ĐÁNH GIÁ: The Tragedy of Macbeth, Nhà hát Almeida ✭✭✭✭✭

Chuyên gia kịch nghệ Libby Purves của chúng tôi đánh giá vở Bi kịch Macbeth (The Tragedy of Macbeth) với sự góp mặt của Saoirse Ronan trong vai Phu nhân Macbeth, hiện đang được công diễn tại Nhà hát Almeida, London. Một phiên bản Macbeth đầy ám ảnh mà chúng ta hằng mong đợi!

James McArdle và Saoirse Ronan trong vở Bi kịch Macbeth. Ảnh: Marc Brenner Bi kịch Macbeth Nhà hát Almeida, London

5 Sao

ĐẶT VÉ NGAY Dù bạn có ý kiến gì về việc sử dụng dàn sao hay các đạo diễn mang phong cách cá nhân làm mới Shakespeare, nhưng đôi khi sự xuất hiện của một ngôi sao từng nhiều lần được đề cử Oscar trên sân khấu Anh quốc - đối trọng với một trong những nam diễn viên thực lực của chúng ta - sẽ khiến bạn phải thốt lên: hoàn toàn xứng đáng! Saoirse Ronan đã mang đến một Phu nhân Macbeth khó quên: một hiện thân của tham vọng sắt đá nhưng mong manh, sụp đổ ngay trước mắt người xem và ám ảnh toàn bộ vở kịch. Yael Farber, vị đạo diễn từng gây tiếng vang tại Old Vic với vở The Crucible, đã tạo ra một bản cáo trạng vượt thời gian về bạo lực nhân loại. Vở diễn đi theo con đường riêng nhưng vẫn tôn trọng nguyên tác một cách hoàn hảo trong suốt ba giờ đồng hồ đầy khói sương và căng thẳng. Nếu không thể mua vé trực tiếp, hãy xem lịch phát sóng trực tuyến hạn chế bên dưới. Đây thực sự là một tác phẩm đặc biệt.

Saoirse Ronan trong vở Bi kịch Macbeth. Ảnh: Marc Brenner

Và thành thực mà nói, đây là một sự giải thoát sau hai bản dựng Macbeth lớn vào năm 2018 (tôi không tính bản dựng nhỏ tại Wanamaker) bởi cả phiên bản của RSC và NT đều chịu ảnh hưởng nặng nề từ cái tôi quá lớn của đạo diễn và sự lạm dụng quá mức các đạo cụ búp bê nhựa (thậm chí một bản còn có cả máy hút bụi Bex-Bissel vứt bừa bãi trên sân khấu). Tôi đã thoáng băn khoăn khi vở của Farber mở màn với một sân khấu trống trơn, một chiếc xe lăn, một vòi nước trên cột đứng, một chiếc xe rùa đầy giày cũ (đó là đạo cụ của Vua Duncan, người xuất hiện với vẻ ngoài rất lù khù). Nhưng đừng lo. Việc dàn dựng không cố định thời gian hay quốc gia - với trang phục từ váy kilt truyền thống đến quân phục và các phù thủy trong bộ âu phục công sở - lại càng tôn lên dàn diễn viên tuyệt vời với lối đài từ mãnh liệt qua chất giọng Scotland và Ireland đầy nhạc tính.

Maureen Hibbert, Diane Fletcher và Valerie Lilley trong vở Bi kịch Macbeth. Ảnh: Marc Brenner

Vở kịch cũng rất giàu những sắc thái tâm lý tinh tế và sâu sắc. Như khoảnh khắc Macbeth của James McArdle rũ bỏ người vợ vốn luôn lấn át và tháo vát của mình một cách khá thô lỗ vì ông ta muốn ra lệnh sát hại Banquo và con trai (Fleance ở đây được đóng bởi một diễn viên rất trẻ). Cô ngoái nhìn lại, bàng hoàng nhưng vẫn phục tùng, như bất kỳ người phụ nữ nào đang nghĩ 'điều này thật mới lạ.. không giống anh ấy chút nào.. chuyện gì đang xảy ra vậy..?'. Trong những khoảnh khắc thực sự chấn động khi Macbeth rơi vào trạng thái hoảng loạn tột độ tại bữa tiệc đăng quang, Ronan trở lại với phong thái của một nữ chủ nhân sành điệu, bào chữa cho những lời mê sảng dữ dội của chồng trước bóng ma (xuất hiện đột ngột đến đáng sợ). Với một điệu cười khúc khích đầy tự chủ, cô nài nỉ mọi người hãy lờ đi. Hành trình xuống dốc của cô bắt đầu, lương tri đang thức tỉnh dưới lớp vỏ bọc hào nhoáng.

