RECENSIE: Dirty Rotten Scoundrels, Savoy Theatre ✭✭✭✭

Dirty Rotten Scoundrels

Savoy Theatre

5 april 2014

4 sterren

Producties van nieuwe musicals (of zelfs musicals die al langer bestaan maar nooit professioneel in een bepaalde stad zijn opgevoerd) brengen de nodige uitdagingen met zich mee, waarvan het trekken van publiek de grootste is. Maar ze bieden ook echte kansen, zoals elk nieuw theaterwerk. Soms, hoewel zeldzaam, brengen nieuwe musicals nieuwe sterren voort, vernieuwende vormen, of stellen ze creatieven in staat een nieuwe weg in te slaan.

Momenteel is in het Savoy Theatre Jerry Mitchells productie te zien van Dirty Rotten Scoundrels, de musical uit 2005 met een script van de voor een Tony genomineerde Jeffrey Lane en muziek en liedteksten van David Yazbek. Mitchell was oorspronkelijk de choreograaf, maar heeft voor de Londense versie plaatsgenomen op de regiestoel, terwijl hij ook de choreografie bleef verzorgen.

De grote verrassing hier is Samantha Bond, een actrice die bekendstaat om haar werk voor tv, film en toneel, maar niet om musicals. Dat zou je echter nooit zeggen. Ze beweegt zich in het genre als een vis in het water. Beheerst, elegant, overladen met charme en volledig in controle over haar tekst, zang en choreografie: Bond is een absoluut succes. Elke keer dat ze het podium betreedt, tovert ze een glimlach op je gezicht en zorgt ze voor een gevoel van blije verwachting — en elke keer maakt ze het waar.

Bonds dictie is snaarstrak en ze raakt elke grap. Belangrijk is dat ze elke scène begrijpt en deze oprecht en eerlijk speelt, maar met een knipoog naar de doorbroken vierde wand, wat een van de conventies van de voorstelling is. Ze is onvermoeibaar grappig en aanstekelijk energiek. Mis haar smorgasbord-zin of haar slotzin van de eerste akte niet. Ze is misschien geen traditionele Broadway-belter, maar dat hoeft ook niet; ze is perfect zuiver en brengt elk liedje met overtuiging en gemak. En ze kan nog dansen ook. Een onbetwist succes; haar optreden alleen al is de prijs van het kaartje waard. Hopelijk siert ze nog lang de musicalpodia.

Als haar partner in ondeugende romantiek is John Marquez perfect: een tikje dommig, grillig galant, druk maar charmant; hij straalt pure sympathie uit. En hij is grappig — soms op een heel onverwachte manier. Een scène waarin hij vertrekt met een heg als helm is onweerstaanbaar. Hij werkt perfect samen met Bond en samen zorgen ze moeiteloos voor de nodige warmte en empathie in het stuk. Zijn uitstekende bariton is ook een aanwinst, een zeldzame stem van mannelijke kracht.

Zoals de titel al doet vermoeden, is dit een muzikale komedie over oplichters, gebaseerd op de gelijknamige film. Lawrence is de koning van de zwendel in een merkwaardig, schijnbaar tijdloos fantasieoord aan de Rivièra. Hij leidt een luxueus leven door rijke vrouwen of naïeve vrouwen met een fortuin (zoals Bonds Muriel) te verleiden en te bedriegen. De politiechef (Marquez) eet uit zijn hand en Lawrence houdt genoeg over om aan goede doelen te schenken.

Maar zijn wereld wordt overhoop gegooid wanneer hij hoort over de activiteiten van "De Jakhals", een rivaal in de regio. Wanneer hij Freddy Benson ontmoet (en hem gebruikt om te ontsnappen aan een lastige situatie met een vasthoudende erfgename uit het zuiden, Joelene Oakes), besluit hij hem van zijn terrein te verjagen. Er wordt een weddenschap gesloten: wie van de twee als eerste 50.000 dollar afhandig kan maken van een gekozen doelwit (Christine Colgate), wint. De verliezer moet vertrekken en mag nooit meer terugkomen. De kuren die volgen, waarbij ze elk proberen de ander te slim af te zijn, vormen de kern van het stuk. Zoals dat gaat in dit soort verhalen, blijkt de overwinning voor Lawrence nog niet zo eenvoudig.

Dit is een muzikale klucht. Zonder twijfel. En een erg grappige ook. Maar het heeft ook een conceptuele twist: de vierde wand wordt doorbroken voor terzijdes naar het publiek of de dirigent, of voor droge, geraffineerde grappen op het podium. Dit vereist strikte discipline, beheerst spel en een volledig begrip van de speelstijl. Een perfecte dictie, gefocuste vertolkingen zonder zelfingenomenheid en genereus ensemble-spel zijn de hoekstenen voor de geloofwaardige rollen die de humor pas echt tot zijn recht laten komen.

Zowel Bond als Marquez begrijpt dit volledig, waardoor hun karakteriseringen zo consequent en uitstekend zijn.

Het ensemble begrijpt het ook. Het is een levendig, energiek en toegewijd ensemble, zoals je ze zelden ziet op een Londens podium. Hoe dwaas de handelingen ook zijn — en ze doen veel dwaze dingen — ze nemen het serieus, vastbesloten om in een vrolijke eenheid op te treden en enthousiasme en brio uit te stralen. Enkele uitschieters zijn Dominic Tribuzio, Javier Santos, Niamh Bracken en Genevieve Nicole. En het is ook zeker de moeite waard om Ian Knauer en Andy Conaghan als matrozen achter een heg te zien vandaan komen, als een soort moderne knipoog naar Herbert Lom en Bela Lugosi.

