RECENSIE: A Midsummer Night's Dream In New Orleans, Above The Arts ✭✭✭

E J Martins (Helena), Ruari Cannon (Demetrius) en Lawrence O'Connor (Quince). Foto: Annabelle Narey. A Midsummer Night's Dream in New Orleans

Above The Arts Theatre

12/08/15

3 Sterren

Shakespeare’s vroege meesterwerk legt de lat hoog voor elke regisseur die er opnieuw mee aan de slag gaat. In deze tijd van het jaar vind je talloze landhuistuinen of parken die onderdak bieden aan openluchtvoorstellingen, waarbij de magie vooral voortkomt uit de omgeving; die traditie heeft natuurlijk haar charme. Echter, na Peter Brooks beroemde 'white box'-productie voor de RSC in 1970, is elke professionele regisseur min of meer verplicht om een nieuw concept te vinden dat naturalisme schuwt ten gunste van symbolisme of in ieder geval een alternatieve historische setting.

In deze nieuwe productie in Above the Arts verplaatsen regisseur Linnie Reedman en Ruby in the Dust Productions de handeling naar de broeierige clubs en bayous van New Orleans. Hierbij wordt optimaal gebruikgemaakt van de rijke jazz- en bluestraditie van die stad, en in het bijzonder de nummers van Dr. John. Athene wordt Athens, Georgia, waardoor ook een element van rassenpolitiek het scenario binnensluipt. We worden meegenomen naar de wereld van voodoo in plaats van eenvoudige 'magie', waarbij de acteurs dubbelen als zangers en instrumentalisten. Dit werkt over het algemeen zeer goed, hoewel de locatie nauwelijks ideaal is voor een productie waarin zo veel genres van muziek, theater en dans op een zeer beperkte ruimte met elkaar moeten concurreren.

Silvana Maimone (Titania), Matt Jopling (Flute), Sarah Ratheram (Starveling). Foto: Annabelle Narey

Het podium is opgesteld als een 'traverse': aan het ene uiteinde een bed met gordijnen dat dienst doet als het verblijf van Titania, in het midden een boom met wat kussens die het bos verbeeldt, en aan het andere uiteinde een piano die het middelpunt vormt voor veel van de muzikale nummers. Bijna de hele cast zingt en danst, en de 'handwerklieden' treden grotendeels ook op als instrumentalisten. We beginnen met een sfeervolle uitvoering van 'Marie Laveau' terwijl Titania (Silvana Maimone) een voodoospuk uitspreekt, waarna het stuk pas echt losbarst met een interraciaal conflict als Egeus (Matthew Woodyatt) probeert het huwelijk van Hermia met Lysander (Jonathan Ajayi) te dwarsbomen.

Deze thema's overheersen in de daaropvolgende twee en een half uur. De magie van de voodoowereld is zowel aanlokkelijk als dreigend, en zeker niet onschuldig; de muziek vangt de zwoele roes, de verleiding en het potentieel voor conflict van een nacht in de 'Big Easy'. De stad Athene wordt de plek van sociale en raciale ongelijkheid, waarbij de moerassen en bossen zowel een toevluchtsoord als de bron van de oplossing vormen. Al met al is dit een goed doordachte conceptuele verplaatsing van het stuk, die consequent wordt doorgevoerd. Het verwatert niet gaandeweg, wat helaas vaak wel gebeurt bij bewerkingen van Shakespeare die halverwege terugvallen in naturalisme alsof de nieuwe visie slechts een trucje was. Ik was ook onder de indruk van de manier waarop de regisseur de ambachtslieden liet dubbelen als elfen tijdens de droombeelden van Bottom en Titania. De rest van het elfen-gehuppel is door dramaturg Henriette Rietveld geschrapt, wat zorgt voor een beduidend donkerdere toon, zowel in het bos als in Athene. De cast herhaalt herhaaldelijk Louis Armstrongs ‘Wrap Your Troubles in Dreams’, maar de zorgen verdwijnen nooit helemaal.

