RECENSIE: Metropolis, Ye Olde Rose and Crowne ✭✭✭✭✭

Metropolis

Ye Olde Rose And Crowne

13 oktober 2017

5 Sterren

Boek Tickets Als er ooit een voorstelling was die wanhopig toe was aan herontdekking, herwaardering en een serieuze doorstart, dan is dit het wel.  Ik zag de oorspronkelijke productie in het Piccadilly Theatre in West End destijds drie keer, en ik kan je vertellen dat het publiek en de critici van toen — vooral de critici, en ikzelf absoluut ook — er totaal niet in slaagden om de schoonheid en kracht ervan in te zien.  In plaats daarvan werd de show een soort tijdelijke groteske attractie, een rariteitenkabinet waar de 'fijnproevers' heen moesten gaan om erom te lachen, om neer te kijken op de pretentie en de ervaren ongemakkelijkheid, en om zichzelf op de borst te kloppen dat ze zoveel fouten hadden ontdekt en het zoveel beter wisten dan de schrijvers, makers en cast.  Sinds die productie in 1989 stopte, is de musical niet meer in Londen te zien geweest.  Iedereen die slechts vijf minuten doorbrengt bij deze nieuwste presentatie van All Star Productions in hun thuisbasis boven een pub in Noord-Londen — een opmerkelijk trefzekere en zelfverzekerde herneming van het werk — zal absoluut niet begrijpen waarom dat zo lang heeft geduurd.

Regisseur Tim McArthur (bijgestaan door zijn vaste partner Jamie Birkett) en muzikaal leider Aaron Clingham hebben de show volledig herdacht en zijn gekomen met een briljant plan om ons mee te nemen op hun herontdekkingsreis.  Vanaf de eerste stap in de zaal, vakkundig gearrangeerd via een ongebruikelijke route (de Rose and Crowne heeft een enthousiaste en trouwe vaste klantenkring, maar ik vermoed dat deze opzet elke bezoeker zal verrassen), betreden we een ruimte die rigoureus is heringericht met strakke diagonalen, getransformeerd tot een wereld van ondergrondse industriële somberheid, dankzij het ontwerp van Justin Williams en Jonny Rust, opvallend uitgelicht door Vittorio Verta, die een flinke dosis futurismo toevoegt aan deze Duitse expressionistische mythe.  De invloed van de originele stomme film van Fritz Lang (naar een scenario van hemzelf en zijn vrouw, Thea von Harbou) is het sterkst aanwezig in de openingschoreografie, prachtig uitgevoerd door Ian Pyle — een ander toptalent van dit huis — en in de eerste reeks kostuums van vaste waarde Joana Dias, maar vervaagt daarna, waardoor we ons volledig kunnen overgeven aan het verhaal zoals de schrijvers van deze show het opnieuw hebben verbeeld.

De carrière van componist Joe Brooks eindigde tien jaar geleden abrupt in een moeras van Weinstein-achtige schandalen: beschuldigd van meerdere verkrachtingen tijdens audities pleegde Brooks in 2011 zelfmoord voordat hij terecht moest staan.  Nu wordt de Amerikaanse componist van 'You Light Up My Life' en vele andere prachtige melodieën voor onze ogen nieuw leven ingeblazen als de schepper van een van de meest magnifieke musicalscores die ooit in dit land zijn geschreven.  Het openingsnummer '101.11' is even huiveringwekkend als elektriserend, en met een grote cast van zeventien — verstandig genoeg onversterkte — stemmen die de score op ons afvuren, vergeten we onmiddellijk dat we ons in een klein fringetheatertje bevinden en worden we in gedachten meegevoerd naar een plek waar grote verhalen worden verteld.  Dusty Hughes, die veel bekender is door zijn drama- en televisiewerk, schreef het script en de songteksten, en hij toont zich hier een uitmuntend librettist die het spektakel en de reikwijdte van de film van Lang weet in te dikken tot een menselijk verhaal dat raakt.  Aanvullend materiaal is afkomstig van de Brit David Firman, die op vele terreinen thuis is, niet in de laatste plaats in filmmuziek, en dat is te horen: de show klinkt prachtig filmisch, maar ook intens persoonlijk en intiem.

