INTERVIEW: Jez Bond over The Park Theatre

In deze economisch krappe tijden, waarin de financiering van cultuur onder druk blijft staan, is het een indrukwekkende prestatie om alleen al te denken aan het oprichten van een nieuw theatergezelschap, laat staan een heel nieuw theater.

Artistiek directeur van het Park Theatre - Jez Bond. Maar goed, Jez Bond (links), artistiek directeur van het nieuwe Londense theater Park Theatre in Finsbury Park, is dan ook een indrukwekkende kerel. Na zijn studie in Hull won hij de Channel 4 Theatre Directors Bursary en liep hij stage als regie-assistent bij het Watford Palace. Hij werkte als associate director voor Y Touring, voordat hij aan de slag ging in regionale theaters, in het buitenland en in het fringe-circuit. “Maar ik ben altijd gefascineerd geweest door het idee om echt een eigen plek te runnen,” zegt hij. “Een tastbaar gebouw waarmee je een reputatie kunt opbouwen, midden in de gemeenschap kunt staan, een publiek kunt koesteren en een lokale achterban kunt creëren.”

In 2009 kocht Bond een leegstaand kantoorpand in Finsbury Park. “Ik was al vijf of zes jaar op zoek naar de juiste ruimte,” onthult hij. “We moesten aan twee belangrijke criteria voldoen: ten eerste moest het een gebied zijn waar weinig kunst- en cultuurvoorzieningen waren en dat echt baat zou hebben bij een theater, en ten tweede zochten we een plek die uitstekend bereikbaar was met het openbaar vervoer.”

Op slechts enkele minuten van de bruisende hub die het station Finsbury Park is, heeft het Park Theatre het voordeel dat het in een regio ligt met een “grote artistieke populatie”. “We hebben veel marktonderzoek gedaan en in Finsbury Park en de omliggende wijken wonen de meeste creatievelingen, acteurs, regisseurs, schrijvers en producenten van heel Londen.” En met de Victoria Line voor de deur doen producenten uit West End – en cruciaal: critici – er slechts een kwartier over om het Park Theatre te bereiken.

Buiten het West End zijn theaters vaak koude, kale ruimtes met matige faciliteiten. Hoewel dit creatievelingen vaak aanzet tot grote vindingrijkheid, kan het voor de gemiddelde theaterbezoeker een minder aangenaam avondje uit zijn. Verrassend genoeg is het Park Theatre een staaltje van fantastisch ontwerp, praktisch gemak en comfort. De plannen van Bond voor de ruimte kunnen onmogelijk conservatief worden genoemd.

“De meeste mensen die het gebouw bezoeken nadat ze de plannen hebben gezien, roepen: ‘Mijn god, het is enorm, je hebt twee zalen!’ Pas als je hier bent, begrijp je de schaal,” legt Bond uit. “In de kern bouwen we een volwaardig theater. Hoewel het een verbouwing is, zeg ik vaak dat we het vanaf de grond opbouwen. We doen ingrijpende aanpassingen: verdiepingen toevoegen, daken verwijderen en vloeren uitbreken. We hebben veel aandacht besteed aan de 'backstage' ruimtes om te zorgen voor voldoende douches, toiletten, goede kleedkamers, een kleine wasserij en wat opslag. Onze hele filosofie is dat de gebruikerservaring uitmuntend moet zijn, of je nu de foyer binnenstapt of via de achteringang komt, of je nu naar het toilet gaat, een voorstelling ziet of gewoon een glas wijn bestelt; je moet een goede ervaring hebben en je gewaardeerd voelen in dit gebouw.”

Waar Bond al met passie over het gebouw spreekt, raakt hij pas echt vol vuur als hij vertelt over de programmering en zijn ambities. “Ik zou dit project niet doen als het niet de bedoeling was om uit te groeien tot een creatief powerhouse,” stelt hij vastberaden. “Park 90, de flexibele studiozaal, zal een gastzaal zijn voor externe producties, al willen we daar op termijn ook zelf stukken gaan ontwikkelen. Park 200 is de zaal waar we een mix gaan brengen van gastvoorstellingen en eigen producties.”

En wat de programmering zelf betreft: heeft Bond een specifieke voorkeur die de stijl van het Park Theatre gaat bepalen? “Dat heeft het altijd, en dat zou eigenlijk ook altijd moeten; het moet aansluiten bij de smaak van de artistiek directeur omdat hij de artistiek leider is. Daarom is ons beleid op het eerste gezicht heel breed.” Bond lacht kort en zegt dan droogjes: “Goede stukken, goed gespeeld.” Hij vervolgt: “Ik hou van toneelstukken die me op verschillende niveaus raken; stukken die me laten lachen en huilen. Als dat op één avond lukt, is dat mijn ideale theaterbezoek. Emotioneel werk met een sterke verhaallijn. Dat kan een stuk van 500 jaar oud zijn of nieuw werk. We streven naar een gevarieerd programma zoals in regionale theaters, met nieuw werk, klassiek 20e-eeuws drama en natuurlijk een traditionele kerstpanto.”

