RÖPORTAJ: Jez Bond Park Theatre'ı Anlatıyor

Mali sıkıntıların hat safhada olduğu ve sanat fonlarının belirsizliğini koruduğu bir dönemde, bırakın yeni bir sahne açmayı, yeni bir tiyatro topluluğu kurmayı düşünmek bile başlı başına etkileyici bir başarıdır.

Park Theatre Sanat Yönetmeni - Jez Bond Ama Finsbury Park'taki yeni Londra mekanı Park Theatre'ın Sanat Yönetmeni Jez Bond (solda) zaten etkileyici bir kişilik. Hull mezunu olan Bond, Channel 4 Tiyatro Yönetmenleri Bursu'na layık görüldü ve Watford Palace'ta Yardımcı Yönetmen olarak eğitim aldı. Y Touring'de Yardımcı Yönetmenlik yaptı, ardından bölge tiyatrolarında, yurt dışında ve alternatif sahnelerde çalıştı. Bond, "Ancak aslında bir mekanı yönetme fikri beni her zaman büyülemiştir," diyor. "İtibar inşa edebileceğiniz taşınmaz bir mülke sahip olmak, topluluk içinde çalışmak, bir izleyici kitlesini beslemek ve yerel bir hayran kitlesi oluşturmak çok değerli."

2009 yılında Bond, Finsbury Park'ta kullanılmayan bir ofis binasını devraldı. "Doğru alanı bulmak için yaklaşık beş-altı yıldır arayıştaydım," diye açıklıyor. "Karşılamamız gereken iki ana kriter vardı; birincisi - sanatsal imkanlardan yoksun ve bir tiyatronun varlığından fayda sağlayabilecek bir bölge olması, ikincisi ise - toplu taşıma ağının merkezinde bir yer bulmak istememizdi."

Finsbury Park İstasyonu gibi hareketli bir aktarma merkezinden sadece birkaç dakika uzaklıkta olan Park Theatre, "sanatsever nüfusun yoğun olduğu" bir bölgede bulunma avantajına sahip. Bond, "Ciddi bir pazar araştırması yaptık; Finsbury Park ve çevre bölgeler, tüm Londra genelinde kreatif çalışanların, oyuncuların, yönetmenlerin, yazarların ve yapımcıların en yoğun yaşadığı yerler," diyor. Kapısının önündeki Victoria Hattı sayesinde Batı Yakası (West End) yapımcılarının ve daha da önemlisi eleştirmenlerin Park Theatre'a ulaşması sadece on beş dakika sürüyor.

Ancak West End dışındaki (Off-West End) mekanlar genellikle soğuk, çıplak ve teknolojik imkanlardan yoksun alanlar olabilir. Bu durum yaratıcı ekipleri daha yaratıcı olmaya zorlasa da, sıradan bir tiyatrosever için pek de konforlu olmayan bir geceye dönüşebilir. Şaşırtıcı bir şekilde Park Theatre; tasarım, pratiklik, işlevsellik ve konfor açısından müthiş bir başarı örneği. Bond'un bu alan için planlarına asla 'muhafazakar' denemez.

Bond, "Çoğu insan planları gördükten sonra binaya gelince 'Aman Tanrım, burası devasa, iki ayrı sahneniz var!' diyor; sahayı gezmeden ölçeği kavramak çok zor," diye açıklıyor. "Aslında sıfırdan düzgün bir tiyatro inşa ediyoruz. Her ne kadar bir dönüşüm projesi olsa da, ben buna 'temelden inşa etmek' diyorum çünkü büyük yapı işleri yapıyoruz; yeni katlar çıkıyor, çatıları söküyor, zeminleri kaldırıyoruz. Kuliste duşlar, tuvaletler, iyi giyinme odaları, küçük bir çamaşırhane ve depo alanı olması için çok çalıştık. Tüm felsefemiz kullanıcı deneyiminin mükemmel olması üzerine kurulu; ister izleyici olarak gelin, ister kuliste çalışın, ister sadece bir kadeh şarap içip bir oyun izleyin; kendinizi değerli hissettiğiniz, gerçekten iyi bir deneyim yaşamanızı istiyoruz."

Bond, binanın kendisinden tutkuyla bahsederken, oyun programı ve mekanla ilgili hedefleri söz konusu olduğunda heyecanını gizleyemiyor. Kararlı bir tavırla, "Bir 'yapım üssü' olma niyetim olmasaydı bu projeye hiç girmezdim," diyor. "Esnek bir stüdyo olan Park 90, dışarıdan oyun alan bir sahne olacak ve her zaman da öyle kalacak; gerçi belki ileride orada kendi oyunlarımızı da geliştirebiliriz. Park 200 ise hem dışarıdan oyunların geleceği hem de kendi yapımlarımızı sergileyeceğimiz ana sahnemiz olacak."

