ELEŞTİRİ: Hadestown, Lyric Theatre Londra ✭✭✭✭

Tim Hochstrasser, Broadway'in Tony ödüllü müzikali Hadestown'ı mercek altına alıyor. Yapım şimdi West End'deki Lyric Theatre'da izleyiciyle buluşuyor.

Donal Finn ve Grace Hodgett Young. Fotoğraf: Marc Brenner Hadestown

4 Yıldız

21 Şubat 2024

Lyric Theatre

Bilet Alın ‘Hadestown’, Broadway'deki büyük başarısının ve topladığı ödüllerin ardından, 2018'de National Theatre'daki pandemi öncesi gösteriminden sonra nihayet West End sahnesine taşındı. Her versiyonunda yüksek prodüksiyon kalitesinden asla şüphe edilmese de, eleştirmenler oyunun genel bütünlüğü konusunda hâlâ ikiye bölünmüş durumda; bu durum büyük ölçüde geçerliliğini koruyor.

Zachary James ve kumpanya. Fotoğraf: Marc Brenner

Konu, Yeraltı Dünyası'na dair iki büyük Yunan mitini birleştiriyor: Orpheus ile Eurydice'in hikayesi ve Hades ile Persephone'nin evliliği. Bu temel üzerine; iklim değişikliği, yoksulluk, denetlenmeyen kapitalizm ve Trump dönemi kültür politikalarına yönelik eleştiriler gibi modern temalar eklenmiş, ancak bunlar yer yer zayıf halkalar olarak göze çarpıyor. Atmosfer, müziklerin ağırlıklı caz tınısıyla desteklenen, İçki Yasağı dönemindeki bir New Orleans barını andırıyor.

Hadestown kumpanyası. Fotoğraf: Marc Brenner

Anaïs Mitchell'ın bu konsepti ele alıp yirmi yıla yakın bir geliştirme sürecinde yılmadan ilerletmiş olmasındaki azmini ve vizyonunu takdir etmek gerek. Vermont'taki amatör ruhlu başlangıcından bu yana oyun olağanüstü bir yol kat etmiş; içinde keskin sözlere ve akılda kalıcı melodilere sahip gerçekten harika parçalar barındırıyor. Ancak, tam olarak aşılamayan birkaç sorun mevcut. İki büyük Yunan mitini tek bir gösteride birleştirmek, nihayetinde her ikisinin de dramatik gelişimini kısıtlıyor. Buna bağlı olarak, özellikle oyunun bir dramadan ziyade bir konsept albüm gibi hissettirdiği o uzun ilk yarıda, olaylar ‘göstermekten’ ziyade ‘anlatma’ yoluyla çözülmeye çalışılıyor.

Allie Daniel, Bella Brown ve Madeline Charlemagne. Fotoğraf: Marc Brenner

Yine de artılarını vurgulayalım. Karşımızda zayıf halkası olmayan, muazzam bir oyuncu kadrosu ve yaratıcı ekip var. Operada olduğu gibi, müzikli tiyatroda da tek bir hatalı alan tüm yapımı kolayca sarsabilir; fakat burada durum böyle değil. Yönetmen Rachel Chavkin, Lyric Theatre'ın nispeten küçük sahnesinin sunduğu zorlukları aşarak, farklı seviyelerde sürekli ve yaratıcı bir hareket düzeniyle dolu bir gösteri sunuyor. Rachel Hauck imzalı dekor, her biri birbirinden yetenekli müzisyenlerden oluşan orkestrayı balkona çıkan basamakların iki yanına yerleştirirken, ana sahneyi kendi içinde yerin altına inebilen üç parçalı döner bir platform etrafında topluyor. Böylece, oyuncu ve koro sayısı sınırlı olsa bile, sahnede her an berrak ve akıcı bir karakter, duygu ve dinamizm trafiği hakim oluyor.

Hadestown kumpanyası. Fotoğraf: Marc Brenner

Şan ve dansın temeli, hem kolektif vurguda hem de bireysel tiplemelerde uzmanlaşmış iki koro grubuna yaslanıyor. Beş kişilik geniş grup, önce gizli barda müşteri olarak karşımıza çıkıyor, ardından Hadestown'a indiğimizde o kir pas içindeki fabrika işçilerine dönüşerek bilinçlenmelerine tanıklık etmemizi sağlıyorlar. Onlara eşlik eden, olayları alaycı bir dille yorumlayan üç 'Kader Tanrıçası' ise Bella Brown, Madeline Charlemagne ve Allie Daniel tarafından büyük bir ustalıkla canlandırılıyor.

Olay akışını, gümüş rengi ışıltılı kostümüyle sahnede devleşen Hermes rolündeki Melanie La Barrie yönetiyor. Bu, bir anlatıcı rolünden çok daha fazlası; Barrie, bazen dağınıklaşabilen materyalleri rayında tutarken sahneye büyük bir sıcaklık ve güçlü bir vokal kapasitesi katıyor. Manyetik bir karizmaya sahip kraliyet tarzı kötü karakter Hades rolünde ise Zachary James, doğal otoritesi ve tok sesiyle parçalarının etkisini zirveye taşıyor. Ona, Persephone rolündeki Gloria Onitori ustalıkla eşlik ediyor. Onitori'nin sesi, hapis kalmışlık hissinin baskın olduğu ve dramatik açıdan diri tutulması zor olan bir rolde, gerektiğinde devleşen gerektiğinde ise narinleşen muazzam bir enstrüman gibi.

Gloria Ontiri. Fotoğraf: Marc Brenner

Orpheus ve Eurydice karakterleri dramaturjik olarak biraz zayıf kalmış; zira hiç diyaloğun olmadığı, tamamen şarkılarla ilerleyen bir yapımda karakter inşası ve motivasyonların açıklanması zorlaşıyor. Ancak Dónal Finn ve Grace Hodgett Young, tüm vokal fırsatlarını yetenekle ve duyguyu izleyiciye geçirerek değerlendiriyor. Finn ayrıca Orpheus'un lirinin yerini tutan gitarı da maharetle çalıyor. Yedi kişilik orkestra, büyük parçalarda fırtınalar estirirken her bir müzisyenin ustalığını sergilediği solo bölümlerle bu performansı tamamlıyor. Tarek Merchant ise klavyenin başından orkestrayı yönetiyor.

Sonuç olarak, oyun karışık bir izlenim bırakıyor. İcraat açısından bu, prömiyer gecesinin zaman zaman yorucu olan gürültülü alkışlarını hak eden beş yıldızlık bir yapım. Ancak oyunun kendisi, parçalarının toplamından daha büyük bir bütün olmayı tam olarak başaramıyor. Tıpkı Orpheus gibi, kendi kurgusunun zihinsel labirentlerinden tamamen kurtulmayı beceremiyor.