ELEŞTİRİ: The Bone Sparrow, Theatre Peckham ✭✭✭✭

Tim Hochstrasser, S Shakthidharan'ın Zana Fraillon'un romanından uyarladığı, Theatre Peckham'da sahnelenen The Bone Sparrow (Kemik Serçesi) oyununu inceliyor.

The Bone Sparrow'da Subhi rolünde Yaamin Chowdhury. Fotoğraf: Robert Day The Bone Sparrow

Theatre Peckham

4 Yıldız

BİLET AYIRT

Pilot Theatre gençlere yönelik oyunlar sunma konusunda uzman bir ekip; York, Coventry ve Colchester turnelerinin ardından Peckham'a konuk olan bu yeni girişim de beklentileri boşa çıkarmıyor. Oyun sırasında salonda, tamamı aynı okuldan gelen ve iki buçuk saati aşan uzun süresine rağmen tüm dikkatiyle oyunu izleyen bir grup genç vardı.

Bu yapım, Zana Fraillon'un 2016'daki ilk çıkışından bu yana çocuk edebiyatının sınırlarını aşan Avustralyalı romanının yine bir Avustralya uyarlaması. Hikâye, kendilerini Avustralya'daki bir gözaltı merkezinde mahsur kalmış bulan Arakanlı Müslüman bir mülteci ailesine odaklanıyor. Dünyayı özellikle kampın içinde doğan ve dış dünya hakkında hiçbir şey bilmeyen Subhi'nin gözünden görüyoruz. Koşullar, kötü beslenme, az aktivite ve baskıcı, zaman zaman acımasız güvenlik görevlileriyle son derece kısıtlı, hatta ürkütücü. Subhi'nin yanında; şair kocasının onlara katılacağını uman annesi, dikbaşlı ablası Queenie, karaborsa faaliyetlerini yürüten diğer tutuklu Elmi, bazıları nazik bazıları ise gaddar korumalar (onlara 'ceketler' deniyor) ve son olarak kampın sınırında arkadaşlık kurduğu, 'Çizgili Pijamalı Çocuk'u anımsatan dış dünyadan Jimmie var.

The Bone Sparrow ekibi. Fotoğraf: Robert Day

Ancak hikâyeyi ve bu uyarlamayı katı realizmden koparıp sıra dışı kılan şey; umut, fantezi ve hayal gücüyle kurgulanan alternatif dünyalar. Subhi, kendi dünyasının ötesinde denizi, içindeki varlıkları, sıcak çikolatanın tadını veya okuma yazma bilmeyen Jimmie'ye ölen annesinin yazdığı hikâyeleri okurken anlatıcılığın gücünü hayal ediyor, bunları çiziyor ve yazıyor. Gerçek dostluklar ve değişim olanakları, havadan yakalanan bu hikâyeler sayesinde şekilleniyor. Yapımın en iyi yanları (ve belki de genç izleyiciyi bu denli etkilemesinin sebebi), bu alternatif vizyonların sahneye yansıtılma biçiminde saklı.

Bu bağlamda, Alison Duddle tarafından tasarlanan olağanüstü kuklalar özellikle dikkat çekici. Subhi'nin temkinli iç sesi olarak hareket eden —tıpkı Philip Pullman'ın 'daemon'ları gibi— Jummy Faruq tarafından seslendirilen oldukça havalı ve geveze bir ördek var. Son dakikalarda bir balina sahnede süzülüyor; hikâye içindeki bir hikâye olan Oto ve Anka'nın masalında ise insancıl dev karakterlere, belki de 'Yüzüklerin Efendisi'ndeki fantastik canavarları andıran heybetli ve ürkütücü askerler eşlik ediyor. Hayal gücü gerektiren bu zorluğun üstesinden yaratıcı bir dille gelinmiş.

Jimmie rolünde Mary Roubos. Fotoğraf: Robert Day

Bu bir topluluk prodüksiyonu; tüm oyuncular rollerinin yanı sıra sahne arkasında da görev alıyor. Yine de bazı performanslar öne çıkıyor. Yaamin Chowdhury, Subhi rolünde masumiyet ve merakın doğru karışımını yakalarken oyun ilerledikçe empati ve sağduyu da geliştiriyor. Ablası Queenie rolündeki Siobhan Athwal, her türlü duygusallığı dizginlemek için sert bir duruş sergiliyor. Elmi Rashid Elmi, girişimci Eli olarak sokak zekasını ve fiziksel enerjisini yansıtıyor. Mary Roubos, Jimmie karakterinde erkeksi bir özgüven ile aniden ortaya çıkan kırılganlığı başarıyla harmanlıyor. Devesh Kishore ve Mackenzie Scott, kamp korumalarının iki farklı yüzünü sunuyor: Biri insani değerler ve çelişkili öncelikler arasında sıkışmış, diğeri ise her an şiddete başvurmaya hazır, yaralı ve tehditkâr bir profil çiziyor.

The Bone Sparrow'da Beaver rolünde Mackenzie Scott ve Eli rolünde Elmi Rashid Elmi. Fotoğraf: Robert Day

Yönetmen Esther Richardson, özellikle olayların biraz uzun sürdüğü ilk yarıda akışı canlı tutarak izleyicinin sürekli görsel bir ilgi odağı bulmasını sağlıyor. Tasarımcı Miriam Nabarro, yerleri sürekli değiştirilen çit parçalarıyla kampın farklı alanlarını hissettiren esnek bir set yaratarak harika bir iş çıkarmış. Bazı anlarda ise bu çitler, dinamik aksiyona ve hayali dünyaların manzaralarına yer açmak için sahne kenarına çekiliyor.

Subhi rolünde Yaamin Chowdury ve Eli rolünde Emil Rashid Elmo. Fotoğraf: Robert Day

Genel olarak oldukça tatmin edici bir deneyim. Küçük bir not: Çoğunluğu okul çağındaki izleyicilerden oluşan bir salonda bulunmanın avantajı, disiplinin sağlanmasıdır. Keşke her West End oyununun başında, salona dönüp “Bu akşam cep telefonu kullandığı görülenlerin telefonlarına el konulacaktır!” diyen bir Miss Trunchbull (Matilda'daki karakter gibi) olsa.

York Theatre Royal, Belgrade Theatre Coventry, Mercury Theatre Colchester ve Derby Theatre ortak yapımı olan The Bone Sparrow, 23 Nisan 2022'ye kadar Theatre Peckham'da sahneleniyor. The Bone Sparrow, Hachette tarafından yayımlanan bir Orion Çocuk Kitabı'dır.

https://www.youtube.com/watch?v=Cc6e90po6PA