RECENSIE: Ear For Eye, Royal Court Theatre ✭✭✭✭

Mark Ludmon bespreekt het nieuwe toneelstuk Ear For Eye van Debbie Tucker Green in de Royal Court

Het ensemble van Ear For Eye. Foto: Stephen CumminskeyEar For Eye

Royal Court, Londen

Vier sterren

Boek Nu

Als een geprivilegieerde witte man heb ik geen ervaring met leven in een wereld waarin mijn huidskleur betekent dat ik een aanzienlijk groter risico loop om door de politie te worden aangehouden of over het algemeen als een crimineel te worden behandeld. Volgens de laatste gegevens worden zwarte mensen in Groot-Brittannië drie keer vaker gearresteerd dan witte mensen en is de kans vier keer zo groot dat de politie geweld tegen hen gebruikt. Met de schokkende en herhaaldelijke incidenten van politiegeweld in de VS tegen Afro-Amerikanen, waarbij soms ongewapende mannen worden neergeschoten, probeert Debbie Tucker Green dit onrecht en deze woede te vangen in haar nieuwe stuk, Ear For Eye. Het benadrukt dat er vooruitgang is geboekt, maar dat dit nog lang niet genoeg is.

Lashana Lynch en Demetri Goritsas in Ear For Eye. Foto: Stephen Cumminskey

De voorstelling duurt ruim twee uur zonder pauze en is een indringende, niet aflatende protestkreet. Het stuk is verdeeld in drie delen, waarvan het middelste deel het meest naturalisatisch is. Hierin analyseren een witte man en een zwarte vrouw de vooroordelen en aannames over daders van schietpartijen in de VS op basis van hun huidskleur en achtergrond. Briljant geschreven en met een duistere humor, sleept het ons mee in de groeiende frustratie van de vrouw (gespeeld door Lashana Lynch) door de arrogantie en constante interrupties van de witte psycholoog (gespeeld door Demetri Goritsas).

Dit wordt voorafgegaan door een lange eerste akte bestaande uit een reeks scènes vol bewuste herhaling. Deze onthullen de ervaringen van zwarte mannen en vrouwen aan beide kanten van de Atlantische Oceaan, die vaak vrijwel identiek zijn: van de confrontatie met politiegeweld tot het deelnemen aan demonstraties. In een wrange, grappige scène legt een moeder haar zoon uit dat er voor een zwart persoon letterlijk geen gebaar bestaat dat niet door een politieagent als vijandig kan worden geïnterpreteerd – wat op veel herkenning uit de zaal kon rekenen. Het is lastig om individuen uit de consequent uitstekende 16-koppige cast te lichten, dus ik noem ze allemaal: Hayden McLean, Sarah Quist, Angela Wynter, Michelle Greenidge, Nicholas Pinnock, Tosin Cole, Seroca Davis, Shaniqua Okwok, Faz Singhateh, Jamal Ajala, Anita Reynolds, George Eggay, Kayla Meikle en Eric Kofi Abrefa.

Angela Wynter, Hayden McLean, Anita Reynolds, Seroca Davis in Ear For Eye. Foto: Stephen Cumminskey

De eerste twee delen, die zich in het heden afspelen, worden in een historische context geplaatst door een korte film die, net als de rest van het stuk, is geschreven en geregisseerd door Debbie Tucker Green. Hierin zien we witte Amerikanen, waaronder kinderen, de Jim Crow-wetten voorlezen die in de 20e eeuw de rassensegregatie in de VS afdwongen. Sommige wetten stammen nog uit 1956 en scheidden witte en zwarte mensen in elk aspect van hun leven: van ziekenhuizen en scholen tot restaurants en begraafplaatsen. Maar ook het VK komt er niet ongeschonden vanaf: de film toont ook witte Britten die 'slave codes' voorlezen die tot de 19e eeuw in het koloniale Jamaica golden. Deze verboden zwart eigendom en handel, en legden veel wreedere straffen op dan aan witte mensen. Het herinnert ons eraan dat racisme tot slechts 50 jaar geleden in de Amerikaanse wetboeken stond, maar ook dat er sindsdien al vele jaren zijn verstreken sinds de Jamaicaanse slavenwetten, wat suggereert dat 'tijd' geen excuus is.

Shaniqua Okwok, Seroca Davis en Kayla Meikle in Ear For Eye. Foto: Stephen Cumminskey

Het decor, ontworpen door Merle Hensel, is minimaal met slimme belichting van Christopher Shutt, maar opent indrukwekkend met een glazen box waarin de zwarte cast gevangen zit, gehuld in een wolk van witte mist. Maar dit is niet alleen een proteststuk. De personages hebben weliswaar geen namen, maar ze worden gedreven door de behoefte om hun identiteit te laten gelden, om te zeggen: "ik was hier". Geregisseerd door Debbie Tucker Green zelf, is dit krachtige en uitdagende drama een dringende, ongeduldige roep om verandering.

Te zien tot en met 24 november 2018.

BOEK NU VOOR EAR FOR EYE