ELEŞTİRİ: Julie, National Theatre ✭✭✭

Jessica Wretlind, Polly Stenham'ın National Theatre'da sahnelenen ve Matmazel Julie'den uyarlanan yeni oyunu Julie'yi inceliyor.

National Theatre'da Julie rolünde Vanessa Kirby ve Julie ekibi. Fotoğraf: Richard Hubert Smith Julie

National Theatre

3 Yıldız

Bilet Al Orijinal Matmazel Julie 1888'de kaleme alınmıştı ve metin, o dönemin dünyasını dokunaklı bir şekilde yansıtıyordu. Strindberg’in Julie’nin ‘zayıf ve yozlaşmış zihnini’ ortaya çıkarma gayesiyle de körüklenen korkunç bir kadın düşmanlığı ve sınıfsal ayrım iklimi söz konusuydu. Yazarın ‘Kadınlar, barbarlar ve hırsızlar gibi baskılanmalıdır’ iddiası, olay örgüsünde Matmazel Julie'nin akıl sağlığının uşağı ve sevgilisi Jean’ın arzularına yenik düşmesiyle hayat bulur. Polly Stenham’ın National Theatre uyarlaması, Julie'yi modern bir döneme taşıyor ancak burada aynı kadın düşmanlığı ve efendi-uşak sınıf ayrımı biraz zorlama duruyor. Modern Londra'nın kozmopolit yapısında geçen Stenham, Strindberg'in temalarına güncellik kazandırmak için yeni unsurlara güveniyor ama sonuç kafa karıştırıcı oluyor. Başta The Crown'dan tanıdığımız Vanessa Kirby olmak üzere tüm ekibin güçlü oyunculuğuna rağmen, bu yapım yeni bir anlam bulma çabası içinde kendi üzerine çöküyor.

Julie oyununda Jean rolünde Eric Kofi Abrefa ve Kristina rolünde Thalissa Teixeira. Fotoğraf: Richard Hubert Smith

Stenham’ın versiyonunda Julie, çılgınca danslar, kokain ve huysuzluk nöbetleri arasında geçen bir doğum günü partisi veriyor. İnanılır bir hazcılık sahnesi olsa da, uyuşturucu kullanımı karakterin gerçek ruh sağlığını anlamamızı zorlaştırıyor ve davranışlarına yapay bir gerekçe sunuyor. Eklenen bir diğer unsur ise Jean (Eric Kofi Abrefa) ve uşak Kristina'nın (Thalissa Teixeira) siyahi karakterler olması. Bu oyuncu seçimi ırksal bir hiyerarşiye görsel bir işaret sunuyor ancak Jean’in konumunu bir göçmen işçi olarak kurgulamak, onun motivasyonunu finansal bir alana hapsediyor. Matmazel Julie ile olan tutkusunu (hem gerçek hem mecazi bir merdivende) hayata geçirirken, Strindberg'in orijinalindeki Matmazel Julie’nin mahvından zevk alan o karmaşık ve manipülatif sadist karakterin aksine, basit bir fırsatçıya dönüşüyor.

National Theatre'da Julie. Fotoğraf: Richard Hubert Smith

Stenham’ın Jean karakterinin, Strindberg’in kadın düşmanlığını taşıdığına inanmak güç; zira nişanlısı Kristina'ya büyük hayranlık duyuyor. En az Julie kadar çekici olan Kristina, sigarayı bırakıp online kurslara katılarak kendini geliştirmeye çalışıyor. Başkalarının bakış açısıyla var olan Julie’nin aksine, Kristina’nın karakteri çok daha sağlam. Sevgilisinden yeni ayrılan ve dibe vurmuş olan Julie, Jean için kolay bir av haline geliyor. İster istemez şu soru akla geliyor: Neden zahmet edilsin ki?

Julie rolünde Vanessa Kirby. Fotoğraf: Richard Hubert Smith

Tom Scutt’ın tasarımı parlak ve şık. Hampstead Heath'teki lüks ev, modernliğiyle steril bir görünüme sahip ancak partinin izleriyle yavaş yavaş kirleniyor; bu da Julie'nin onurunun lekelenmesi için görsel bir metafor oluşturuyor. Carrie Cracknell'in yönetmenliğindeki zekice bir detayda, bitkin parti konukları mutfak dolaplarından sahneyi terk ediyor ve çıkarken kapakları tekinsizce kapatıyorlar: Tıpkı Julie’nin paramparça olmuş zihni gibi, sefahatin ve kötülüğün bu evin duvarlarında saklı olduğunun bir göstergesi. Zaman zaman eğlenceli ve kara mizah barındıran bir yapım olsa da, oyunun finali gerçek bir infial yaratmakta yetersiz kalıyor.

NATIONAL THEATRE JULIE OYUNU İÇİN BİLET ALIN