Saoirse Ronan và James McArdle trong vở Bi kịch Macbeth. Ảnh: Marc Brenner

Trong nhiều bản dựng khác, nhân vật của cô gần như biến mất cho đến cảnh mộng du, nhưng ở đây, vì vở diễn đặt trong một giấc mơ kinh hoàng kéo dài của tất cả các nhân vật, cô hiếm khi vắng mặt trên sân khấu sâu thăm thẳm và mờ ảo đó. Cô lang thang như một bóng ma tội lỗi qua cảnh sát hại con cái nhà Macduff, và cảnh mộng du cũng như cái chết của cô là một phần của chiến trận, giống như cách Banquo và các phù thủy luôn hiện hữu bên cạnh Macbeth, gia nhập vào những cơn ác mộng quái dị của ông ta. Vòi nước trên sân khấu, liên tục được các nhân vật sử dụng để gột rửa những vết máu mới nhất, cuối cùng tràn ra để rồi cơ thể của phu nhân nằm lặng lẽ đến đáng sợ trong vũng nước. Và ở những khoảnh khắc cuối cùng, Macduff và Macbeth vật lộn, ướt đẫm trong nước, máu và tội lỗi. Macduff của Emun Elliott thật phi thường, cả trong nỗi đau lẫn sự cuồng nộ, đối đầu với một McArdle đầy sục sôi với sức mạnh tương đương: năng lượng nam tính tỏa ra từ sân khấu nhỏ đó thật choáng ngợp, khiến tim bạn đập nhanh hơn vì sợ hãi. Tuy nhiên, vẫn có những ý nghĩa tinh tế hơn trong từng tiếng đàn cello kéo dài trong bản nhạc của Tom Lane: nó luôn ở đó, được chơi bởi Aoife Burke trong vai một thị nữ tháp tùng, người quan sát sự nam tính bạo lực này.

Saoirse Ronan và James McArdle trong vở Bi kịch Macbeth. Ảnh: Marc Brenner

Mọi sự thay đổi nhỏ trong lời thoại và bối cảnh mà Farber thực hiện đều là một sự bổ sung giá trị chứ không phải sự hợm hĩnh của đạo diễn: việc chuyển một số câu thoại cho các phù thủy là rất hợp lý và may mắn là đã lược bỏ nhân vật Người canh cổng (Porter) vốn luôn tẻ nhạt với những trò đùa thô thiển. Phu nhân Macduff của Akiya Henry hát nhẹ nhàng cho các con nghe tại bữa tiệc, và sau đó tiếng hát của cô ấy lại vang lên trong nỗi đau xa lạ, hoang dại trước một thế giới tàn độc. Về phần dàn dựng ảm đạm, với dàn diễn viên tụ tập lúc bắt đầu và kết thúc quanh một chiếc đèn lồng, phù thủy trưởng (Diane Fletcher với vẻ uy nghiêm lạnh lùng) hỏi lại lần thứ hai: "Khi nào ba ta lại gặp nhau?" Và với một sự chắc chắn đáng sợ, bà ta đáp: "Sớm thôi.." Farber để lại cho chúng ta một sự chắc chắn đau lòng rằng sự tàn sát của con người sẽ luôn tồn tại, đâu đó nơi ranh giới của nhận thức, chập chờn trong màn sương mù.

Phòng vé Almeida.co.uk Đến hết 30 tháng 10. Tin mới nhất: Từ thứ Tư 27 đến thứ Bảy 30 tháng 10, vở kịch sẽ được

Phát sóng trực tiếp năm buổi diễn thông qua trang web của nhà hát Almeida.