RECENSIE: Whisper House, The Other Palace ✭✭✭

Whisper House

The Other Palace

Dinsdag 18 april 2017

3 sterren

Boek Nu

Het idee van een spookverhaal als musical in een 'behekste vuurtoren' moet onweerstaanbaar zijn geweest voor de makers van dit bescheiden werkstuk. De muziek en teksten zijn van Duncan Sheik ('Spring Awakening', 'American Psycho'), het script en de teksten van Kyle Jarrow, naar een concept van Keith Powell. En waarom ook niet? Ze treden hiermee in de bekende voetsporen van grootheden als Henry James, Virginia Woolf, Benjamin Britten en Jack Clayton. Namen van formaat, om het zo maar te zeggen.

We bevinden ons hier aan de kust van Maine, bezaaid met de vuurtorens die zo geliefd en vereeuwigd zijn door Edward Hopper — die schilder van de introspectieve isolatie — en heel bewust aan de uiterste randen van Amerika. Het is 1942, het eerste volledige oorlogsjaar voor de VS, met U-boten die de kust onveilig maken en jachtvliegtuigen die door de lucht razen. Een van die toestellen, in brand gevlogen en met de vader van de jonge wees Christopher (Fisher Costello-Rose of Stanley Jarvis) aan boord, stortte neer in de oceaan. Het dreef zijn moeder tot een zenuwinzinking, waarna ze werd opgenomen in een plaatselijke inrichting. Door de ogen van deze onschuldige jongen worden we meegevoerd naar de grens tussen leven en dood, naar het grensvlak tussen de rationele wereld en wat daarachter ligt. Hij wordt het ideale mikpunt van twee laconieke geesten die in de toren huizen (Simon Bailey en Niamh Perry). Nadat zij eerder om het leven kwamen omdat tante Lily het lichtbaken niet tijdig aanstak, hebben ze er nu hun beroep van gemaakt om deze nieuwe bewoner de stuipen op het lijf te jagen. Ondertussen probeert Lily te overleven met hulp van de Japans-Amerikaanse klusjesman Yasuhiro (Nicholas Goh), die een vleugje Melvilliaanse exotiek aan het verhaal toevoegt — zeer tegen de zin van de lokale sheriff (Simon Lipkin), die uiteindelijk de taak krijgt om hem op te sporen als internerings-vluchteling. En dat is het eigenlijk wel. Er is veel uitgebreide expositie, volop terugblikken op het verleden, maar weinig echte actie: de gebeurtenissen die wél plaatsvinden, zoals Christopher die in de problemen komt in de zee, zijn nogal repetitief en cyclisch. De cast doet fantastisch werk om de situatie te verhumaniseren en te dramatiseren, maar het verhaal zelf komt helaas niet echt van de grond.

Simon Bailey, Dianne Pilkington, Nicholas Goh, Niamh Perry in Whisper House

Ontwerper Andrew Riley heeft dit aspect van het werk tot zijn leidend principe gemaakt en een prachtig concept voor de enscenering gecreëerd. Hij gebruikt concentrische cirkels van houten vlonders die naar beneden zakken in de vloer van de zaal van The Other Palace. De bovenste lagen bieden plaats aan de zevenkoppige band (een strak spelend rockkwartet met hoorn, trompetten en rietblazers onder leiding van MD Daniel A. Weiss, met perfect geluid van Gregory Clarke) en stoelen voor de acteurs, die gedurende beide akten constant op het toneel blijven. Voeg daarbij de kunstige projecties van Mark Holthusen, inclusief surreële golf-animaties, en de sfeervolle belichting van Alex Drofiak, en je hebt een van de mooiste producties die dit theater in lange tijd heeft gezien. De voorstelling heeft een eenvoud en samenhang die op zichzelf al een genot zijn. Regisseur Adam Lenson beweegt zijn cast over dit speelvlak met meesterlijke precisie, waarbij alles is getimed op de deining van de op country- en folkrock geïnspireerde partituur, met draaiende en golvende bewegingen over de verschillende niveaus. Alles wordt gepresenteerd met onberispelijke zorg en een liefdevol respect voor elke lettergreep en noot van de tekst.

De cast is volledig opgewassen tegen de eisen van het stuk en levert prestaties vol minutieuze nuances. Ze blijven standvastig overtuigd van de waarde van hun rollen en het eenvoudige verhaal dat ze vertellen. Moment voor moment lijkt de tekst ook om deze aandacht te vragen. De dialogen zijn over het algemeen goed geschreven en de muzikale nummers zijn intelligent in elkaar gezet. De arrangementen van Jason Hart, en vooral de bijdragen voor koper- en houtblazers van Simon Hale, zijn schitterend en laten de muziek meeslepend klinken. Het zou moeten werken. Dat zou het echt.

Nicholas Goh, Simon Lipkin en Dianne Pilkington in Whisper House

En toch gebeurt dat niet... althans, niet helemaal. Terwijl we het vakmanschap en de schoonheid van de presentatie bewonderen, blijven we als toeschouwer voortdurend op afstand staan. De sardonische toon van de koel spottende geesten en het onvermogen van de menselijke personages om tot een echte openbaring of open interactie te komen (in tegenstelling tot berekende onthullingen die spanningen eerder sussen dan aanwakkeren), zorgen ervoor dat hart en geest van het publiek niet echt gegrepen worden. We hebben het gevoel getuige te zijn van 'iets', maar we vangen er telkens slechts een glimp van op in onze ooghoek. We krijgen er nooit echt grip op. Dit kan de bedoeling zijn geweest van de schrijvers, of wellicht van de interpretatie, maar het koelt het enthousiasme voor de personages af en ontneemt ons de kans om echt met hen mee te leven.

Wat de muziek betreft: deze is knap geschreven, maar hoe vaker je het hoort, hoe meer je het gevoel krijgt dat je het al eens ergens anders hebt gehoord, maar dan in een spannendere vorm. Het openingsnummer, dat sterk doet denken aan The Eagles, is slechts één duidelijke aanwijzing naar een inspiratiebron die elders ligt. Elk muzikaal onderdeel doet dit: het leidt ons weg van deze show en naar talloze andere 'inspiraties'. Deze 'tweedehands' kwaliteit in de partituur is nog een reden waarom de aandacht begint te verslappen. Al met al is het een interessant experiment, een eigenzinnige afwijking van de 'normen' van de musical. Dat het de eigen ambities niet helemaal waarmaakt, is ook weer niet het ergste van de wereld, toch?

Tot 27 mei 2017

RESERVEER TICKETS VOOR WHISPER HOUSE