Katherine Kingsley brengt elegantie en gratie in de rol van Christine, het doelwit waar Lawrence en Freddy zich op richten. Ze ziet er fantastisch uit, danst met gemak en zingt buitengewoon goed. Het is lastig om een naïef slachtoffer overtuigend neer te zetten, maar Kingsley slaagt daar goed in. Vooral bewonderenswaardig is hoe ze de uiteindelijke plotwending van haar personage niet verraadt, terwijl ze tegelijkertijd hints in het volle zicht achterlaat. Haar laatste verschijning in knalroze is betoverend. Een zeer stijlvolle prestatie.

Minder stijlvol en op een onbegrijpelijke manier overdreven is de Joelene Oakes van Lizzy Connolly. Het personage is te extreem en de vertolking te 'over-the-top' om bij de rest van de cast te passen of de humor raak te laten zijn. Het is erg vreemd. Het detoneert net zo erg als de andere vrouwelijke solo-verschijning, de bizarre usherette van Lisa Bridges; een overwinning van lawaai op verstaanbaarheid.

Zowel Robert Lindsay (Lawrence) als Rufus Hound (Freddy) lijken in een compleet andere productie te staan en lijken voor het grootste deel alleen met elkaar in contact te staan, wat de valse indruk wekt van een geweldige chemie op het podium. Beiden mompelen, zingen slecht, missen grapmomenten, nemen ruimte in van hun medespelers zonder ze iets terug te geven en, onvergeeflijk: ze lachen elkaar openlijk uit op het podium en kunnen hun lachen niet inhouden. Ze zijn zo ongedisciplineerd als koopjesjagers die op eerste kerstdag door de deuren van John Lewis stormen. Het is weer een voorbeeld van star-casting die spectaculair de mist in gaat.

In het geval van Lindsay is het onvergeeflijk. Hound is simpelweg niet kundig genoeg, zowel muzikaal (hij kan lang niet goed genoeg zingen voor deze rol en kan, in tegenstelling tot Bond, een nummer niet verkopen) als acteur, om de heerlijk sullige charlatan te creëren die Freddy moet zijn. Hij heeft sturing nodig, ondersteuning en een voorbeeld om te volgen. Maar Lindsay schuwt die rol en probeert in plaats daarvan de show om zichzelf te laten draaien (Nieuwsflits: dat is het niet!) en zwelgt in een zelfingenomen, pretentieuze en slijmerige oppervlakkigheid, terwijl hij juist een toonbeeld van charme en raffinement had moeten zijn. Verontrustend genoeg doet hij meer denken aan Sid James dan aan David Niven of Rex Harrison.

Het is alsof Lindsay het materiaal niet vertrouwt of niet leuk vindt. Hij speelt tegen de komedie in, op zoek naar de schijnwerpers voor zichzelf. Hij weigert zijn diverse accenten vol te houden, ondanks het feit dat juist de precisie en snelheid daarvan al voor een lach zouden zorgen. Soms lijkt hij te denken dat hij nog steeds in Me And My Girl staat. Hij is een spectaculaire teleurstelling.

Het stuk zelf is een luchtig, plezierig geheel en de partituur van Yazbek draagt daar flink aan bij. Veel daarvan komt terecht bij Lindsay en Hound, waardoor je het nooit echt goed gezongen hoort of met het nodige respect behandeld ziet, maar het is aanstekelijke en vrolijke muziek. Kingsley, Bond and Marquez halen de magie uit elke noot en het is jammer dat de mannelijke hoofdrollen dat voorbeeld niet volgden. Richard John leidt het kleine orkest met verve en het geluid dat ze samen produceren is rijk en groots.

De decors en kostuums van Peter McKintosh zijn heerlijk campy en zetten de toon voor frivool plezier met veel stijl. Er zijn echter een aantal bizarre pruiken-ongelukjes en momenten waarbij jurken net te kort zijn; Kingsley moet haar rok bijna telkens als ze snel beweegt naar beneden trekken. Hierdoor krijgt het publiek meer te zien van het ondergoed van de vrouwelijke cast dan strikt noodzakelijk is in de zaal van het Savoy Theatre. En bij minstens één gelegenheid was een decorwissel zo knullig dat Lindsay zich geroepen voelde om daar uitgebreid op in te gaan in een van zijn overdreven pogingen tot contact met de zaal.

Het is moeilijk te zeggen hoeveel verantwoordelijkheid Mitchell hiervoor draagt, maar het is nog lastiger om ervan overtuigd te raken dat hij de regisseur is die deze show, of welke show met enige complexiteit dan ook, nodig heeft. De dansen zijn geweldig, echt geweldig. Maar er is geen coherente stijl in de optredens, geen oog voor detail en geen precisie; onvergeeflijke fouten in een stuk dat zo lastig goed neer te zetten is als dit.

Toch is er met Bond, Marquez en Kingsley en een werkelijk strak en fantastisch ensemble veel onder leiding van Mitchell dat wel degelijk staat als een huis. Het is alleen jammer dat de titulaire boeven een vuil spelletje spelen en — onbegrijpelijk en onverwacht — een belabberde prestatie leveren.

Boek tickets voor Dirty Rotten Scoundrels in het Savoy Theatre