ELEŞTİRİ: Mephisto - A Rhapsody, Gate Theatre Londra ✭✭✭✭

Mark Ludmon, Londra Gate Theatre'da Leo Bill’in başrolünde olduğu Samuel Gallet imzalı Mephisto'yu inceliyor

Mephisto'da Aymeric rolünde Leo Bill. Fotoğraf: Cameron Slater Mephisto

Gate Theatre, Londra

Dört yıldız

BİLET ALIN

Hitler Almanyası'nda faşizmin yükselişini anlatan 1936 tarihli bir romanı neden 2019'da sahneye uyarlamalı? Siyasi bir tiyatro oyununun, hele de izleyiciler genellikle zaten aynı görüşteki liberallerden oluşuyorsa, amacı nedir? Bunlar, Klaus Mann’ın, Naziler döneminde güç ve şöhret kazanmak için ahlaki kaygılarını bir kenara bırakan aktör Hendrik Höfgen’i konu alan klasik hikayesine dayanan provokatif yeni oyun Mephisto'da sorulan sorulardan sadece birkaçı. İkinci Dünya Savaşı ve Holokost gerçekleri ortaya çıkmadan önce yazılan Mephisto, Avrupa ana karasında iyi bilinen ancak Birleşik Krallık'ta daha az tanınan, tüyler ürpertici ve kara mizah yüklü bir roman. Fransız oyun yazarı Samuel Gallet tarafından günümüze taşınan hikaye, çevirmen Chris Campbell ve yönetmen Kirsty Housley'nin dokunuşlarıyla son derece güncel ve etkileyici bir hal almış.

Rhys Rusbatch. Fotoğraf: Cameron Slater. Gate Theatre'ın dışındaki dünyada Brexit ve Extinction Rebellion (Yok Oluş İsyanı) tartışmaları sürerken, Mephisto siyasi bir söylemi sahnelemenin neler başarabileceğini irdeliyor. Mann’ın ahlak yoksunu karakteri Höfgen gibi, genç oyuncu Aymeric Dupré de devrimci 'ajitprop' oyunlar sahnelemekten bahseder, ancak şöhret ve alkış peşinde koşarken her zaman kalabalıkları memnun eden Çehov ve Shakespeare'in güvenli limanına sığınır. Balbek kasabasındaki bölge tiyatrosunda kariyerine başlarken, başkentte başarıya ulaşma hırsıyla arkadaşlarını ve meslektaşlarını tedirgin eden faşizmin yükselişini görmezden gelir. Onun siyasete girmeyi reddetmesi; protestolara ve kampanyalara katılan arkadaşlarıyla zıtlık oluşturur; peki ama bu arkadaşları göçmenlerin ve yoksulların hayatlarını onları gerçekten anlamadan deneyimleyen birer "hipster turist" midir? Aymeric’in eylemsizliği için bahanesi “Ben sadece bir oyuncuyum” olsa da, faşistlerle yaptığı anlaşma sonucu ruhunu kaybetme riskiyle karşı karşıyayken, oyuncuların ve tiyatronun popülist demagoji karşısında aciz olduğu konusunda haklı mıdır?

Subika Anwar Khan. Fotoğraf: Cameron Slater

Orijinal roman gibi, bu gösteri de popülizm, tiyatro ve sanatçının rolü hakkında fikirlerle dolu. Ayrıca Mann’ın antisemitizm odağının ötesine geçerek genel anlamda ırkçılığa karşı tutumları da ele alıyor. Kitabın Höfgen’in siyahi metresiyle ilgili sorunlu tasvirine değinerek, özellikle beyazlar tarafından yaratılan, yazılan ve yönetilen ve ağırlıklı olarak beyaz izleyicilere sunulan bir hikayede siyahi karakterlerin sinema ve tiyatrodaki temsilini sorguluyor.

Anna Maria Nabirye. Fotoğraf: Cameron Slater

Tiyatro yapım sürecinin tamamı, Basia Bińkowska’nın kostüm askısı ve sahne amiri masasıyla kulisi andıran dekoru da dahil olmak üzere, genel meta-tiyatral yapısıyla mercek altına alınıyor. Güçlü bir topluluğun parçası olan Leo Bill, barındırdığını iddia ettiği liberal duygulara gerçekte ne kadar inandığı konusundaki belirsizliğiyle, yoğun ve karizmatik Aymeric rolünde mükemmel. Müzikal bir rapsodi gibi, gösteri faşizmin dehşeti ve ona suç ortaklığı edenler üzerine duygusal bir meditasyona dönüşüyor; değişim umudunu, aşırı sağcı popülizmin her zaman kulislerde pusuya yattığı anlamına gelen siyaset ve tarih döngüsünün getirdiği çaresizlikle harmanlıyor.

26 Ekim 2019'a kadar devam ediyor