RECENSIE: Consent, Harold Pinter Theatre ✭✭✭

Paul T Davies recenseert Nina Raine's toneelstuk Consent, dat de overstap heeft gemaakt van het National Theatre naar het Harold Pinter Theatre.

Adam James als Jake in Consent. Foto: Johan Persson Consent

Harold Pinter Theatre.

30 mei 2018

3 Sterren

Boek Nu

Heel actueel: het nieuwste stuk van Nina Raine verhuist van de Dorfman Theatre van het National naar West End, passend bij de huidige tijd en de #MeToo-beweging. Toch richt het stuk zich, ondanks de actualiteit, meer op de angstgevoelens van de middenklasse dan op de feiten – namelijk dat het rechtssysteem zwaar in het nadeel werkt van vrouwen die mannen aanklagen voor seksueel misbruik. Het is een stuk dat grondig onderzocht is, maar daar ook onder lijdt; de personages zijn zo verachtelijk en onsympathiek dat echte empathie grotendeels uitblijft.

Clare Foster (Zara), Stephen Campbell-Moore (Edward) en Lee Ingleby (Tim) in Consent. Foto: Johan Persson

Kitty (Claudie Blakeley) en Edward – een uitstekende vertolking van mannelijk privilege en arrogantie door Stephen Campbell Moore – hebben net hun eerste kind gekregen en hun huwelijk staat onder grote druk. Hun vrienden Jake en Rachel (Adam James en de voortreffelijke Sian Clifford) zien hun huwelijk imploderen door zijn ontrouw. Samen proberen ze vrijgezel Tim (Lee Ingleby) te koppelen aan hun actrice-vriendin Zara (Clare Foster), een karikatuur van middenklasse-actrice-angst die, nu ze in de dertig is, uiteraard haar biologische klok hoort tikken. Raine houdt van een etentje, maar de eerste helft duurt te lang en bevat er een teveel. Wat intiem was in de Dorfman gaat nu verloren in een grotere zaal; de cast kijkt elkaar constant aan en speelt richting de eerste ring. Met uitzondering van Kitty en Zara zijn alle personages advocaten, en Edward en Tim werken aan een verkrachtingszaak aan weerszijden van de rechtszaal. Hun houding tegenover de slachtoffers is neerbuigend en afwijzend, en het stuk laat effectief zien hoe gruwelijk het voor een vrouw is om de kwestie van instemming – of het gebrek daaraan – te bewijzen. Een indrukwekkende vertolking door Heather Craney geeft ons een vleugje van dit hartzeer, al is het teleurstellend dat haar personage het minst is uitgewerkt. Ze komt te weinig voor in het stuk, maar een krachtige scène waarin ze weer een etentje verstoort en de hypocrisie van het ‘old boys network’ blootlegt, verhoogt vlak voor de pauze eindelijk de dramatische inzet.

Claudie Blakley als Kitty en Stephen Campbell-Moore als Edward in Consent. Foto: Johan Persson

Wanneer Tim and Kitty een affaire beginnen, smeekt Ed haar om hem niet te verlaten. Hij en Kitty hebben seks terwijl ze uit elkaar gaan; zij zegt dat het gedwongen was, hij zegt met wederzijdse instemming. Vrienden kiezen partij, en nu wordt het stuk pas echt interessant: het onderwerp dat ze eerst feitelijk behandelden, bevindt zich plotseling midden in hun eigen vriendengroep. Als we even de overduidelijke symboliek vergeten waarbij de cast op plastic kindermeubels zit terwijl Ed een kinderlijke woedeaanval krijgt, lijkt een meeslepend rechtbankdrama in het verschiet te liggen. Maar Raine loopt weg van haar centrale thema: Kitty trekt de aanklacht in, de kaarten worden opnieuw geschud en elk koppel is min of meer weer terug op hun plek. Het stuk gaat uit als een nachtkaars en pakt het centrale drama niet effectief aan.

Adam James (Jake), Stephen Campbell-Moore (Edward), Cakudie Blakley (Kitty) en Sian Clifford (Rachel) in Consent. Foto: Johan Persson

Een sterke cast houdt het publiek betrokken, en Raine heeft een paar fantastische oneliners; de dialogen knetteren op momenten. Ik vond het alleen lastig om echt om de personages te geven, en de slachtoffers krijgen geen krachtige stem. De productie van Roger Michell blijft problematisch door de te sterke focus op de middenklasse en het ontwijken van de belangrijkste confrontatie.

BOEK NU VOOR CONSENT