ELEŞTİRİ: The Croft, Derby Theatre (İngiltere Turnesi) ✭✭✭

Gary Stringer, Ali Milles tarafından kaleme alınan ve Original Theatre Company yapımı olan The Croft'un Derby Theatre'daki Birleşik Krallık turnesi gösterimini değerlendiriyor.

Lucy Doyle ve Gwen Taylor. Fotoğraf: Charlotte Graham The Croft

Derby Theatre ve turne kapsamında

Üç yıldız

The Croft Birleşik Krallık Turne Takvimi

Yazar Ali Milles'in bu iddialı ilk oyunu, Philip Franks yönetmenliğinde Original Theatre Company tarafından sahneye taşınıyor ve oldukça derin temalara odaklanıyor: ölümlülük, cinsellik, din, keder ve doğadaki yerimiz. Tasarımcı Adrian Linford'un elinden çıkan ve oyuna adını veren o ustalıkla kurgulanmış kulübe dekoru etrafında şekillenen hikâye, üç farklı zaman diliminde geçiyor. Karşımızdaki eser, aslında bir aile draması kılığına bürünmüş tekinsiz bir hayalet hikâyesi. Ya da belki de tam tersi?

Gotik korku unsurlarının dozunu mu artıracağı, yoksa odağını bir aile trajedisinin doğasında var olan sırlar ve yalanlara mı kuracağı konusunda kararsız kalan yapım, cesur ama yer yer dengesiz bir gerilim sunuyor. Oyun; ikilikler, doğaya karşı yetiştirilme tarzı, geleneğe karşı modernite ve özgür iradeye karşı üzerimize yüklenen beklentiler gibi konuları irdeliyor. İskoç Yaylaları'nın izole bir köşesindeki kulübenin kendisi ise neredeyse zamanın dışında, hem bir sığınak hem de bir hapishane niteliğinde.

Lucy Doyle, Caroline Harker ve bizzat Derbyshire'lı olan Gwen Taylor'ın etkileyici performanslarıyla, metin güçlü kadın karakterler için sağlam bir vitrin oluşturuyor. Taylor'ın canlandırdığı Enid karakteri, 1870'lerden günümüze uzanan üç ayrı zaman diliminin merkezindeki ekseni oluşturuyor. İkilik temasını pekiştiren bir şekilde, Enid hem bir şifacı hem de bir zındık; hem bir cadı hem de bilge bir kadın olarak karşımıza çıkıyor. Caroline Harker ise ailelerini terk etmek için bambaşka nedenleri olan ve bu kararların sonuçlarıyla yüzleşen iki farklı kadını mükemmel bir şekilde canlandırıyor.

Lucy Doyle ve Caroline Harker. Fotoğraf: Charlotte Graham

Hem Laura hem de Eilene rollerinde Lucy Doyle, terk edilme ve ihanetten kaynaklanan öfke ve kafa karışıklığını etkileyici bir şekilde yansıtıyor. Hikâyeleri ayıran yüzyıllar boyunca yankılanan bu duygular, eserin doğaüstü unsurlarına bir reenkarnasyon iması katıyor. Oyundaki tüm kadınların eylemleri; ataerkil toplumun onlara biçtiği sevgili, eş ve kız evlat rollerine bir tepki ve bu rollerin reddi niteliğinde. The Croft, hem bir mekan hem de bir oyun olarak, onlara alternatifleri keşfetme cesareti aşılayan bir meydan okuma sunuyor.

Ataerkil yapı ise, toplum tarafından dayatılan katı rollerle belki de kadınlardan daha çok kısıtlanmış karakterleri canlandıran Drew Cain ve Simon Roberts tarafından başarıyla temsil ediliyor. Kadın cinselliğinden korkan ve tehdit hisseden bu karakterler, evcilleştirdiklerini sandıkları doğa üzerinde düzen kurmaya çalışırken yakınlıktan kaçıyorlar. Cain'in canlandırdığı sadık kahya David'in uğursuz bir tonla belirttiği gibi, "Burası herkese kucak açmaz." Eğer açarsa da kurtuluşun pek mümkün olmadığını eklemesine gerek kalmıyor.

Drew Cain ve Lucy Doyle. Fotoğraf: Charlotte Graham Titreyen ışıklar, çarpan kapılar ve pencerelerde yarım yamalak görünen yüzler gibi klasik korku evi unsurları etkili bir şekilde kullanılmış. Ancak bu unsurlar, yalnızlık, dışlanma ve hızla değişen bir dünyada rol bulmaya çalışma gibi 21. yüzyıl dertleriyle bir rekabet içinde. Karakterler, isyan edip tarihin ve beklentilerin aşılması güç ağırlığıyla yüzleşmek arasında keskin bir seçimle karşı karşıya kalıyorlar.

Ali Milles'in Birleşik Krallık turnesi devam eden bu oyunla İskoç Yaylaları'nın vahşi doğasına yaptığı davet, ilginç ama yer yer zorlayıcı bir deneyim. Fazla kapsamlı olma çabası zaman zaman kafa karıştırıcı olsa da, Derby Theatre'daki izleyiciler, üzerinde düşünecek çok şey bırakan etkileyici performanslarla ödüllendirildi.

Oyun, bir Birleşik Krallık turnesi kapsamında 1 Şubat 2020'ye kadar Derby Theatre'da sahnelenmeye devam ediyor.