RECENSIE: Indebted To Chance, Old Red Lion Theatre ✭✭✭✭✭

Mark Reed recenseert Charlie Ryall's toneelstuk Indebted To Chance, nu te zien in het Old Red Lion Theatre in Londen.

Indebted To Chance Old Red Lion Theatre

5 Sterren

Boek Nu

Indebted to Chance volgt het leven van Charlotte Charke, een achttiende-eeuwse acteur, schrijfster, kruidenier, varkensfokker, poppenspeler en (naar verluidt) struikrover. Charke was een van de eerste vrouwen in de geschiedenis die een deel van haar leven als man door het leven ging, zowel op als buiten het toneel. Haar verhaal was nagenoeg vergeten, maar is liefdevol tot leven gewekt in dit nieuwe stuk van Charlie Ryall – die zelf ook de rol van Charlotte Charke vertolkt. Volgens Ryall heeft dit project acht jaar geduurd, en haar passie om Charke’s verhaal te vertellen spat van elke zin van het rijke, meesterlijk geschreven script af.

Regisseur Jenny Eastop heeft dat verhaal omgezet in een prachtig staaltje theater. Het stuk barst los met een bruisend ensemble acteurs dat vijf minuten voor de première van The Recruiting Officer over het backstage-terrein rent. Er wordt gejaagd op zoekgeraakte pruiken, gesleuteld aan kapotte rekwisieten en er heerst een algemene chaos waar iedereen die ooit een show heeft opgezet zich maar al te goed in zal herkennen. Charlotte staat op het punt om Captain Plume te spelen, een rol waar ze al vele jaren naar hunkerf. Helaas worden haar dromen ruw verstoord wanneer ze wordt gearresteerd en naar de schuldenaar gevangenis wordt gestuurd. Vanuit daar reizen we terug in de tijd door verschillende scènes uit Charlottes leven – en puzzelen we een portret in elkaar van een moedige wegbereider die de dingen op haar eigen manier wilde doen in een wereld met weinig respect voor haar, of voor vrouwen in het algemeen.

Eastop houdt de vaart er goed in terwijl we door de verschillende periodes van Charke’s leven springen. Mochten we even de oriëntatie kwijtraken, dan weten de acteurs zich razendsnel als hun nieuwe personages neer te zetten. Dit hechte ensemble is in topvorm, en hun groepsscènes behoren tot de absolute hoogtepunten van het stuk – of ze nu een door paarden getrokken koets magnifiek tot leven wekken, of in de repetitieruimte elkaars acteerprestaties op de hak nemen. Het taalgebruik voelt verfrissend modern aan, maar past tegelijkertijd perfect in de tijdgeest. Het is bovendien erg geestig, en de cast benut elk greintje humor in dit scherp geschreven stuk. De decorwissels lopen gesmeerd en voeren ons zelfverzekerd door Charke’s leven, begeleid door prachtige muzikale interlude van Richard Baker.

Hoewel er veel humor in deze productie zit, zijn er ook ontroerende momenten van pathos die ons inzicht geven in het zware leven dat Charlotte leidde. Het was zwaar om als vrouw volgens eigen regels te leven, zeker in een tijd waarin mannen hun echtgenotes als eigendom beschouwden. Haar man, Richard, is een nietsnut die schulden maakt en Charlottes geld afpakt zodra zijn eigen zakken leeg zijn. Hun afscheidsscène, waarin Richard Charlottes hele bestaan kapotmaakt, is hartverscheurend. Haar vader, Colley Cibber, is een pompeuze, egocentrische acteur-manager die meer begaan is met zijn reputatie dan met het welzijn van zijn dochter. Charlotte houdt zielsveel van beide mannen, maar ze verdienen haar affectie niet. Het zijn de vrouwen in Indebted to Chance die de echte bewondering verdienen – de onverwoestbaar loyale Lizzie, en de vele vrouwen die Charlotte te hulp schieten wanneer ze voor de zoveelste keer in de schuldenaar gevangenis belandt. Dit stuk voelt als een ontzettend belangrijk verhaal om nu te vertellen, niet in de laatste plaats vanwege de resonantie met de huidige maatschappelijke thema's.

Charlie Ryall levert een fenomenale prestatie als Charlotte Charke. De taal rolt moeiteloos van haar tong en ze is naturel gevat. Ze voert ons prachtig door de verschillende levensfases van Charke – ze toont ons de temperamentvolle actrice die vastbesloten is de mannelijke hoofdrol te spelen, de gedecideerde zakenvrouw die haar weg in de wereld probeert te vinden, en – zeer aangrijpend – de dochter die hunkert naar de liefde en erkenning van haar vader. Ryall vangt perfect hoe Charke de kijk op vrouwen in het theater veranderde, vaak ten koste van zichzelf. Ze is stoer, uitgesproken en soms lastig, maar je blijft de hele rit met haar meeleven.

Ook van de rest van de cast zien we uitstekend werk. Benjamin Garrison brengt een droge humor en cynisme in zijn rol als Charke’s echtgenoot, Richard. Beth Eyre speelt een mooie rol als Lizzie, de trouwe metgezel van Charke die haar laat zien dat ze in niemands schaduw hoeft te staan. Dit is een over de hele linie zeer getalenteerde cast, die geweldig samenwerkt om de bijfiguren in Charlottes wereld tot leven te wekken.

Dit stuk is in veel opzichten een liefdesverklaring aan het theater en de kracht die het heeft om ons te transformeren. Charke was een visionair die inzag dat theater levens kan veranderen, en alleen daarom al verdient ze het om herinnerd te worden. Zoals Charke zegt: als er één persoon het theater verlaat met het gevoel dat het stuk hun wereldbeeld heeft veranderd, dan hebben de acteurs hun werk gedaan. En dat werk is van onschatbare waarde.

T/m 1 december 2018

BOEK TICKETS VOOR INDEBTED TO CHANCE