RECENSIE: Imperium Deel 1 en 2, Gielgud Theatre ✭✭✭✭

Mark Ludmon bespreekt Imperium, de RSC-bewerking door Mike Poulton van de Cicero-romans van Robert Harris, nu te zien in het Gielgud Theatre.

Imperium Deel Een - Conspirator. Foto: Manuel Harlan Imperium 

Gielgud Theatre

Vier sterren

Boek Nu

Mede dankzij Shakespeare is het verhaal van de moord op Julius Caesar en de nasleep daarvan de beroemdste episode uit de Romeinse geschiedenis. Shakespeares versie geeft echter weinig tekst en geen grote rol aan de ervaren staatsman Cicero, die weliswaar getuige was, maar geen deelnam aan de oorspronkelijke samenzwering. In Imperium staat hij echter centraal. Deze bewerking door Mike Poulton van de romantrilogie van Robert Harris voor de Royal Shakespeare Company vertelt over het leven van de politicus en filosoof tegen de achtergrond van deze turbulente periode.

Imperium Deel 1 - Conspirator. Foto: Manuel Harlan

De moord op Caesar wordt bewaard voor het tweede deel van het tweeluik waaruit Imperium bestaat, hoewel vanaf het begin alle wegen naar dit bloedigste moment van Rome leiden. De bewerking neemt ons mee terug naar de vroege successen die Cicero's reputatie vestigden, terwijl hij het snobisme over zijn eenvoudige afkomst overwon om zich te bewijzen als begenadigd redenaar. Het eerste stuk, Conspirator, richt zich op zijn jaar als consul, waarin hij zijn vaardigheden inzet om de Republiek te beschermen tegen de dreiging van senator Catilina, die zich tegen Rome keert na een verloren verkiezing. Met slimme manipulatie en overredingskracht zien we Cicero samenwerken met de jonge Julius Caesar en andere politici zoals Crassus en Pompeius, evenals de patricische elite, wat hem uiteindelijk de titel "vader des vaderlands" oplevert.

Imperium Deel 2 - Dictator. Foto: Manuel Harlan

Gedurende de twee stukken komt Cicero naar voren als een goed, maar feilbaar man, vol nobele idealen over het beschermen en herstellen van een democratische Republiek. Echter, hij blijkt steeds vaker schuldig aan het onderschatten van de meedogenloze ego's van machtshongerige politici. Ondanks zijn zelfverzekerdheid tijdens de samenzwering van Catilina, merkt hij dat hij boven zijn macht reikt en wordt hij uit Rome verdreven. Wanneer hij in het tweede stuk, Dictator, weer de politiek in wordt getrokken, lijkt hij de enige stem van de rede in het vacuüm dat na de dood van Caesar is ontstaan, maar opnieuw blijkt zijn grenzeloze zelfvertrouwen misplaatst.

Imperium Deel 2 - Dictator. Foto: Manuel Harlan

Het is verleidelijk om parallellen te trekken met de hedendaagse politiek, zeker wanneer de statige Pompeius in gedrag en uiterlijk aan Donald Trump doet denken, maar Imperium is tijdlozer dan dat. Het brengt de botsing in beeld tussen politiek idealisme en het gekonkel van meedogenloze politici die meer oog hebben voor hun eigen ambities dan voor het democratische ideaal. Richard McCabe zet Cicero meesterlijk neer: soms grenzend aan het zelfingenomene, maar altijd hoffelijk en charmant, met een grillige humor en een begeestering die het politieke drama doet sprankelen. Joseph Kloska is uitstekend als zijn secretaris en biograaf Tiro, die fungeert als zowel verteller als trouwe rechterhand.

Imperium Deel 1 - Conspirator. Foto: Manuel Harlan

Dankzij deze twee acteerprestaties is er volop ruimte voor humor en lichtvoetigheid te midden van de serieuze zaken van de Romeinse politieke intriges. Peter de Jersey maakt indruk als Julius Caesar, die gestaag afglijdt naar goddelijke tirannie, terwijl Joe Dixon een imposante verschijning is als Catilina en als een onvoorspelbare Marcus Antonius, die hier eerder een dronlap onder de duim van zijn vrouw is dan de held van Shakespeare. John Dougall biedt een amusante kijk op Brutus, die wordt neergezet als een weifelende middenmanager die na de moord op Caesar hopeloos de weg kwijt is.

Imperium Deel 1 - Conspirator. Foto: Manuel Harlan 

De rustigere scènes van welsprekendheid in de senaat worden afgewisseld met spannende momenten waarop de onderliggende gewelddadigheid en chaos uitbarsten. Dit wordt prachtig versterkt door de muziek van Paul Englishby en de dramatische belichting van Mark Henderson, inclusief een constant veranderende wereldbol die boven het decor van Anthony Ward hangt. Imperium, onder de meeslepende regie van Gregory Doran, is een vermakelijke rollercoaster door het politieke drama van het oude Rome. Het pretendeert niet om diepere thema's zoals de impact van het imperialisme – de Romeinse onderdrukking van landen als Syrië wordt luchtig behandeld – volledig uit te diepen, maar in de kern gaat het over de kracht van taal. Hoewel Cicero's geloof dat rede en woorden de koers van levens kunnen veranderen soms misplaatst blijkt, viert Imperium het belang van de vrijheid van meningsuiting en de dreiging die dit vormt voor hen die de democratie willen ondermijnen.

Tot en met 8 september 2018 in het Gielgud Theatre

TICKETS VOOR IMPERIUM