ELEŞTİRİ: Medea, @SohoPlace ✭✭✭✭

Tim Hochstrasser, Dominic Cooke'un Londra'da @SohoPlace'te sahnelenen, başrollerinde Sophie Okonedo ve Ben Daniels'ın yer aldığı yeni Euripides uyarlaması Medea'yı değerlendiriyor.

Medea rolünde Sophie Okonedo. Fotoğraf: Manuel Harlan Medea

@SohoPlace

17 Şubat 2023

4 Yıldız

Bilet Alın Euripides'in Medea'sının büyük merakla beklenen bu yeni prodüksiyonu, birçok açıdan oldukça geleneksel bir yaklaşıma sahip ve bu hiç de kötü bir şey değil. Yönetmen Dominic Cooke, oyunun gücüne ve oyuncu kadrosuna güvenmiş ve bunu yaptığı için takdiri hak ediyor. Kullanılan uyarlama, Kaliforniyalı şair Robinson Jeffers'ın meşhur ve sade olduğu kadar sert versiyonu. 1940'larda Judith Anderson'ın başrolünde olduğu bir prodüksiyon için tasarlanmış olmasına rağmen, hâlâ kulağa çarpıcı derecede ham modernist bir metin gibi geliyor; gerektirdiği anda hem yüce trajik bir görkem hem de dehşet verici bir korku alanı buluyor.

Medea'da Ben Daniel. Fotoğraf: Johan Persson

Oyun, doksan dakikalık sürükleyici bir sürede kesintisiz tamamlanıyor. Aksiyon, yeni mekan @sohoplace'in mükemmel görüş açılarından tam anlamıyla yararlanacak şekilde sahne ortada (in the round) sunuluyor. Önümüzde döşemeli bir avlu ve buradan sahne arkasındaki odalara inen döner bir merdiven var. Rampalar dört köşeden çıkış sağlıyor ve oyundaki koro olan Korintli kadınlar, stratejik olarak seyirci koltuklarına yerleştirilmiş.

Tüm roller başarıyla canlandırılmış; asıl yük Ben Daniels ve Sophie Okonedo'nun üzerinde olsa da, yan rollerde de gerçek bir kalite olduğunu belirtmek gerek. Bir bakıma Yunan trajedisinde küçük rol yoktur, çünkü bu rollerin her biri dramadaki kilit dönüm noktalarını haber veren birer "haberci" görevi görür. Koro da seyircinin vicdanı gibi hareket ederek ana ahlaki meselelere ve ikilemlere verdiğimiz tepkileri yansıtır ve yönlendirir. Bu yüzden, hanımına olan sadakati ile onun sonunda neler yapabileceğine dair korkusunu birleştirmeyi başaran Dadı rolündeki Marion Bailey övgüyü hak ediyor. Oyunun sonuna doğru, Medea'nın gerçekleştirdiği ilk intikam eyleminin o tüyler ürpertici ve kusursuz tempolu tasvirini de o yapıyor. Koro olarak görev yapan üç Korintli kadın, oyunun olaylarına tepki vermek için geniş bir duygusal yelpaze sunuyor ve Medea'nın nihai intikam kararlılığına karşı bazı önemli karşı argümanlar geliştiriyor. Son olarak, Medea'nın çocukları rolleri, genç yaşlarına rağmen hiç çekinmeden, çok inandırıcı bir şekilde oynayan iki erkek çocuk tarafından üstleniliyor.

