RECENSIE: Black Sheep - De geautoriseerde biografie van Nicol Williamson ✭✭✭✭

Black Sheep, De geautoriseerde biografie van Nicol Williamson.

Gabriel Hershman

The History Press.

4 Sterren

Bestel een exemplaar

Dankzij de obsessie van mijn partner met de film Excalibur was ik al bekend met Nicol Williamsons vertolking van Merlijn. Toch wist ik verder weinig over de acteur zelf, en ik was al helemaal niet op de hoogte van zijn carrière, zeker wat betreft zijn theaterwerk. Een warm welkom dus voor de voortreffelijke biografie van Gabriel Hershman. Voor een theaterliefhebber zoals ik plaatst dit boek Williamson stevig in de top van een generatie acteurs die in de jaren '60 en '70 voor een aardverschuiving in het Britse theater zorgden. Toch is men het over één ding eens: hij leek zijn talent te verkwisten, waarbij alcohol en depressies zijn carrièrekeuzes overschaduwden. Tegelijkertijd bestaat er geen twijfel over dat hij, wanneer hij in vorm was, een van de beste toneelacteurs van zijn generatie was.

Het boek geeft Williamson, die inmiddels bijna volledig vergeten is, zijn rechtmatige plek terug in de canon van het Britse theater. Dit is de acteur die samenwerkte met John Osborne toen de toneelschrijver op het toppunt van zijn kunnen was, met een onvergetelijke rol in Inadmissible Evidence bij de Royal Court. Dit is de acteur die, tijdens zijn rol in Wachten op Godot, door Samuel Beckett zelf werd geprezen als een van de beste vertolkers van zijn werk. Voor mij is dat aanbeveling genoeg! Toch leefde en speelde Williamson volgens zijn eigen regels; hij sloot nooit compromissen en haalde fel uit naar iedereen die niet aan zijn hoge standaarden voldeed.

Dit leidde tot talloze incidenten van buitengewoon slecht gedrag, vaak aangewakkerd door alcohol, waar hij tegenwoordig simpelweg niet meer mee weg zou komen. (Ergens mist onze cultuur die zogenaamde 'hell raisers' wel; veel beroemdheden van nu zijn zo gepolijst en gecontroleerd). Mijn mond viel regelmatig open bij de verslagen van zijn gedrag: hij was een acteur die het publiek uitfoeterde, een voorstelling onderbrak om over hen te klagen, het podium verliet als hij ontevreden was en na de voorstelling regelmatig speeches hield waarin hij zijn minachting voor producenten overduidelijk maakte. Het hoofdstuk 'Madness on Broadway' is de aanschaf van het boek alleen al waard. Terwijl hij John Barrymore speelde in het stuk I Hate Hamlet, had Williamson een bijzondere afkeer van Evan Handler. Handler speelde een jonge acteur die Hamlet vertolkt en advies krijgt van Barrymores geest. Williamson genoot zichtbaar van de rol, maar beschuldigde de schrijver en producent van middelmatigheid uit lafheid. En — hoewel dit absoluut niet goed te praten valt — negeerde Nicol midden in een duel de choreografie, riep tegen Handler: "Breng er eens wat leven in!", en sloeg Handler op zijn rug met de platte kant van zijn zwaard. Handler stormde het theater uit om nooit meer terug te keren. Ongetwijfeld schaadde een acteur zijn eigen carrière met dit soort acties, en het boek vraagt zich dan ook vaak af waarom het zo moest lopen.

Hoewel het misschien lijkt alsof ik me concentreer op de meer pikante kant van zijn gedrag, wordt het nauwkeurige onderzoek van Hershman altijd in balans gebracht door getuigen die vertellen over Williamsons vakmanschap. Er bestaat geen twijfel over dat hij een groot acteur was; grootheden als Trevor Nunn bieden een nuchter en evenwichtig tegenwicht voor al het vuur en de woede. Williamsons zoon, Luke, benadrukt steevast het enorme vermogen tot liefhebben van zijn vader, en het is duidelijk dat zij een hechte band hadden. Het boek onderstreept hoe vluchtig roem is en dat theater, zoals Nunn zegt, een vorm van 'schrijven in het zand' is, die snel vervliegt zodra de herinnering vervaagt. Dat geldt zeker voor Nicol Williamson, een acteur die, zoals zijn zoon het samenvat, "weigerde in iemands kont te kruipen", iets wat veel andere rebellen uiteindelijk wel deden. Het is een fascinerend portret, niet alleen van de acteur, maar van de theater- en filmwereld in een tijd van grote maatschappelijke veranderingen. Een uiterst informatief en plezierig boek om te lezen.

KOOP EEN EXEMPLAAR VAN BLACK SHEEP