RECENSIE: Fanny and Stella, Above The Stag Theatre ✭✭✭✭

Mark Ludmon bespreekt Fanny and Stella - The Shocking True Story van Glenn Chandler, nu te zien in het Above The Stag Theatre in Vauxhall.

Fanny and Stella

Above the Stag Theatre, Londen

Vier sterren

Boek tickets

Een van de meest opmerkelijke verhalen in Peter Ackroyds geschiedenis van queer Londen, Queer City, is het beruchte proces tegen twee jonge mannen, Ernest Boulton and William Frederick Park. In 1870 verschenen zij in de beklaagdenbank van de Bow Street-rechtbank, gekleed in dameskleding. Ze werden beschuldigd van het "samenzweren en aanzetten tot een onnatuurlijk misdrijf" nadat ze in volledige drag in een loge van het Strand Theatre waren verschenen, zwaaiend met hun zakdoeken terwijl ze de mannen in de zaal "wellustig" begluurden. Het was de afsluiting van een drukke dag voor het duo dat, zoals gewoonlijk, in fraaie vrouwenkleding door de straten van Londen paradeerde, aan het winkelen was en flirtte met voorbijgangers. Alleen werden ze ditmaal gevolgd door agenten. Verdedigd door hun advocaat als zijnde simpelweg "theatraal", wonnen ze de harten van de Londenaren, die hen eerder als vermaak zagen dan als een sodomitische dreiging. Later trad het duo zelf op met hun eigen verhaal onder hun artiestennamen Fanny en Stella.

Dit intrigerende incident uit de geschiedenis – uitgebreider beschreven in de biografie van Neil McKenna uit 2013 – inspireerde schrijver Glenn Chandler om het leven van deze kleurrijke figuren naar het toneel te brengen in Fanny & Stella: The Shocking True Story. Zoals hun advocaat al bepleitte, waren ze beiden uiterst theatraal en traden ze op als "actrices" in kleine theaters en dorpshuizen; deze theatraliteit vormt de basis van deze verrukkelijke en vermakelijke voorstelling. Net zoals de echte Fanny en Stella langs zalen trokken om over hun ervaringen te vertellen, worden we hier meegevoerd naar het Bermondsey Working Men’s Institute in Londen. Daar doet het duo hun schokkende, waargebeurde verhaal uit de doeken, bijgestaan door drie andere heren en de nerveuze manager van de club. De voorstelling voert ons terug naar hun burgerlijke jeugd, waarin de liefdevolle moeder van Ernest er geen enkel probleem mee had dat haar zoon zich in meisjeskleren stak en deed alsof hij een dienstmeisje was. Chandler heeft geput uit de rijke bron van hun levens om hun voortdurende liefde voor "drag" te verkennen – een term uit de Polari straattaal die tijdens hun proces voor het eerst officieel in een rechtbank werd vastgelegd. Het onthult ook hun relaties met mannen, waaronder Stella's "huwelijk" met een parlementslid, Lord Arthur Clifton (de peetzoon van premier William Gladstone).

Ondanks de constante druk om zich mannelijker te gedragen en herenkleding te dragen, ontpoppen Fanny en Stella zich als helden die vechten voor hun queer identiteit. Hoewel Chandler de show sinds de première in 2015 op punten heeft aangepast, vermijdt hij de huidige discussies over gender al te diep in te gaan. In plaats daarvan is het duidelijk het verhaal van twee homoseksuele mannen die liever in vrouwenkleding leefden, zonder dat zij zichzelf per se als vrouw identificeerden. De voorstelling speelt zich af in 1871 en het duo gelooft dat hun vrijspraak het begin markeert van een nieuw tijdperk van gelijkheid voor homomannen (hoewel het woord "gay" toen nog niet de huidige betekenis had en de term "homoseksualiteit" pas net was gemunt). De realiteit was echter dat de vervolging doorging, met een aanscherping van de wetten tegen onzedelijkheid in 1885. Vierentwintig jaar na de zaak van Fanny en Stella werd Oscar Wilde veroordeeld tot gevangenisstraf en dwangarbeid – een schaduw die kortstondig over het verhaal valt terwijl de twee mannen vechten om de tuchthuis-loopband en het stenen bikken te voorkomen.

Ondanks de dreiging van tragedie is Fanny & Stella erg grappig; een komedie vol campy humor en schunnige grappen, geregisseerd met een perfecte timing door Steven Dexter. De titelrollen worden briljant en met flamboyante flair gespeeld door Tobias Charles en Kieran Parrott, ondersteund door uitstekend komisch spel van Christian Andrews in diverse rollen waaronder Lord Arthur, en Mark Pearce als de kameleonachtige clubmanager Grimes met zijn vele accenten. De liedjes van Chandler, op muziek van Charles Miller, bezitten de ondeugende humor van de Victoriaanse music hall – zoals "Anyone Seen My Fanny?" – maar dan met moderne arrangementen onder leiding van muzikaal leider Aaron Clingham op de piano. Het maakt de show tot een vreugdevolle viering van deze "grappige He-She Ladies", zoals de pers hen destijds noemde. Ze hebben de wet misschien niet van de ene op de andere dag veranderd, maar ze waren pioniers in het zichtbaar maken van queer levens, bijna een eeuw voordat homoseksualiteit in Groot-Brittannië gedeeltelijk werd gelegaliseerd.

Te zien tot en met 2 juni 2019. Foto's: PBG Studios

BOEK TICKETS VOOR FANNY AND STELLA