RECENSIE: Questors, Jesters and Renegades, Michael Coveney, Methuen ✭✭✭✭

Paul T Davies bespreekt Questors, Jesters and Renegades: over de geschiedenis van het Britse amateurtheater, uitgegeven door Methuen Drama.

Questors, Jesters and Renegades. The Story of Britain's Amateur Theatre

Michael Coveney

Methuen

4 Sterren

Bestel een exemplaar

Misschien nog wel meer dan toneelscholen heeft het amateurtheater een cruciale rol gespeeld bij het introduceren van theater in de levens van veel van onze grootste acteurs. De lijst met namen is indrukwekkend: Judi Dench, Simon Callow, Michael Gambon, Brenda Blethyn en talloze andere grootheden. De belangrijkste is waarschijnlijk Ian McKellan, die lokale amateurtheaters steunde tijdens zijn triomfantelijke tournee voor zijn 80e verjaardag en stelt dat dit de plek is "waar we allemaal zijn begonnen". Het is absoluut de plek waar velen van ons het vak hebben geleerd. Ik beweer altijd tegen iedereen die het horen wil dat het Everyman Theatre in Cardiff "mijn toneelschool" was, en mijn lokale theater in Colchester, de Headgate, is "de bakermat van het amateurtheater". Ze hebben een uitstekend programma het hele jaar door, met lokale gezelschappen en af en toe een professioneel bezoek. Het boek van Michael Coveney brengt niet alleen de ontwikkeling van de amateurscene in kaart (hoofdzakelijk in Engeland), maar viert ook de vrolijkheid van het amateurtheater, inclusief alle gebreken. Coveney beschrijft de ontwikkeling goed, vooral het feit dat amateurtheater tussen de twee wereldoorlogen essentieel was voor de groei van het moderne theater en een sterke basis had in de Little Theatre Guilds, opgericht in 1946 vanuit de socialistische beweging. Uiteraard kan hij niet op elke theatergroep in het land focussen, dus concentreert hij zich op groepen die uit de Guilds zijn voortgekomen en op zijn eigen ervaringen: de Questors en het Tower Theatre in Londen, het Little Theatre in Bolton (waar Ian McKellen als schooljongen speelde), de Halifax Thespians en het Broadbent Theatre in Lincolnshire. Het prachtige Minack Theatre krijgt terecht een eigen hoofdstuk en sluit prachtig aan bij de uitstekende beschrijving van Amber Massie-Blomfield in haar boek Twenty Theatres to See Before You Die (Nick Hern Books). Een van de vele genoegens van het boek – en dit zegt misschien meer over mij dan over Coveney – zijn de anekdotes over incidenten die zich op het amateurpodium afspelen, zoals zo schitterend geparodieerd in The Play That Goes Wrong. Er is het plezier van namen als Blagdon Mansfield, melkboer overdag en hoofd publieksservice in de avond; de Ugly Sisters van Milton Cats; de manager van een lokale lingeriezaak; en Tod Hunter, een professionele kuikensexer – legends in hun eigen gemeenschap! Door het hele boek heen vieren we rijke en waardevolle amateurlevens, de campagne voor een National Theatre, en historische verslagen over theaters die ik nu beslist wil bezoeken zodra de beperkingen zijn opgeheven, in het bijzonder het Maddermarket in Norwich.

Michael Coveney

Ik vond het hoofdstuk over de weergave van amateurtheater in films een tikkeltje overbodig en had dat graag geruild voor een diepere duik in de amateurscene in Schotland, Wales en Noord-Ierland. Hoewel Coveney een interessant Welsh theater selecteert – Theatr Fach in Llangefni, Anglesey, gewijd aan de Welshe taal – benadrukt een vluchtige verwijzing naar het Park and Dare theater in de Rhondda Valley het gebrek aan aandacht voor de levendige Welshe scene. Ik weet zeker dat hetzelfde geldt voor Schotland en Noord-Ierland. Hij brengt het overzicht echter wel naar het nu door de betrokkenheid van amateurs bij grote projecten te noemen, zoals het epische The Passion van het National Theatre Wales en A Midsummer Night’s Dream: A Play for the Nation van de RSC, waar de grens tussen amateur en professional vervaagt. Ik ben geen liefhebber van de term 'amdram', die overal in het boek wordt gebruikt, maar dit is een respectvol eerbetoon aan de amateurwereld. Het wordt enigszins getemperd door waarschuwingen over een gebrek aan diversiteit en sluitende theaters, maar het blijft een levendige viering van een typisch Brits fenomeen. Wat ik erg mooi vind, is dat er lezers zullen zijn die zelf hebben meegespeeld in de besproken producties; dat is echt bijzonder. Hopelijk kunnen we, zodra de isolatie voorbij is, onze amateurgezelschappen weer vieren door zelf mee te doen of zo snel mogelijk weer in de zaal te zitten.