RECENSIE: Black Comedy, Minerva Theatre, Chichester ✭✭✭✭

Black Comedy in het Minerva Theatre Chichester, met Robyn Addison, Paul Ready en Marcia Warren. Foto: Alastair Muir Black Comedy Minerva Theatre, Chichester. 26 juli 2014 4 Sterren

Het is bijna op de dag af 49 jaar geleden dat de première van Peter Shaffers buitengewone klucht, Black Comedy, met Derek Jacobi, Maggie Smith en Albert Finney, in Chichester te zien was. De huidige herneming in het Minerva Theatre staat onder regie van Jamie Glover en is een waar genot.

Het centrale uitgangspunt is uniek. Een jongeman en zijn vriendin wachten met spanning op de komst van haar vader en een potentiële koper voor zijn kunstwerken. Plotseling valt de stroom uit en zitten ze in totale duisternis. Een oudere buurvrouw strompelt binnen, angstig in het donker. Dan arriveert de militaire vader, woedend dat de man zo slecht voorbereid is. Vervolgens duikt onverwacht de buurman op wiens meubels de man heeft 'geleend' om indruk te maken op de koper. De andere vriendin van de man verschijnt ook onaangekondigd en doet zich voor als de schoonmaakster om de zaken te verdoezelen. Dan arriveert de elektricien, en tot slot de miljonair-koper.

Bij aanvang van het stuk zit het publiek in een pikdonkere zaal. Wanneer de stoppen doorslaan, gaan de toneellampen áán – een volledig verlicht toneel stelt dus een situatie voor waarin de acteurs in het donker tasten; een pikdonkere zaal betekent dat de acteurs in het licht staan; en sfeerlicht wordt gebruikt voor momenten van verlichting met lucifers en zaklampen.

Dit biedt eindeloze mogelijkheden voor vlijmscherpe, gevaarlijke slapstick, terwijl het jonge stel hun bedrog probeert vol te houden en de meubels van de buurman ongemerkt terug probeert te zetten. Mensen vallen van trappen, botsen tegen meubels of deuren, raken verstrikt in telefoonsnoeren of kofferhandvatten, stoten schommelstoelen omver en lopen in open valluiken – het is een smörgåsbord van komische valpartijen. Kate Waters (choreografie) en Glover hebben de komische timing tot in de puntjes uitgedacht.

En veel daarvan is oprecht grappig, zelfs ronduit hilarisch.

Glover heeft verstandig gekozen voor een setting die trouw is aan de tijdgeest, waardoor het geheel aanvoelt als een klassieke jaren '60 sitcom – wat perfect werkt.

De cast is van het hoogste niveau.

Paul Ready is fantastisch als de sukkelige jongeman met twee vriendinnetjes en geen meubels. Zijn fysieke komedie is uitstekend; hij stort zich met verve van een trap. Hij bezit die nerveuze, onbeholpen jongensachtige stijl die Richard O'Sullivan tot in de perfectie beheerste. Met zijn wanhopige blik en een steeds groter wordende stapel leugens vormt hij het middelpunt van de komedie.

Robyn Addison biedt uitstekend tegenspel als Carol, zijn giebelende vriendinnetje, en ze is heerlijk als de naïeve blondine. Jonathan Coy is punctueel en explosief als haar militaire vader – adembenemend grappig in de scène met de schommelstoel. Zijn vertolking van opgekropte woede en vuurrode wangen is een plezier om naar te kijken.

Rosalie Craig is in topvorm als de 'andere vrouw' en is vooral sterk wanneer ze zich voordoet als de werkster. Ze heeft een feilloos gevoel voor kolder en komedie dat hier uitstekend tot zijn recht komt.

Shaun Evans vindt zijn innerlijke John Inman in een prachtig gedoseerde vertolking van de tuttige buurman, ergens tussen 'camp' gevoeligheid en een dik aangezet stereotype. Het is nergens beledigend vanwege de setting in die periode, maar vooral door de warmte en stijl die Evans aan de rol geeft. Hij kreeg de lachers volledig op zijn hand met een nonchalante oneliner ("Weet je zeker dat dit het juiste moment is?") wanneer Ready in het donker tegen Craig fluistert dat ze in de slaapkamer op hem moet wachten, en Evans denkt dat Ready het tegen hém heeft. De zaal lag dubbel.

Er is ook sterk werk van Mike Grady als de lijdzame man van het elektriciteitsbedrijf en Samuel Dutton als de excentrieke en dove miljonair – Dutton maakt de meest overtuigende val in een open luik die er volkomen per ongeluk uitziet.

Maar de absolute ster van de avond is de buitengewone Marcia Warren, die de angstige vrijgezel van verderop in de gang speelt. Ze is magistraal, raakt elke pointe en weet moeiteloos vreugde te putten uit het kleinste gebaar. Het moment waarop ze beseft dat ze gin heeft gekregen in plaats van bitter lemon is werkelijk hilarisch, enkel overtroffen door het moment waarop ze beseft dat ze in het donker ongemerkt nog meer gin kan pakken en zich vervolgens volledig klem zuipt. Verfijnd en nauwkeurig komisch acteerwerk.

Andrew D Edwards heeft een decor op twee niveaus ontworpen op een thrust-podium, wat de komedie uitstekend ondersteunt. Alles staat zo opgesteld dat het er toevallig geplaatst uitziet, waardoor het nooit geforceerd of dwaas overkomt wanneer de reden voor de plaatsing duidelijk wordt. De kostuums zijn heerlijk retro en geven de hele productie een eigen charme.

Het is geweldig entertainment en laat zien wat voor magie theater kan zijn als het doel simpelweg is om te vermaken.

4 sterren