Er zijn echter ook wat problemen in de uitvoering, al ligt dat niet aan de verbeeldingskracht. De locatie zelf is veel beter geschikt voor kleinschalig, intiem theater dan voor een flink gezelschap dat alles geeft. De locatie nabij Leicester Square is van nature rumoerig, zelfs met de ramen gesloten, en er was sprake van fysieke beperkingen in de voorstellingen die de impact ervan verminderden. Om dit stuk echt te laten werken is geen heel bos nodig, maar wel een grotere studioruimte, zeker wanneer je kiest voor een opstelling in het rond of traverse. Nu hadden de ruziënde stellen en de repetities van de handwerklieden wat meer elleboogruimte nodig; de noodzaak voor personages om door nabijgelegen deuren in en uit te stormen riep soms eerder de geest van een klucht op dan die van een voodoofeest.

Jonathan Ajayi als Lysander. Foto: Annabelle Narey

Serieuzer was dat op verschillende punten de voordracht van de verzen onder de maat bleef. Ik geef direct toe dat in een bewerking als deze zang- en danstalent even belangrijk zijn als de technische beheersing van het vers, maar het is geen vervanging. Vooral in de eerste helft was de voordracht van enkele langere monologen onverstaanbaar of werd deze afgeraffeld, waardoor belangrijke plotpunten en karakteriseringen verloren gingen. De tweede helft was door alle betrokkenen veel beter gearticuleerd, maar in dat stadium is de focus al verschoven naar de actie en de ontknoping, waardoor er minder poëtische rustpunten zijn. De taal van de poëzie in dit stuk is zo overweldigend rijk aan metaforen en sfeertekeningen – als een glinsterende school vissen die plotseling een baai in zwemt. Dat was dus echt een gemiste kans.

Sid Phoenix als Puck. Foto: Annabelle Narey Over het algemeen waren de geliefden goed aan elkaar gewaagd, vurig en duidelijk van elkaar te onderscheiden. Met uitzondering van Ajayi’s Lysander, die gespeeld wordt als een zwarte muzikant, zijn de andere drie aristocraten van de plantage. De vrouwen zijn bijzonder boeiend wanneer ze elkaar in de haren vliegen en elkaar uitschelden voor 'dwerg' en 'meipaal'. Er sprongen twee individuele prestaties echt uit als volledig gevormde en unieke creaties. Matthew Woodyatt is een uitstekende zanger, acteur en trompettist; hij beschikt over alle vaardigheden om Bottom de Wever neer te zetten als een pompeuze, overmoedige 'wannabe' acteur met een komisch talent. Zijn scènes met Maimone’s Titania zijn minder overtuigend, maar dat ligt er vooral aan dat zowel zij als David Monteiths Oberon koninklijker en gezaghebbender overkomen in hun zang dan in hun spel. Het toneelstuk-in-het-toneel duurde iets te lang, maar dat is bij de meeste producties van de Dream het geval.

Hoewel de andere handwerklieden hun momenten goed pakken en hun instrumenten met voldoende vaardigheid bespelen, is Sid Phoenix als Puck de figuur die de geest en ambitie van deze productie het best belichaamt. Geschminkt als de Joker van Heath Ledger en gehuld in een hoge hoed en gilet, beschikt hij over mysterie, choreografische elegantie en speelse humor in overvloed. Hij paart dit aan een mooie bariton en een natuurlijk tekstbegrip, gebracht met een van de meest overtuigende zuidelijke accenten van de productie. Hij is zeker een talent om in de gaten te houden.

Hoewel deze voorstelling niet alle hindernissen wist te nemen die Shakespeare en de ontzagwekkende geschiedenis van het stuk opwerpen, valt er op de ambitie en het lef niets af te dingen. Het gezelschap heeft het volste recht verdiend om dit concept vaker te laten zien, en hopelijk gebeurt dat snel op een grotere, geschiktere locatie.

A Midsummer Night's Dream In New Orleans is nog tot 29 augustus 2015 te zien in Above The Arts.