Pitlochry ekibiyle sahne arkası maceraları

Mark Ludmon, Pitlochry Festival Tiyatrosu'nun kapanma sürecinde izleyicilere ulaşma çabalarını ve David Greig’in yeni oyununun prömiyerini Elizabeth Newman ile konuşuyor

Elizabeth Newman, The Crucible (Cadı Kazanı) provasında

Willy Russell’ın Educating Rita (Rita’nın Eğitimi) oyununda, yeni öğrenci Rita'ya hocası Ibsen’in Peer Gynt eserini sahnelemenin zorluklarını nasıl aşacağını sorar. Rita'nın o meşhur cevabı çok basittir: “Radyoda yap.” Şu an koronavirüs nedeniyle herhangi bir oyunu sahnelemenin zorlukları aşılmaz gibi görünse de, BBC Arts’ın çevrimiçi ‘Karantinada Kültür’ programı sayesinde Rita’nın çözümünün, ertelenen en az bir oyun için şimdilik en iyi alternatif olduğu kanıtlanıyor.

Yeni sipariş edilen eserler, belgeseller ve geçmiş yapımların yayınının yanı sıra, BBC Arts’ın programında David Greig’in yeni oyunu Adventures with the Painted People'ın dünya prömiyeri 7 Haziran saat 19.30'da Radio 3'te yer alacak. Greig’in altı yıl aradan sonra çıkardığı ilk özgün eseri olan bu oyun, Highland Perthshire’daki Pitlochry Festival Tiyatrosu’nun Temmuz’dan Eylül’e kadar repertuvarında yer alacak 2020 sezonunun en önemli yapımlarındandı. Sahne prömiyeri şimdi 2021’e ertelendi; buna Gypsy müzikali, Tennessee Williams’ın Kızgın Damdaki Kedi'si, Noël Coward’ın Private Lives'ı, Amanda Whittington’ın Kiss Me Quickstep’i ve Glasgowlu oyun yazarı Frances Poet’in yeni Sense and Sensibility (Aşk ve Gurur) uyarlamasının yeni yapımları da dâhil. Bu nedenle, tiyatronun sanat yönetmeni Elizabeth Newman, BBC Arts kendisiyle iletişime geçip Greig’in merakla beklenen bu yeni oyununu izleyicilerle daha erkenden buluşturma teklifi getirdiğinde büyük heyecan duymuş.

Asıl sahne prodüksiyonu için planlandığı gibi, Newman radyo oyununu ses uzmanı Naked Productions iş birliğiyle kendisi yönetiyor; Temmuz ayında Pitlochry’de sahne alması beklenen iki oyuncu, Olivier Huband ve Kirsty Stuart da kadroda yer alıyor. MS 85 yılında Pitlochry ve Tay Nehri civarında geçen oyun, bir askeri çatışma sonrası yolları kesişen Pict kadını Eithne ile Tunuslu Romalı mimar Lucius’u merkeze alıyor. Newman, “Oyun onların arasındaki ilişkiyi, bir erkek olmanın ve bir Pict olmanın ne anlama geldiğini işliyor,” diye açıklıyor. “Gerçekten karmaşık bir durumda kimliğimizi tayin etmeye çalışırken hepimizin içinde bulunduğu durumun bir alegorisi.” Greig bunu “olağanüstü zamanlarda buluşan insanların, geçilen sınırların, değişen kültürlerin ve aşkın hikâyesi” olarak tanımlıyor.

Adventures with the Painted People, Pitlochry Festival Tiyatrosu'nun kapanma döneminde izleyicileriyle bağını nasıl sürdürdüğüne dair yalnızca bir örnek. Oyun, tiyatronun geçen yıl başlatılan üç yıllık sanatsal projesi Shades of Tay'in bir parçası olarak geliştirildi ve bu kapsamda Mayıs sonundan itibaren çevrimiçi olacak başka eserler de üretiliyor. Sesli dramalardan kısa filmlere ve podcast'lere kadar uzanan 25 yeni metin; aralarında Timberlake Wertenbaker, Jo Clifford, Frances Poet, Stephen Greenhorn, Hannah Khalil, Daniel Bye ve May Sumbwanyambe gibi ağırlıklı olarak İskoç olan geniş bir yazar yelpazesine sipariş edildi. Bu eserler, Pitlochry’nin yaz sezonu için hazırlanan oyuncu kadrosu tarafından seslendirilecek ve tiyatro yeniden açıldığında canlı bir festivalin parçası olacak. Mart ayından bu yana tiyatro, #PFTLightHopeJoy etiketi altında her yaşa hitap eden daha geniş bir eğlence programını da çevrimiçi hale getirdi; her gün saat 10:00, 13:00 ve 18:00'de yeni içerikler sunuluyor. Canlı tiyatro gösterimleri yapılamasa da bu dijital faaliyetler, Perthshire tiyatrosunun izleyici kitlesini Birleşik Krallık genelinde genişletiyor. Newman, “Bu fırsatı daha fazla insana ulaşmak ve yeni dostlar edinmek için kullanmak istiyoruz,” diyor. “BBC Radio 3’te Adventures with the Painted People'ı dinlemenin, insanları yeniden açıldığımızda Pitlochry Festival Tiyatrosu’na dönmeye veya bizi ilk kez ziyaret etmeye teşvik edeceğini umuyoruz.”

