ELEŞTİRİ: Patriots, Noël Coward Theatre, Londra ✭✭✭✭

Paul T Davies, Londra Noel Coward Tiyatrosu'nda sahnelenen Peter Morgan imzalı Patriots oyununu inceliyor.

Tom Hollander. Fotoğraf: Marc Brenner Patriots Noel Coward Theatre, Londra

6 Haziran 2023

4 Yıldız

Bilet Alın Boris Berezovsky. Her gün, her saat üzerimize yağan haber yağmuru arasında neredeyse unutulmuş bir isim. Yeltsin'in kaotik ve sefahat dolu Rusya'sında palazlanan yozlaşmış milyarder bir iş adamı ve Putin'i devlet başkanlığı koltuğuna taşıyan kişi olarak biliniyor. Yanlış adamı seçmiş olmaktan duyduğu pişmanlık ve Putin'in sadık bir KGB ajanından bugün tanıdığımız lidere dönüşümü, Peter Morgan'ın bu mükemmel oyununda çarpıcı bir şekilde işleniyor. Morgan, The Crown ve The Audience eserlerinde de kanıtladığı yeteneğini konuşturarak, onlarca yıllık tarihi eğiten ve eğlendiren sürükleyici bir oyun kurgusunda birleştiriyor. Rupert Goold’un rejisi oldukça tempolu; Miriam Buether imzalı bar taburesi detaylı, çok katmanlı ve akışkan dekor üzerinde harika bir devinim sağlıyor ve tüm bunlara seçkin bir oyuncu kadrosu eşlik ediyor.

Patriots oyuncu kadrosu. Fotoğraf: Marc Brenner

Berezovsky rolünde başrolü üstlenen olağanüstü Tom Hollander, kendi Rusya idealine sadık bir vatanseverin kibrini ve inancını her zerresiyle yansıtıyor. Performansı, özellikle ikinci yarıda zaman zaman histerik bir boyuta ulaşsa da oyunun bu görkemli çaresizliğe ve öfkeye ihtiyacı var; Hollander sürgündeki bir adamın kayıplarını hissettirmede de bir o kadar etkili. Putin rolüyle (açıkça paylaşımlı bir başrol olmasına rağmen) En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Olivier Ödülü kazanan Will Keen, karakterin yürüyüşünden duruşuna ve salona diktiği delici bakışlarına kadar müthiş bir metamorfoz geçiriyor.

Will Keen ve Tom Hollander. Fotoğraf: Marc Brenner

İki adam arasındaki çatışmalar tiyatro dinamiğinin zirve noktasını oluşturuyor; sürgün nedeniyle ikinci perdede daha fazla yüz yüze sahne görememek üzücü olsa da güç dengesindeki değişim şahane sahnelenmiş ve icra edilmiş. Kurbanlar cephesinde, Josef Davies’in ölçülü ve başarılı performansıyla canlandırdığı Alexander Litvinenko’nun o meşum çay randevusuna yetişmek için koşuşturması kalbinizi sıkıştıracak. Stefanie Martini ise Marina Litvinenko rolünde vakur ve güçlü bir duruş sergiliyor. Tüm bu sertlik ve güç gösterisinin yanında, Berezovsky ile matematik profesörü Perelman arasında geçen şefkat dolu sahneler de var. Ronald Guttman tarafından başarıyla hayat verilen Perelman karakteri, Berezovsky için artık ulaşılamaz olan (belki de romantize edilmiş) bir Rusya'yı temsil ediyor. Medya manipülasyonu, Rusya'nın uydu devletlere yayılması, yozlaşmış hukuk sistemi ve liderlerle oyun, korkutucu bir güncellikle yankılanıyor. Yine de yazımın kalitesi eserin bir ders niteliğine bürünmesine asla izin vermiyor; insani bedel her zaman merkezde tutuluyor.

Josef Davies. Fotoğraf: Marc Brenner Ses tasarımcısı ve besteci Adam Cork, biz Batılıların hayalindeki Rusya atmosferini başarıyla kurmuş. Tıpkı Succession dizisinin her bölümünde olduğu gibi, karakterlerden ve yaptıklarından dehşete düşüyoruz ama gözümüzü de onlardan alamıyoruz; milyarderlerin gezegeni yok etmek konusunda pek az tereddütleri olduğunu biliyoruz. (Luke Thallon tarafından harika bir sahne karizmasıyla esrarengiz bir biçimde canlandırılan Roman Abramoviç portresi de oldukça ilgi çekici). Bu elbette vatanseverlik üzerine bir oyun ve Misha Glenny’nin “Sonuçta Rusya’nın tarihi, vatanseverliğin getirdiği tüm o bağnazlık ve kör noktalarla malul bir vatansever tarafından yazıldı,” sözü, biz o bağnazlığın karakterleri yiyip bitirmesini izlerken salonda yankılanıyor. Kesinlikle tavsiye edilir.