Marion Bailey. Fotoğraf: Manuel Harlan

Ben Daniels, her biri diğerinden özenle ayrılan dört farklı rolü canlandırıyor. Sahneler arasında yavaş çekimde sahnede tur atıyor, kademeli olarak ceketini çıkarıp giyerek bir rolden diğerine bürünüyor. Esas olarak Jason karakterinde; bu rolde sergilediği kasıntı bir kahramandan yıkılmış ve kederli bir babaya uzanan yolculuk, ince ince hesaplanmış ve ustalıkla işlenmiş. Jason'ın en büyük hatası, eline geçen fırsatı değerlendirmek için Medea'yı terk etmesi. Yerine, hanedan varisi olma umuduyla Korint Kralı Kreon'un tek kızıyla evlenmiş; oysa Altın Post'u ele geçirme görevindeki başarısını neredeyse tamamen Medea'nın büyüsüne, vatanını terk etmesine ve onunla birlikte yabancı Yunanistan'a gelme isteğine borçlu. Bu yüzden başlangıçta tam bir vurdumduymazlık ve özgüven sergiliyor, ancak bu durum Medea'nın sistematik intikamı karşısında yavaş yavaş çöküyor. Final sahnesinde, suni yağmur yağarken ve sahne dışındaki cinayet kanıtları birikirken, etkileyici bir şekilde yıkılıp çöküyor.

Medea'da Ben Daniels. Fotoğraf: Manuel Harlan

Ancak bu başarısının sadece bir parçası. Aynı zamanda Kral Kreon olarak soğuk hanedan reelpolitiğini, çocukların özel öğretmeni olarak sevecen bir empatiyi ve Atinalı Ageus olarak da züppe bir sofistikeliği aynı beceriyle yansıtıyor. Ageus karakterizasyonu, aksi takdirde amansız ve karanlık geçen akşamda keyifli ve hoş bir mizah molası oluyor.

Medea'da Sophie Okonedo ve Ben Daniels. Fotoğraf: Johan Persson

Bu oyun Medea karakteriyle var olur ya da yıkılır; Sophie Okonedo ise rolün zorluklarının üstesinden tam anlamıyla geliyor. Etkileyici olan, intikam görevine karşı sergilediği ağırbaşlı vakarı ve titizlikle hesaplanmış yaklaşımı. Öfkesi çok erkenden ortaya çıkmıyor, bu yüzden dikkatinizi çeken şey, diğer karakterleri kararlı ve amansız amaçları doğrultusunda ustalıkla yönlendirmesi ve yaptığı planlar oluyor. Planlarını uygulamak için zaman kazanmak amacıyla Kreon'a karşı uygun şekilde uysal ve uyumlu davranıyor. Reddedilmiş olmasına rağmen eski bir sevgiliyi nasıl etkileyeceğini hala tam olarak bilen birinin inandırıcı becerileriyle Jason'la oynuyor. Akşamın belki de en acı verici anı, Jason'ı yere oturup çocuklarıyla oynamaya ikna ettiği an. Ne olacağını bildiğinizde, tüm sıradanlığıyla bu geleneksel aile sahnesi nefes kesici hale geliyor. En sonuna kadar, eğer delilikse bile bunun içinde belirgin bir yöntem var. Kontrolü asla kaybetmiyor. Sonuç olarak performans, geleneksel abartılı oyunculuğun yokluğuyla çok daha güçlü ve tüyler ürpertici hale geliyor.

Medea'da Ben Daniels ve Marion Bailey. Fotoğraf: Manuel Harlan

Belirtebileceğim tek eleştiri ses tasarımıyla ilgili. Kilit konuşmaların çoğunda, tamamen gereksiz olan ritmik ve kehanet dolu bir alt müzik var. Sözler ve oyunculuk fazlasıyla yeterliyken, bu durum hem seyirciye küçümseyici bir tavır gibi geliyor hem de herkesin dikkatini dağıtıyor. Bu ya da şu sahnenin önemli bir dönüm noktası olduğunun hatırlatılmasına kimin ihtiyacı var? Bu nedenle, normalde bu prodüksiyonun hak ettiği beşinci yıldızı vermekten kaçınıyorum.

Süre: 1 saat 40 dakika (Ara yok) 22 NİSAN 2023'E KADAR SAHNELENİYOR MEDEA @SOHOPLACE İÇİN BİLET ALIN

Ayrıca Okuyun: Sohoplace - West End'de 50 Yıldır Sıfırdan İnşa Edilen İlk Tiyatro Açıldı