Jessica Hardwick ve Olivier Huband ‘Parkta Çıplak Ayak’ oyununda. Fotoğraf: Douglas McBride

Tüm bunlar, Newman'ın iki yıl önce görevi devralmasından bu yana Pitlochry Festival Tiyatrosu'nun görünürlüğünü artırma çabalarının birer parçası. Newman daha önce 2008'den itibaren Bolton'daki Octagon Tiyatrosu'ndaydı; önce yardımcı yönetmen, ardından üç yıl boyunca sanat yönetmeni olarak görev yaptı. Pitlochry’ye geldiğinden beri, ekibiyle birlikte sadece çevre bölgedeki insanlara ulaşmakla kalmadı, aynı zamanda tiyatronun etkisini tüm İskoçya ve ötesine taşıdı. Tiyatronun geçmişi, 1951 yılında amatör drama yapımcısı John Stewart tarafından Regent’s Park Açık Hava Tiyatrosu’ndan esinlenerek oluşturulan çadır benzeri bir yapıya, ardından 1981 yılında Tay Nehri'nin bir kolu olan Tummel Nehri kıyısındaki bugünkü kalıcı binasına dayanıyor. Ancak kapanma sürecinden sonraki süreklilik arz eden etkisiyle, buranın bir binadan çok daha fazlası olduğu açıkça görülüyor.

İş birliği Newman'ın stratejisinin önemli bir parçası oldu; örneğin bu yılın Mart ayından itibaren Neil Simon'ın romantik komedisi Barefoot in the Park'ı (Parkta Çıplak Ayak) Edinburgh'daki Royal Lyceum Tiyatrosu ile ortaklaşa sahnelediler. Newman tarafından yönetilen, Olivier Huband, Jessica Hardwick, Clare Grogan ve Hamish Clark'ın rol aldığı bu yapım, Pitlochry'deki sadece beş performansın ardından durduruldu ve Nisan ayında Edinburgh'a transfer olamadı. Koronavirüs salgınından bu yana tiyatro, ayrıca tiyatro topluluğu Paines Plough ile iş birliği yaparak Jo Clifford, Stef Smith, Corinne Salisbury ve Karine Polwart gibi yazarların eserlerini, “bizi şekillendiren yerlerden hikâyeler ve oyunlar” temalı ‘Come To Where I Am’ projesi kapsamında üretti. Bu eserler bu hafta YouTube üzerinden yayınlanacak ve tiyatrolar yeniden açıldığında sahnede sergilenecek. Bu ortaklıklar, Newman'ın sınırları aşan işler yaratma tutkusunu yansıtıyor. “Her şey tamamen tiyatro dünyasıyla nasıl bir bağ kurduğumuz ve dolayısıyla genel olarak daha fazla insanla nasıl bağ kurabildiğimizle ilgili.”

Tummel Nehri kıyısındaki Pitlochry Festival Tiyatrosu

Newman ayrıca tiyatro programında daha fazla kadın yazarın eserine yer verilmesi ve erişilebilirliğin artırılması gibi konularda çeşitliliğe öncülük etti. “Daha önce tiyatroya gelemeyen insanlar için artık daha fazla destek var. Bu, hem herkes için bir tiyatro hem de ömür boyu sürecek bir tiyatro olma meselesi; her yaşta Pitlochry Festival Tiyatrosu’na gelip kendinizden bir şeyler bulabilmeniz fikri üzerine kurulu.”

Tiyatronun fiziksel olarak kapalı olmasına rağmen, tiyatro yönetimi ve dönemin sanat yönetmeni John Durnin tarafından altı yıl önce duyurulan ‘Vision 2021’ planı kapsamında sahadaki iyileştirmelere devam etmeyi umuyorlar. Bu plan, ikinci bir performans alanı olarak bir stüdyo tiyatrosunun oluşturulmasını da içeriyor. Ancak bütçesinin %85’i bilet ve yemek gelirlerinden sağlandığı için, Newman ve icra direktörü Kris Bryce, kapanıştan bu yana yollarını devam ettirebilmek adına JustGiving.com üzerinden bir bağış kampanyası yürütüyorlar. Canlı tiyatroya verilen bu zorunlu ara, Newman için oldukça yoğun bir zamana dönüşmüş durumda: “Eserler üretmeye ve 2021 için hazırlanmaya devam ediyoruz.”