INTERVIEW: Toneelschrijver Chris Urch

Acteur Chris Urch heeft zijn eerste avondvullende toneelstuk geschreven en er wordt al gefluisterd dat hij wellicht de Britse Tennessee Williams is. BT: Chris, je bent opgeleid als acteur, wat dreef je ertoe om te gaan schrijven? CU: Tijdens mijn opleiding aan het Drama Centre hadden we een les genaamd Karakteranalyse. Daarin moest ik een personage bedenken, een scenario schrijven en dit in mijn eentje voor mijn jaargenoten spelen. Het was een behoorlijk confronterende les: je schreef de scène, speelde de scène en regisseerde het zelf, maar ik genoot er altijd van om die karakters en dialogen te creëren. Dit moedigde me aan om tijdens mijn opleiding in het geheim toneelstukken te gaan schrijven. Vertel eens over het schrijfproces van je eerste stuk, Land of Our Fathers. Ik kom uit een kleine mijnbouwgemeenschap en wilde daarover schrijven omdat het me persoonlijk raakt. Er was een tragische mijnramp in mijn dorp die me inspireerde om over een instorting te schrijven. Omdat ik een opdracht had van Theatre503, vond ik het een geweldige kans om dit als uitgangspunt te nemen, maar mezelf ook uit te dagen door het ergens anders dan in Somerset (Chris' geboorteplaats) te situeren en in een tijdperk waar ik weinig van wist. Toen ik op YouTube toevallig een Welsh mannenkoor zag zingen, begonnen de ideeën vorm te krijgen. Waar gaat het stuk over? Land of Our Fathers speelt zich af in Zuid-Wales op 3 mei 1979, de dag van de algemene verkiezingen waarbij Thatcher aan de macht kwam. Het stuk is in essentie een overlevingsverhaal. Zes mijnwerkers zitten vast in een kolenmijn u2013 chaos alom. Denk aan de Chileense mijnwerkers, maar dan met Welshe gezangen. In de kern draait het om de onderlinge relaties tussen deze mannen en de geheimen en leugens die onder ogen gezien moeten worden. Het is een intiem, claustrofobisch stuk dat aanvoelt als een snelkookpan. Er zit veel zwarte humor in en een speciaal effect dat nog nooit eerder in Theatre503 is vertoond. Moest je veel onderzoek doen? Ik ben in een ander decennium geboren, dus ja, er was veel te onderzoeken, maar dat is juist het leuke aan een toneelstuk schrijven. Ik heb diverse boeken gelezen en een paar documentaires gezien. Omdat het stuk zich in Zuid-Wales afspeelt, besloot ik daarheen te gaan en Big Pit te bezoeken, een volledig operationele mijn die wordt gerund door oud-mijnwerkers. Ze waren zo vriendelijk om me de hele dag met hen op te laten trekken en namen me mee de mijn in. Ik legde elk denkbaar scenario aan hen voor en probeerde zoveel mogelijk informatie op te zuigen. Ze gaven me een paar fantastische anekdotes en de conservator van het museum beantwoordde voortdurend e-mails over hoe instortingen gebeuren, procedures, uitrusting, functies, enzovoort. Het was voor mij erg belangrijk om het stuk zo authentiek en accuraat mogelijk te maken. Denk je dat je carrière als acteur hielp bij het schrijven? Absoluut. Ik heb nooit een formele schrijfopleiding gehad u2013 ik voel me soms nog steeds een beetje een bedrieger u2013 dus ik moet vertrouwen op mijn achtergrond als acteur. Daardoor gaan mijn eerste gedachten direct naar karakter en dialoog. Er zijn momenten in het stuk waarin ik de acteurs behoorlijk uitdagende dingen laat doen, wat voor het publiek spannend moet zijn om naar te kijken. Bovendien worden alle Welshe rollen gespeeld door Welshe acteurs, waar ik erg blij mee ben. Je bent door Howard Brenton omschreven als mogelijk de volgende Tennessee Williams. Die druk moet zowel opwindend als angstaanjagend zijn? Ik ben in mijn tijd voor ergere dingen uitgemaakt! Maar alle gekheid op een stokje: ik heb enorm veel respect voor Howard. Hij is een ongelooflijke toneelschrijver, een visionair die nog steeds aan de top staat en blijft breken met conventies en verwachtingen van wat theater is en kan bereiken. Ik ben zeer gevleid door Howards vriendelijke woorden en ik hoop dat ik hem niet teleurstel. Wat betreft de druk: ik ben mijn eigen strengste criticus. Je kunt alleen maar je best doen, en het team en ik hebben alles gegeven om dit het best mogelijke stuk te maken. Ik hoop dat door de opening van dit stuk en de steun van Howard andere theaters eerder geneigd zijn hun deuren te openen en mij een kans te geven mezelf te verbeteren en meer van mijn werk geproduceerd en opgevoerd te krijgen. Hoe heb je een producent geïnteresseerd gekregen voor het stuk? In 2012 solliciteerde ik voor de '503 Five' u2013 een residentie van achttien maanden. Wonder boven wonder werd ik gekozen als een van hun vijf vaste schrijvers. Ieder van ons kreeg een jaar de tijd om een avondvullend stuk te schrijven, waarvan er één geselecteerd zou worden voor productie. Ik had het geluk dat mijn stuk werd uitgekozen en Theatre503 produceert het nu samen met Tara Finney en Euan Borland. Het was een lange weg, maar hopelijk is het de moeite waard! Ben je betrokken geweest bij de repetities? Ik was er de eerste week bij om te helpen met vragen van de acteurs en ik ben ook met hen meegegaan op een uitstapje naar Big Pit, wat ze geweldig vonden. De tweede week ben ik weggebleven om hen hun gang te laten gaan en halverwege de derde week kwam ik terug om de laatste puntjes op de i te zetten voor de try-outs. Mijn favoriete onderdeel is het omgaan met acteurs en hen zien repeteren. Ik hou van de kameraadschap. Vooral de theepauzes. Het is weer eens wat anders dan aan je bureau gekluisterd zitten staren naar een laptop. Wat zijn je plannen voor de toekomst? In november begin ik aan een week van onderzoek en ontwikkeling voor een nieuw avondvullend stuk bij HighTide, waar ik erg naar uitkijk. HighTide is een gezelschap waar ik al jaren mee wil samenwerken en ik vond hun festival dit jaar hun sterkste tot nu toe. Ik hoop ook dat als Land of Our Fathers succesvol is, we het volgend jaar naar Wales kunnen brengen en daarna mogelijk kunnen touren langs regionale theaters in het VK. Ook wil ik zelf weer het podium op om te acteren. Ik zou heel graag weer met Philip Ridley werken; zijn dialogen zijn een droom voor een acteur om uit te spreken. Het is goed om de afwisseling erin te houden. Elke discipline voedt de andere, maar op dit moment concentreer ik me er volledig op om van dít stuk het allerbeste te maken. Land of Our Fathers is te zien in Theatre503 tot 12 oktober 2013.