ELEŞTİRİ: Summer and Smoke, Almeida Theatre ✭✭✭✭

Matthew Needham (John Buchanan) ve Patsy Ferran (Alma), Summer and Smoke oyununda. Fotoğraf: Marc Brenner Summer and Smoke

Almeida Tiyatrosu

Dört yıldız

Hemen Rezervasyon Yapın Tennessee Williams’ın kaleminin şiirsel güzelliğine rağmen, başarısının zirvesindeyken yazdığı dramalar, ister St Louis'deki bir apartman dairesi olsun ister Derin Güney'deki bir çiftlik evi, köklerini daima gerçeklikten alırdı. Yazarın nadiren sahnelenen 1948 yapımı oyunu Summer and Smoke, dedikodunun kol gezdiği Mississippi kasabası Glorious Hill'de geçer. Yazarın detaylı notlarına göre bu kasaba; Amerikan Gotik mimarisinden, bir melek heykelinin gözetimindeki halk parkına kadar sahnede birebir temsil edilmelidir. Ancak günümüz yönetmenleri, Williams’ın oyunlarının —özellikle de geç dönem eserlerinin— akışkan ve rüya benzeri niteliklerinden ilham alarak daha soyut yaklaşımlar benimsiyor. Almeida'daki bu çarpıcı yeni yapımda, yönetmen Rebecca Frecknall ve tasarımcı Tom Scutt bu yaklaşımı yüce bir seviyeye taşıyor.

Matthew Needham (John Buchanan) ve Patsy Ferran (Alma), Summer and Smoke oyununda. Fotoğraf: Marc Brenner

Üzerlerinde birer metronom bulunan dokuz adet duvar piyanosu, aksi halde oldukça yalın olan dekorun arka kısmını sarmalıyor. Bu sayede oyuncu kadrosu, Carolyn Downing’in ustalıklı ses peyzajının bir parçası olarak, hem Angus MacRae’nin müzikleriyle hikâyeye zengin bir eşlik sunuyor hem de ses efektlerini canlı üretiyor. Portishead’in 1994 hit parçası Glory Box gibi şarkıların da eklenmesiyle yapım, hikâyenin merkezindeki iki karakterin etrafında dönen aile ve komşu topluluğunu daha çok hissettiren bir ansambl performansına dönüşüyor.

Patsy Ferran (Alma) ve Forbes Masson (Peder Winemiller), Summer and Smoke oyununda. Fotoğraf: Marc Brenner

Summer and Smoke, müzik öğretmeni Alma ile yan komşusu John’un 10 yaşından yetişkinliklerine kadar uzanan duygusal yolculuklarını, huzursuz edici bir körfez rüzgârıyla hararetlenen sıcak ve nemli bir yaz mevsimine odaklanarak takip ediyor. Birbirlerine pek de uygun sayılmazlar: Alma, bir din görevlisinin sinirli ve içine kapanık kızı; John ise yerel doktorun ruhundan ziyade bedensel zevklere düşkün, konyak içen, yaşam dolu oğludur. Düzen ve anarşi kadar zıt olsalar da bir şeyler onları sürekli birbirine çekiyor, bir bağ kurmaya yaklaştırıyor; ancak hiçbir zaman ikisi de aynı anda, aynı doğru yerde olmayı başaramıyor.

Nancy Crane, Summer and Smoke oyununda Mrs Winemiller rolünde. Fotoğraf: Marc Brenner

Matthew Needham, annesinin erken yaşta ölümüyle yaralanmış ve hayatta yön bulmakta zorlanan John karakterine kaslı ve sert bir fiziksellik katıyor. Ancak asıl öne çıkan performans, Alma karakterini boğuluyormuşçasına nefes nefese kaldığı anksiyete krizleriyle, zar zor zapt edilen büyüleyici bir sinirsel enerji yumağına dönüştüren Patsy Ferran’dan geliyor. İsminin "ruh" anlamına gelmesinden ilham alan Alma, içindeki tutkular ile saf ve saygın bir hanımefendi olarak görülme kararlılığı arasında sürekli bir savaş veriyor. Forbes Masson, her iki karakterin babasını canlandırırken mükemmel bir iş çıkarıyor; bu rol ikilemesi, Alma ve John’un aslında ne kadar çok ortak noktası olduğunu —anneyoksunluğu ve toplumun saygın üyelerinin çocukları olma durumuna verdikleri farklı tepkileri— zarifçe yansıtıyor. Nancy Crane, ruhsal hastalığı nedeniyle çocuksu davranışlara sürüklenen Alma'nın annesi rolünde duygusallığa kaçmadan etkili bir oyun sergilerken, Anjana Vasan ise Alma'nın genç öğrencisi Nellie de dahil olmak üzere birçok rolde hayranlık uyandırıyor.

Matthew Needham, Summer and Smoke oyununda John Buchanan rolünde. Fotoğraf: Marc Brenner

Oyunun akışkanlığı, Lee Curran’ın sofistike ışık tasarımıyla bir sahnenin diğerine kusursuzca eklemlendiği bir üst seviyeye taşınmış. Yapımın rüya gibi, yer yer kabusa yaklaşan şiirsel hissiyatını güçlendiren bu atmosfer, o kadar büyük bir güç ve yankı uyandırıyor ki, bu oyunun neden daha sık sahnelenmediğini merak ediyorsunuz.

7 Nisan 2018'e kadar devam ediyor.

SUMMER AND SMOKE İÇİN HEMEN REZERVASYON YAPIN