Programın içeriğine gelince; Bond'un Park Theatre'ın tarzını etkileyecek özel bir eğilimi veya beğenisi var mı? "Her zaman vardır ve muhtemelen olmalıdır da; bu Sanat Yönetmeni'nin kendi zevkiyle ilgilidir çünkü binanın sanatsal lideri odur. Bu yüzden sanatsal politikamız görünürde oldukça geniştir." Bond bir an gülüyor ve muzipçe ekliyor: "İyi yapılmış, iyi oyunlar. Beni her düzeyde etkileyen oyunları seviyorum; beni güldüren, ağlatan ve eğer aynı gece ikisini de yapabiliyorsa ideal tiyatro gecemi yaşatan oyunlar. Duygusal derinliği olan ve güçlü bir kurguya sahip işler. Bu 500 yıl öncesinden bir eser de olabilir, yeni bir oyun da. Sanırım bir bölge tiyatrosu çeşitliliğinde, yeni bir oyunun yanına bir 20th yüzyıl klasiği ve geleneksel bir yılbaşı pantomimi koyabileceğimiz bir program hedefliyoruz."

Ancak planlar ne kadar iddialı olursa olsun, genç tiyatro topluluklarının çalışma alanı bulma konusundaki mali zorluklarını da kabul etmek gerekiyor. Bond bu durumun farkında ve zamanla Park'ın bu konuda yardımcı olabileceğini umuyor. "Toplulukları destekleyebileceğimiz, 'gişe paylaşımıyla gelin veya minimum garantiyle sizi ağırlayalım' diyebileceğimiz bir aşamaya gelmek istiyoruz; ilk birkaç yıl için topluluklar kira ödeyerek gelecekler. Bu kiralardan alınan ücretler, Londra genelindeki mekanlarla kıyaslanabilir düzeyde. 40 koltuklu butik sahnelerden 200-300 koltuklu Off-West End mekanlarına kadar hepsini inceledik, kapasite başına düşen maliyet hepsinde birbirine çok yakın. Biz de bu ortalamaya uyacağız; daha ucuz olmayacağız ama daha pahalı da olmayacağız. Ancak farklı yapacağımız şey 'şeffaf bir paket' sunmak. Bazı yerlerin başlangıçta bir fiyat söyleyip, sonra ek matine için, kullanılan bantlar için veya broşürleri fuayeye koymak için ekstra ücret talep ettiğini duyduk. Biz ise 'hayır, fiyatımız tamamen şeffaf bir pakettir; sizinle iş birliği yapıyoruz' demeyi tercih ediyoruz. Bu bir 'biz ve onlar' meselesi değil."

Modern imkanları ve Bond'un sanattan mahrum kalmış bir bölgeye tiyatro getirme tutkusuyla birleşince, Park Theatre'ın toplumla iç içe olacağı da kesinleşiyor. "Yerel okullarla, Six Acres ve Andover konut sitesi sakinleriyle konuştuk; gençler için sunduğumuz imkanlar onları çok heyecanlandırdı. O kadar kısıtlı kaynakları var ki; mesela gittiğimiz bir yerde sadece küçük bir oda ve iki personelle aynı odada hem drama hem futbol yapıyorlardı. Bir anda beş yüz metre yürüyüp tam teşekküllü profesyonel bir tiyatroya adım atmak onlar için çok heyecan verici. Benim için her şey sorumluluk vermekle ilgili. 14 yaşındayken elime bir deste anahtar verilmesi, binada tek başıma bırakılmak, merdivenlere tırmanıp ışıkları ve ses sistemini kurmak; tiyatroya asıl böyle bağlandım. Park 200'de 'gergin tel örgü' sistemi kuruyoruz. Temelde merdiven kullanımını ortadan kaldıran, balkon kısmındakilerin başının üzerinde yer alan bir tel örgü zemin. Bu zemin üzerinde yürüyüp ışıkları ayarlayabiliyorsunuz; mesafe nedeniyle de sahneye gölge düşmüyor. Bu, verimlilik için harika; yukarıda ışıklar kurulurken aşağıda zemin boyanabiliyor veya dekor kurulabiliyor. Gençler için heyecan verici kısmı ise o sıkıcı İş Sağlığı ve Güvenliği prosedürlerine takılmadan, 14 yaşındaki bir çocuğa 'Hadi, yukarı çık ve ışıkları hallet; yarın oyun başlıyor' diyebilecek olmamız."

Modern, uygun fiyatlı, kaliteli programlara sahip ve topluma duyarlı bir sanat merkezi, geniş çaplı desteği hak eden bir yerdir. Burada da Bond'un tutkusu ve bitmek bilmeyen enerjisi meyvelerini vermiş durumda. Sir Ian McKellen, Celia Imrie, Tamsin Outhwaite, David Horovitch, Sean Mathias ve Roger Lloyd-Pack gibi isimlerden oluşan etkileyici bir elçi listesi, projeye güvenilirlik ve ağırlık katıyor. Bu kadar önemli isimleri ikna etmek zor oldu mu? "Seve seve kabul ettiler. İnsanlara anlatmak başka, onları binaya getirmek başka bir şey. Çok şükür binayı görmelerini sağlayabildik. İçeri girdikleri an etkileniyorlar. Gerçekten çok kararlılar. Sadece kağıt üzerinde kalan 'hamiler' yerine 'Elçi' terimini kullanmaya ve kollarını sıvayıp işin içine girecek kişilerle çalışmaya karar verdik. Elçilerimiz bağış etkinlikleri için mekanda küçük partiler veriyor, meslektaşlarına mektuplar yazıyor, basın röportajları veriyorlar. Hem çok aktifler hem de ileride bizimle birlikte çalışmakla ilgileniyorlar."

Finsbury Park bir anda parlamaya başlamış gibi görünüyor.

- JBR www.parktheatre.co.uk