Hoe ambitieus de plannen ook zijn, we kunnen niet negeren hoe lastig jonge theatergezelschappen het financieel hebben in hun zoektocht naar speelruimte. Bond erkent dit en hoopt dat Park hier op termijn in kan ondersteunen. “We willen toegroeien naar een fase waarin we gezelschappen kunnen steunen door te zeggen: ‘kom bij ons spelen op basis van een recette-verdeling, of met een minimumgarantie en wij helpen jullie’. De eerste paar jaar zullen gezelschappen echter nog gewoon huur moeten betalen. Die huur is vastgesteld op een niveau dat vergelijkbaar is met locaties in heel Londen. We hebben gekeken naar alles, van de kleinste fringe-zaaltjes met 40 stoelen tot de grotere Off-West End locaties met 200-300 plaatsen. Qua prijs per bezoeker komen zij allemaal op hetzelfde uit, dus daar gaan wij ook zitten. We zijn niet goedkoper, maar ook niet duurder. Wat we wél anders doen, is een transparant pakket aanbieden. Sommige gezelschappen vertelden ons dat ze een prijs hoorden, maar achteraf extra moesten betalen voor een middagvoorstelling, voor de gebruikte tape of voor het neerleggen van hun brochures in de foyer. Wij zeggen: ‘Nee, dit is de prijs voor een volledig transparant pakket; we werken samen’. Het is geen wij-tegen-zij verhaal.”

Met de hypermoderne faciliteiten en Bonds passie om theater te brengen naar een gebied dat tot nu toe verstoken bleef van kunstpodia, is hij er eveneens van overtuigd dat het Park Theatre de gemeenschap moet opzoeken. “We hebben gesproken met lokale scholen en bewoners van de Andover-wijk, die beide erg enthousiast zijn over de mogelijkheden voor jongeren. Zij hebben zulke beperkte middelen. In de Andover-wijk hadden ze bijvoorbeeld maar één klein kamertje met een paar personeelsleden waar alles gebeurde: toneel, voetbal, noem maar op. Om dan opeens vijfhonderd meter verderop een middag in een volledig functionerend professioneel theater te staan, is geweldig. Voor mij draait het om mensen verantwoordelijkheid geven. Als 14-jarige kreeg ik een bos sleutels, werd ik alleen gelaten in een gebouw en klom ik in ladders om lampen op te hangen en geluid in te regelen – dat is waar mijn passie voor theater echt ontstaan is. We hebben al iets heel moois gerealiseerd: een zwevend looprooster boven de Park 200 zaal. Hierdoor hoeven we geen ladders meer te gebruiken. Het is een gaasvloer boven het publiek waar je overheen loopt om de lampen te stellen. Door de afstand zie je geen schaduwen op het podium. Het is fantastisch voor de productiviteit, want boven kunnen we de belichting regelen terwijl beneden het decor wordt geschilderd en opgebouwd. Bovendien is het geweldig voor jongeren, omdat je geen last hebt van dat overdreven gedoe rond veiligheidsregels en gewoon tegen een 14-jarige kunt zeggen: ‘Zo, hup, naar boven met die lampen; de show begint morgen, regel het maar’.”

Een eigentijdse, betaalbare kunstruimte met een kwalitatieve programmering en hart voor de buurt verdient brede steun. En ook hier hebben Bonds passie en tomeloze energie hun vruchten afgeworpen. Een indrukwekkende lijst ambassadeurs geeft het project geloofwaardigheid en aanzien: Sir Ian McKellen, Celia Imrie, Tamsin Outhwaite, David Horovitch, Sean Mathias en Roger Lloyd-Pack hebben zich allemaal aan het Park Theatre verbonden. Hoe moeilijk was het om zulke grote namen binnen te halen? “Ze deden het met plezier. Mensen erover vertellen is één ding, ze het gebouw in krijgen is vers twee. Gelukkig is dat gelukt. Zodra ze binnenstappen, zijn ze verkocht. Ze zijn enorm betrokken. We hebben er bewust voor gekozen geen ‘beschermheren’ te hebben die alleen hun naam op papier lenen, maar de term ambassadeur te gebruiken voor mensen die echt de handen uit de mouwen willen steken. Onze ambassadeurs organiseren dus feestjes op locatie voor fondsenwerving, schrijven brieven naar vrienden en collega’s, geven interviews en nog veel meer. Ze zijn echt actief en willen natuurlijk ook graag zelf bij ons komen werken.”

Finsbury Park lijkt plotseling een gouden randje te hebben gekregen.

- JBR www.parktheatre.co.uk