RECENSIE: The Corn Is Green, National Theatre Londen ✭✭✭

Paul T Davies bespreekt The Corn Is Green, een semi-autobiografisch toneelstuk van Emlyn Williams, dat nu te zien is in het National Theatre in Londen.

Nicola Walker als Miss Moffat. Foto: Johan Persson The Corn is Green.

National Theatre, Londen

22 april 2022

3 Sterren

BOEK TICKETS

Iedereen heeft wel een leraar - of zou er een moeten hebben - die in hen geloofde en de koers van hun leven veranderde; ik in ieder geval wel. Het centrale uitgangspunt van Emlyn Williams' semi-autobiografische stuk uit 1938 is precies die invloed: de Engelse lerares Miss Moffat fietst een Welsh mijnwerkersdorpje binnen, stampt een schooltje uit de grond en begint de arbeiders te onderwijzen. Eén van hen blinkt uit: Morgan Evans, die zij klaarstoomt voor het toelatingsexamen van Oxford. Regisseur Dominic Cooke introduceert Emlyn Williams als personage, die worstelt met zijn succesvolle leven als acteur in Londen terwijl hij het stuk in zijn hoofd schrijft. Wat begint als een innovatieve raamvertelling — met "Emlyn Williams" die de regieaanwijzingen en gedachten voorleest terwijl de acteurs zich over een kaal podium bewegen — wordt al snel het leidende concept voor de hele voorstelling. Voor mij verschuift de focus hierdoor te veel van het stuk zelf naar Williams als hoofdpersoon in plaats van Miss Moffat. Vooral in de tweede helft, wanneer hij de actie onderbreekt om een scène te herschrijven, benadrukt dit dat de acteurs slechts pionnen zijn voor de woorden van de toneelschrijver, wat de karakterontwikkeling in de weg staat. Het stuk, dat voor een modern publiek sowieso al complex is, krijgt zo niet de kans om op eigen kracht te overtuigen.

Iwan Davies als Morgan Evans. Foto: Johan Persson

We krijgen een mannenkoor te horen, veruit het beste onderdeel van de productie. Zij vullen het Lyttleton Theatre met prachtige melodieën en fungeren deels als een Grieks koor, maar ook als jury die toekijkt hoe de gebeurtenissen zich ontvouwen. Ze onderstrepen ook de diepe romantiek van het stuk; ik weet vrijwel zeker dat mijn vader en zijn collega's geen bezielde hymnes zongen tijdens de kilometerslange wandeling naar huis na een dienst van twaalf uur. Nicola Walker geeft Miss Moffat een enorme energie en haar overtuigingen leggen haar complexiteit bloot - haar seksisme en snobisme zijn net zo diepgeworteld als die van de Squire (een levendige rol van Rufus Wright). Iwan Davies doet als Morgan Evans zijn best om het personage kleur te geven, maar het is lastig in te schatten hoe oud deze leerlingen geacht worden te zijn; deze groep ziet eruit alsof ze moeiteloos voor het nationale rugbyteam van Wales zouden kunnen uitkomen. Toch zitten er enkele pareltjes tussen, met name Alice Orr-Ewing als de slungelige, deftige Miss Ronberry, en Jo McInnes steelt de show als de sardonische huishoudster Mrs. Watty — de humor werkt hier uitstekend.

Het ensemble van The Corn Is Green. Foto: Johan Persson

Bij de start van de tweede helft zingen de mijnwerkers tegen "Emlyn Williams" dat hij is "vergeten te herinneren", en gaat het doek omhoog om een volledig ingericht decor te onthullen voor de dag van Morgans examen. Het voelt alsof de productie hier de moed van zijn eigen overtuiging verliest, hoewel de intentie is om te laten zien dat Williams' visie nu vaster omlijnd is. Waar het script spreekt, is het soms problematisch, niet in de laatste plaats de liefde van een veel oudere man (John Gorony Jones) voor het jonge schoolmeisje Bessie Watty, en het feit dat haar zwangerschap van Morgan Evans op de meest onhandige en ongeloofwaardige manier wordt opgelost. Het is frustrerend, want op de momenten dat het stuk wel landt, is de potentie enorm.

Het ensemble van The Corn Is Green. Foto: Johan Persson

Hoe je op deze uitvoering reageert, hangt af van je waardering voor het concept. Echter, in navolging van Under Milk Wood vorig jaar, is het prachtig om Welshe stemmen en de Welshe taal op de podia van het National te horen. Misschien kunnen we de volgende keer een hedendaagse toneelschrijver krijgen; iemand die de mythologie een beetje doorprikt en een realistischer verhaal over de natie vertelt.

WEBSITE NATIONAL THEATRE