RECENSIE: Getting Better Slowly, New Diorama Theatre ✭✭✭✭

Getting Better Slowly New Diorama Theatre

3 oktober

4 Sterren

Op een ochtend werd Adam Pownall wakker en merkte dat zijn lichaam langzaam maar zeker begon uit te vallen. Het begon in zijn ledematen, verplaatste zich naar zijn borst en gezicht, en beroofde hem uiteindelijk van het vermogen om te praten of zelfs maar met zijn ogen te knipperen. De dader? Het syndroom van Guillain-Barré, een zeldzame aandoening die binnen enkele dagen een volledige verlamming veroorzaakt. Nu vertelt Adam zijn verhaal in een grotendeels fysieke voorstelling. Er wordt ingegaan op de medische kant voor wie dat wil, maar er is bovenal een enorme hoeveelheid menselijkheid voelbaar.

Naast dat hij de creatief producent is, speelt Pownall zelf de hoofdrol. Dit geeft een oprecht gevoel van oprechtheid en een ontwapenende kwetsbaarheid aan de rol van 'Adam', een gefictionaliseerde versie van zichzelf. Het is daardoor extra ontroerend wanneer hij vertelt over zijn familie, en in het bijzonder over het schuldgevoel van zijn moeder omdat ze hem had gepusht om het vuilnis buiten te zetten, of over Adams vurige wens dat zijn broer zou ophouden met dat ongewoon aardig doen en hem gewoon weer op de hak zou nemen zoals normaal.

Het publiek leeft mee en hoopt op zijn herstel, net als de personages in zijn verhaal. Hoewel zijn aanwezigheid op het podium natuurlijk al verklapt hoe het afloopt, zijn er momenten van oprechte onzekerheid waarin zelfs de toeschouwers even vergeten dat Adams herstel een feit is. Het helpt dat zowel Pownall als zijn medespeler Kitty Randle immens sympathiek zijn. Het duo maakt optimaal gebruik van de intieme zaal om oogcontact te maken met hun publiek, verbinding te zoeken en hen zelfs direct aan te spreken.

Waar Pownall als kunstenaar echter echt uitblinkt, is in het overbrengen van pijn – lichamelijke, slopende pijn. Hij brengt dit subliem in beeld en er zijn momenten waarop hij op het punt lijkt te staan om flauw te vallen van de helse pijnen die hij lijdt. Zijn fysieke spel is buitengewoon, des te meer wanneer hij vertelt over de aftakeling van zijn lichaam tijdens een lang verblijf op de intensive care. Het fysieke karakter van het stuk voelt als een tweede overwinning: Adam vertelt zijn verhaal door middel van de beweging die hem ooit was ontnomen.

Randle, die op indrukwekkende wijze de rol van de ziekte op zich neemt naast een breed scala aan bijrollen, is als een kwaadaardige geest die over het toneel schiet en Adam als klimrek gebruikt. Een speeltje. Als het syndroom van Guillain-Barré wisselt ze af tussen een macaber genoegen in het lijden dat ze veroorzaakt en een lichte verbazing over haar eigen kracht, als een verwend kind dat nooit echt de bedoeling had om iemand pijn te doen – of toch wel? Hoe dan ook, Randle levert een fascinerende prestatie die perfect aansluit bij het fysieke vermogen van Pownall.

Het script van Nick Wood is samengesteld uit urenlange opgenomen gesprekken met Adam, zijn vrienden en familie. Wood blijft gelukkig ver weg van het sentimentele, ondanks dat het op een paar punten tegen het overdreven ernstige aan schuurt. Gelukkig schemert de informele stijl van Pownall zelf overal doorheen, evenals de stemmen van zijn familie, wat resulteert in iets dat te oprecht is om te negeren. De dialogen zijn in het begin wat onwennig terwijl de acteurs in hun rol groeien, maar uiteindelijk wint de eerlijkheid van het stuk het. Het wordt een vlot en ongedwongen gesprek terwijl Pownall en Randle door de voorstelling van iets meer dan een uur razen.

Verder is het lichtontwerp van Howell Thomas vrijwel naadloos en prettig om naar te kijken, wat het tamelijk lompe decorontwerp meer dan compenseert. De regie van Tilly Branson houdt de vaart er goed in, waardoor het geheel plotseling is afgelopen lang voordat het publiek daar klaar voor is.

Al met al liggen de sterke punten van Getting Better Slowly in de vertolkers en de enorme hoeveelheid hart die in het verhaal zit. Het speelt zich af in een kleine wereld, maar wel een die perfect is vormgegeven en waarin we allemaal een plek kunnen herkennen. Wat betreft de missie van Pownall om meer bekendheid te geven aan Guillain-Barré: die is volledig geslaagd. En en passant heeft hij ook nog een opmerkelijke voorstelling neergezet.

LEES MEER OVER DE TOURNEE VAN GETTING BETTER SLOWLY