RECENSIE: The Secret River, National Theatre Londen ✭✭✭✭✭

Paul T Davies recenseert de productie vanThe Secret River van de Sydney Theatre Company, nu te zien in het National Theatre in Londen.

The Secret River.

National Theatre

27 augustus 2019

5 sterren

Boek tickets

Allereerst moeten we stilstaan bij het droevige nieuws dat actrice Ningali Lawford-Wolf, een van de meest gewaardeerde podiumkunstenaars van Australië, begin deze maand plotseling overleed terwijl het gezelschap The Secret River uitvoerde in Edinburgh. Het was begrijpelijkerwijs een enorme schok voor de groep, maar met de zegen van Ningali's familie gaan de voorstellingen in Londen door als eerbetoon aan haar. En wat een eerbetoon is deze meeslepende, prachtige bewerking van de roman van Kate Granville, met Pauline Whyman in de rol van Dhirrumbin, de verteller en het symbool van de oorspronkelijke bewoners van Australië.

Dit is het epische verhaal van William Thornhill, die in 1806 tot de galg werd veroordeeld voor de diefstal van een stuk hout. Dankzij de inspanningen van zijn vrouw, Sal, wordt zijn straf omgezet in transport naar de kolonie New South Wales. Dit biedt een ontsnapping aan de armoede thuis en het klassensysteem dat hem al voor zijn geboorte tot een uitzichtloos leven veroordeelde. Nadat hij zijn vrijheid heeft verdiend, neemt hij Sal en hun kinderen mee van Sydney Cove naar de Hawkesbury River. Daar claimt hij 100 hectare land, een 'onbeschreven blad' waar hij een nieuw leven voor zijn gezin kan opbouwen. Het land is echter al eigendom van het Dharug-volk, die het al decennia lang bewerken voordat Thornhill arriveerde. Zijn dromen drijven hem tot een daad die hem niet alleen zal blijven achtervolgen, maar die ook de toekomst van het land zal vormen.

De bewerking van Andrew Bovell vangt de essentie van de roman perfect. De voorstelling steunt op twee uitstekende vertolkingen: Georgia Adamson als Sal en Nathaniel Dean als William Thornhill. Vooral Dean maakt het lastig om Thornhill direct te veroordelen voor zijn daden, omdat hij overtuigt in zijn wanhoop om een nieuw bestaan op te bouwen. De productie zit vol sterke rollen: Jeremy Sims als Smasher Sullivan, die onverdedigbare gruweldaden begaat maar daarmee de houding van de koloniserende macht weerspiegelt; Toby Challenor is erg goed als de jongste zoon Dick, het enige gezinslid dat de Dharug-namen van zijn vrienden leert in plaats van ze uit gemakzucht een nieuwe naam te geven; Marcus Corowa is indrukwekkend als Wangarra, en Melissa Jaffer schittert als de oudere buurvrouw Mrs. Herring. Wat je in een roman natuurlijk mist, is de audio-ervaring; hier zijn de livemuziek en de zang werkelijk adembenemend.

Net als een rivier borrelt de bron eerst rustig en duurt het even voordat het echt op gang komt, maar zodra de stroom eenmaal vloeit, zwelt het stuk aan tot een krachtige vloedgolf van historie. Soms wordt het gezelschap overstemd door de geluiden, waardoor delen van de vertelling verloren gingen. Maar de innovatieve, uitmuntende regie van Neil Armfield spreekt boekdelen in haar woede over de vernietiging van een volk. Dit wordt prachtig overgebracht via sterke visuele beelden, vooral tijdens het bloedbad aan het einde. Het ene volk zal de kolonisatie doorzetten en het land naar eigen hand zetten; het andere zal tot aan de rand van uitsterven worden gebracht door moord, ziekte en het uitwissen van hun cultuur. Maar deze krachtige productie, gemaakt met liefde en respect, draagt bij aan het herstel van die verborgen geschiedenis en is episch verteltheater op zijn best.