In feite krijgen we hier de volle lading van een familiedrama voorgeschoteld.  Er is de kille, autoritaire vader: Gareth James speelt een perfect ingetogen John Freeman — hij brengt zijn openingsnummer 'The Machines Are Beautiful' zo eerlijk en ontroerend als een conferentietoespraak van de Tories.  Hij strijdt om de gehoorzaamheid van zijn zoon en erfgenaam, Rob Herrons magnifieke, zinderende Steven — een optreden dat hem ongetwijfeld prijzen zal opleveren, evenals de aandacht van de casting directors van elke grote West End-kaskraker: hij beschikt over een van de krachtigste, meest solide heldentenoren die ik in lange tijd heb gehoord, gecombineerd met een indrukwekkend fysiek en een kop als een beeldhouwwerk.  Het object van zijn affectie is de hypnotiserende Maria: Miiya Alexandra zingt haar sopraanpartij met uiterste precisie, en haar duetten met Herron, waaronder de grote hit 'It's Only Love', zijn een absoluut hoogtepunt; vervolgens transformeert Maria in de meedogenloze robot Futura, en Alexandra speelt dat Odette-Odile dualisme voortreffelijk uit, net als de rest van de productie.  De vierde hoek van dit gezinsdrama wordt ingevuld door de slim gefeminiseerde Dr. Warner, uitvinder van Futura, gespeeld met iets meer dan puur moederlijke toewijding door Kitty Whitelaw, die alles wat ze doet een vleugje gravin Geschwitz meegeeft (uit dat andere iconische meesterwerk van destijds, 'Pandora's Box').

Rond dit helse kwartet, dat strijdt tussen de verstikkende, giftige onderwereld van de 'arbeiders' en het zonnige, verwende luilekkerland van de 'elite', zien we nog eens zo'n 32 rollen vertolkt door het ensemble.  Michael Levi springt eruit in de rol van George, gezegend met fantastische muziek, waaronder de hit 'The Sun' (destijds geïntroduceerd door Stifyn Parri).  Alex Ely zet een angstaanjagende handlanger neer als de kille Jeremiah, en Mark Mackinnon overtuigt als de onheilspellende Groat.  Daartegenover staat Tom Blackmore, een veelbelovende nieuwkomer, die passie en drama brengt als Marco, prachtig geflankeerd door een ijzersterk ensemble bestaande uit Shannon Kavanagh, Mikey Wooster, Natalie Jayne Hall (dance captain) en Freya Tilly — die onvergetelijke vertolkingen neerzetten als de Elitairen — samen met Michael Larcombe, Laura Hyde, Tami Stone en Kieran Wynne.  De 'kinderen' die nodig zijn voor het plot worden verbeeld door poppen, ingesproken door deze laatste vier acteurs, waardoor de spanning in hun scènes behouden blijft en de impact niet wordt afgezwakt.  De zang is over de gehele linie fenomenaal, met uitstekend uitgevoerde koorstukken, opzwepende hymnes en een complex scala aan nummers in alle soorten en maten — van rockstijlen tot pop — die het verhaal vertellen in een bijna ononderbroken stroom van muziek, variërend van intieme, kamermuziek-achtige passages tot stadionwaardige showstoppers.

Het is verbazingwekkend dat de band die dit alles ten gehore brengt slechts bestaat uit Clingham op toetsen, Ashley Blasse op gitaar, Ollie Davie op bas en Janette Williams op percussie.  Het is bijna niet te bevatten dat dit viertal de overweldigende uitvoering van deze gevarieerde en rijke score neerzet.  Veel te lang genegeerd — om wat voor bizarre redenen dan ook — heeft deze show nu eindelijk zijn publiek weer gevonden.  Voor All Star Productions is dit een enorme stap voorwaarts: een grootschalige herontdekking van dit volkomen onterecht vergeten meesterwerk.  Ik had het geluk de show al in de voorpublicaties te zien en was dolenthousiast om voor de officiële persavond terug te keren.  Dit is zo'n show die je keer op keer wilt zien.  Haast je voor tickets, want dit wordt een van de snelst uitverkochte voorstellingen van het jaar.

Tot 5 november 2017

Foto's: David Ovenden

METROPOLIS TICKETS