RECENSIE: Reality, Ovalhouse ✭✭✭

Reality. Foto: Richard Davenport Reality

Ovalhouse

11 juli 2015

3 sterren

Tieners van nu worden vaak omschreven als de eerste generatie die opgroeit met een overdaad aan reality-tv. Wie kan er dan ook beter een dystopische verkenning doen naar de gevaren van roemzucht dan The Bridge Theatre Company, een gezelschap van ambitieuze jonge acteurs?

Reality volgt een groep jonge mensen die hunkeren naar roem en een laatste auditieronde hebben voor The Hostage, een nieuwe realityshow die hen hopelijk dichter bij faam en fortuin brengt. De sterren in dop worden onderworpen aan een reeks steeds sadistischer en onheilspellender opdrachten door de doorgedraaide producent Oscar (Jack Stimpson), om te bewijzen dat ze uit het juiste hout gesneden zijn.

Stimpsons vertolking van de producent uit de hel is meeslepend en wordt naarmate het stuk vordert steeds grimmiger en onvoorspelbaarder. De sterkste momenten van het stuk doen zich voor wanneer de personages echt onder druk worden gezet; wanneer de kandidaten vernederende opdrachten moeten uitvoeren, elkaar verraden en zichzelf aan een meedogenloos onderzoek onderwerpen. Al snel beginnen de zorgvuldig opgebouwde achtergrondverhalen van de personages uiteen te vallen, mede dankzij een reeks schokkende onthullingen.

Hoewel dit een toneelstuk is dat bij vlagen schittert, was het script (een originele opdracht van de hoog aangeschreven Georgia Fitch) nogal onevenwichtig. Misschien dat in een wereld waarin we inmiddels aan het zestiende seizoen van Big Brother toe zijn, het meeste komische en dramatische materiaal over reality-tv al is uitgeput (denk aan I Can’t Sing, Black Mirror, Game, of zelfs The Truman Show). Hierdoor is het een enorme uitdaging om met iets te komen dat fris en scherp aanvoelt – de zielige verhalen, absurde uitgangspunten en de uitbuiting in de echte wereld zijn de parodie inmiddels bijna voorbij. Om die reden voelden de inleidende scènes wat afgezaagd aan, hoewel het stuk uiteindelijk tot leven komt zodra Oscar ten tonele verschijnt.

Hoewel volkomen begrijpelijk gezien de aard van het project, vormde het grote aantal personages in het ensemble ook een belemmering. Een groot deel van de 'auditie' speelde zich af met twaalf verschillende personages op een zeer klein podium. Dit zorgde er niet alleen voor dat personages vaak buiten het zicht van het publiek stonden, maar ook dat sommigen nauwelijks de tijd of ruimte kregen om zich verder te ontwikkelen dan een regionaal stereotype (niet geholpen door het feit dat de personages werden aangeduid met hun woonplaats!). Het was merkbaar dat naarmate enkele personages genoeg kregen van hun moderne martelkamer en het podium verlieten, het stuk erdoor verbeterde (net als bij de echte Big Brother, nu ik erover nadenk...). Na een aangrijpend en spannend tweede bedrijf begon Reality aan het eind de weg wat kwijt te raken, met een slot dat de voorafgaande spanning niet echt eer aandeed.

Verschillende leden van de jonge en getalenteerde cast van Reality hebben aanbiedingen op zak voor prestigieuze toneelscholen, en het is niet moeilijk te zien waarom. De prestaties waren over de hele linie erg sterk, waarbij het ensemble blijk gaf van een ongelooflijk talent voor accenten (met dank aan dialectcoach Izo FitzRoy, die waarschijnlijk nooit meer een Grimsby-accent hoeft te coachen). Ze toonden allemaal een aanzienlijke volwassenheid en diepgang in hun vertolkingen en blonken vaak uit bij de echt zware onderwerpen, zoals Scarletts (Nora Lempiere) perfecte monoloog over haar recente abortus. De eerder genoemde Jack Stimpson heeft duidelijk een mooie toekomst voor zich; hij vindt precies de juiste mix van camp en griezelig als de antagonist van het stuk. Anderen die opvielen waren Cameron Essam als de sympathieke zonderling Darren, Kitty Archer als het ongelukkige doelwit van zijn affectie Anya, en Louie Webb als Tyler, wiens stoere imago begint te wankelen als hij schokkend nieuws krijgt.

De enscenering was overal slim en effectief, waarbij het handige gebruik van schermen rond het podium bijdroeg aan het claustrofobische gevoel van het stuk. De schermen toonden vaak livebeelden, terwijl de cast om de beurt met de camera rondliep, wat een fantastisch dynamisch effect gaf. Dit werd optimaal benut voor enkele van de sterkste momenten van het stuk: een serie goed gemonteerde clips die onze vooroordelen over de personages uitdaagden. Ook het geluidsontwerp van Tom Hackley verdient een vermelding, met een soundtrack in Big Brother-stijl die hielp om de spanning voor de show op te bouwen.

Reality is een productie van The Bridge Theatre Company, een opleiding die wordt gerund door de theaterafdeling van de BRIT School. Het is duidelijk een prachtig initiatief, waarmee studenten kunnen samenwerken met experts uit de sector om hun eigen productie te produceren, te ensceneren en te vermarkten. Het stuk is bovendien financieel ondersteund door de Andrew Lloyd Webber Foundation. In een wereld waar reality-tv-shows een snellere en gemakkelijkere weg naar roem bieden, is het geweldig om te zien dat jonge acteurs in de dop de kansen en middelen krijgen die ze nodig hebben om echt tot bloei te komen. Hoewel het script misschien niet altijd de 'X factor' had, is één ding zeker: de BRIT's hebben talent.