RECENSIE: Angels In America Part One, National Theatre ✭✭✭✭✭

Andrew Garfield (Prior) in Angels In America Angels in America Part One: Millennium Approaches.

National Theatre.

4 mei 2017

5 Sterren

Bijna vijfentwintig jaar geleden zag ik de originele productie van Angels in America in het National Theatre. Ik draag het als een ereteken dat ik de volledige acht uur van de voorstelling heb gestaan, nadat ik de voorlaatste staanplaats wist te bemachtigen in het (destijdse) Cottesloe Theatre.  Het was een theaterervaring die ik nooit ben vergeten; mijn voeten ook niet. En nu is daar de majestueuze productie van Marianne Elliott die nieuwe beelden op mijn netvlies brandt tijdens een wonderlijke en inspirerende avond in het theater.

Het is lastig om het woord 'episch' te vermijden als je het stuk van Tony Kushner bespreekt; de reikwijdte en ambitie zijn nog steeds groots en verbazingwekkend. Gesitueerd in New York in 1986, op het hoogtepunt van de angstaanjagende aidscrisis, toen apathie van de overheid leidde tot de dood van duizenden homoseksuele mannen, plaatst Kushner mensen met hiv in het hart van zijn drama.  Het is belangrijk om te onthouden dat de ondertitel van het werk 'A Gay Fantasia on National Themes' is; de fantasie-elementen zijn gedurfd, de nationale thema's nog steeds krachtig relevant. Het stuk begint met een monoloog over immigratie, en het enige personage dat op een echt persoon is gebaseerd, is Roy Cohn: de machtige advocaat uit New York, diep in de kast, een homoseksueel die stierf aan aids en enorme schade toebracht aan degenen die zijn pad kruisten. Hij was een mentor van Trump, die hem liet vallen toen zijn aids-diagnose bekend werd. Nu Trump president is, heeft het stuk geen actualisering nodig. De reis die we maken omvat hemel en hel, gezondheidszorg en angst, kibbelende stellen, mormonisme, de afbrokkelende ozonlaag en homoseksualiteit.

James McCardle (Louis) en Andrew Garfield (Prior) in Angels In America

De tekst wordt gedragen door een uitmuntend ensemble; er is geen zwakke schakel te bekennen. Centraal in de productie staat een werkelijk fenomenale prestatie van Andrew Garfield; hij is transformationeel en op sommige momenten onherkenbaar, terwijl hij de campy, laconieke, bange en volkomen beminnelijke Prior Walter volledig belichaamt. Hij is de belangrijkste reden van de honderden waarom u deze voorstelling moet zien; hij is betoverend. Nathan Lane is voortreffelijk als Roy Cohn, waarbij hij deze schoft sympathiek maakt met een enorme dosis charme, om vervolgens je bloed te doen bevriezen met zijn retoriek, vooral in de inmiddels beroemde scène waarin hij zijn arts vertelt: "Aids is wat homoseksuelen hebben. Ik heb leverkanker." Gepassioneerd, grappig, boeiend; dit is een moedige vertolking tegen zijn gebruikelijke type in door een acteur met oneindig veel talent. Russell Tovey, die eerder indruk maakte als een man die worstelt met innerlijke geheimen in The Pass en Being Human, gebruikt die vaardigheden tot in de perfectie als de mormoonse Republikein Joe Pitt, die nog in de kast zit. Hij begint zijn aarzelende zoektocht naar acceptatie via zijn aantrekkingskracht tot de zelfmedelijden hebbende Louis, wederom een prachtige rol van James McCardle, de minnaar van Prior die de situatie ontvlucht wanneer hij Priors conditie niet langer aankan. Denise Gough breekt je hart als Harper Pitt; haar relatie met Joe voelt direct aan het begin van het stuk al als de apotheose van een drama.

Russell Tovey (Joseph), Nathan Lane (Roy M Cohn) en Denise Gough (Martin Heller)

Scène na scène ontvouwt zich met verbluffende enscenering en spel, en het stuk is ontzettend grappig. In het bijzonder Tovey en Lane hebben zichtbaar plezier als twee van de eerdere 'Prior Walters', en Nathan Stewart-Jarrett dreigt constant de show te stelen als de sarcastische, woedende en zeer oprechte Belize, de waarheidsverteller van het stuk. In een stuk van deze epische proporties zijn sommige scènes onvermijdelijk minder effectief dan andere, maar dat doet er niet toe; de volgende scène is telkens weer een masterclass in gedurfde en inventieve tekst en regie. Ik heb wat kleine kritiekpunten, voornamelijk wat betreft het decor van Ian MacNeil, dat – wellicht begrijpelijk – meer functioneel dan fabelachtig is. Deel één bevat buitenscènes die aanvoelen als binnenscènes omdat de acteurs ingesloten lijken, en veel actie vindt plaats aan de uiterste linker- of rechterzijde van het podium, met weinig focus op het midden.

Maar dat mag de pret niet drukken, we wachten op de komst van de engel, en zoals het een regisseur van War Horse betaamt, is haar verschijning een prachtige verrassing die afwijkt van de eerdere enscenering. "Gegroet profeet," verkondigt zij, "laat het grote werk beginnen!" De meesten van ons hadden het gevoel dat we daar al getuige van waren, terwijl we ons opmaakten voor deel twee van dit uitzonderlijke werk.

LEES MEER OVER ANGELS IN AMERICA

BEKIJK DE FOTOGALERIJ VOOR ANGELS IN AMERICA DEEL ÉÉN