RECENSIE: The Bone Sparrow, Theatre Peckham ✭✭✭✭

Tim Hochstrasser recenseert The Bone Sparrow, bewerkt door S Shakthidharan naar de roman van Zana Fraillon in Theatre Peckham.

Yaamin Chowdhury als Subhi in The Bone Sparrow. Foto: Robert Day The Bone Sparrow

Theatre Peckham

4 Sterren

BOEK TICKETS

Pilot Theatre is gespecialiseerd in het maken van toneel voor jongeren, en deze onderneming, die in Peckham staat na een tournee langs York, Coventry en Colchester, stelt zeker niet teleur. Naast uw recensent zat een zaal vol tieners van dezelfde school; ze waren de volledige rit van tweeënhalf uur lang tot in hun vezels geboeid.

Dit is een bewerking van de Australische roman van Zana Fraillon, die sinds de publicatie in 2016 ver buiten het domein van de jeugdliteratuur indruk heeft gemaakt. Het verhaal richt zich op een vluchtelingengezin van Rohingya-moslims dat vastzit in een Australisch detentiecentrum. We zien de wereld door de ogen van Subhi, die in het kamp is geboren en de buitenwereld alleen van horen zeggen kent. De omstandigheden zijn karig, zo niet grimmig: slecht eten, weinig afleiding en een repressief regime van bewakers die bij vlagen bruut optreden. Naast Subhi zien we zijn moeder, die nog altijd hoopt dat haar echtgenoot (een dichter) zich bij hen zal voegen; zijn pittige oudere zus Queenie; medevluchteling Eli, die de zwarte handel in het kamp runt; bewakers (de ‘jassen’), van wie sommigen vriendelijk zijn en anderen gewelddadig; en tot slot Jimmie, een meisje van buiten het kamp met wie hij bij het hek bevriend raakt op een manier die doet denken aan ‘The Boy in the Striped Pyjamas.’

Het ensemble van The Bone Sparrow. Foto: Robert Day

Het zijn echter de werelden van hoop, fantasie en verbeelding die dit verhaal – en de bewerking – verheffen boven louter rauw realisme. Subhi tekent en schrijft over hoe de wereld buiten zijn eigen horizon eruit zou kunnen zien, of het nu gaat over de zee en wat daarin leeft, de smaak van warme chocolademelk, of simpelweg de kracht van het vertellen zelf, wanneer hij de verhalen van haar overleden moeder voorleest aan de analfabete Jimmie. Echte vriendschappen en de mogelijkheid tot verandering ontstaan uit verhalen die uit de lucht geplukt lijken te zijn. De sterkste aspecten van deze productie (die wellicht ook de grip op het tienerpubliek verklaren) liggen in de manier waarop deze alternatieve visies tot leven worden gewekt en geprojecteerd.

Meest opmerkelijk in dit opzicht zijn de schitterende poppen van Alison Duddle. Er is een opvallend deftige en praatgrage eend, ingesproken door Jummy Faruq, die fungeert als Subhi’s innerlijke stem van voorzichtigheid – vergelijkbaar met de ‘daemons’ van Philip Pullman. In de laatste minuten verschijnt er een zwevende walvis; en voor het verhaal van Oto en Anka (een verhaal binnen een verhaal) vormen bovenmaatse maar zeer menselijke figuren een contrast met angstaanjagende, torenhoge soldaten, die doen denken aan de monsters uit ‘Lord of the Rings.’ Een creatieve uitdaging is beantwoord met een al even creatieve oplossing.

Mary Roubos als Jimmie. Foto: Robert Day

Dit is een echt ensemble-stuk waarbij alle castleden ook meehelpen met de changementen als toneelknechten, naast het spelen van meerdere rollen. Toch springen er enkele vertolkingen uit. Yaamin Chowdhury vindt als Subhi precies de juiste balans tussen onschuld en verwondering, en laat zijn personage gedurende het stuk groeien in empathie en levenservaring. Siobhan Athwal geeft zus Queenie een broodnodige hardheid mee om elke spoor van sentimentaliteit te vermijden (al is haar Zuid-Afrikaanse accent een wat vreemde keuze). Elmi Rashid Elmi brengt straatwijsheid en fysieke energie naar de rol van de ondernemende Eli, en Mary Roubos speelt Jimmie met een jongensachtige bravoure die plotseling kan omslaan in kwetsbaarheid. Devesh Kishore en Mackenzie Scott bieden een sterk contrast als kampbewakers – de één humaan en verzoenend, verscheurd door tegenstrijdige belangen, de ander broos, beschadigd en vol dreiging.

Mackenzie Scott als Beaver en Elmi Rashid Elmi als Eli in The Bone Sparrow. Foto: Robert Day

Binnen het creatieve team verdient regisseur Esther Richardson alle lof voor het tempo en het feit dat er visueel altijd iets interessants gebeurt tijdens de lange reeks scènes in de eerste akte. Ontwerper Miriam Nabarro heeft uitstekend werk geleverd met een flexibel decor dat de verschillende zones van het kamp suggereert door steeds wisselende hekwerken. Op andere momenten maken deze plaats voor dynamische actie en een doorkijk naar andere werelden van de eigen verbeelding.

Yaamin Chowdury als Subhi en Emil Rashid Elmo als Eli. Foto: Robert Day

Al met al is dit een zeer geslaagde avond. Nog een laatste voetnoot: het voordeel van een publiek dat grotendeels uit scholieren bestaat, is dat de algemene discipline streng wordt gehandhaafd. Waren er in West End-theaters ook maar directrices als Miss Trunchbull die voor aanvang tegen de zaal zouden brullen: 'Elke mobiele telefoon die vanavond wordt gebruikt, wordt onmiddellijk in beslag genomen!'

The Bone Sparrow is een coproductie van York Theatre Royal, Belgrade Theatre Coventry, Mercury Theatre Colchester en Derby Theatre en speelt in Theatre Peckham tot en met 23 april 2022. The Bone Sparrow is een jeugdboek van Orion, uitgegeven door Hachette.

https://www.youtube.com/watch?v=Cc6e90po6PA