RECENSIE: Moby Dick The Musical, Union Theatre ✭✭✭

De cast van Moby Dick. Foto: Pamela Raith Moby Dick The Musical

Union Theatre

18 oktober 2016

3 Sterren

Boek Tickets ‘Call Me Ishmael!’ is een musicaltitel die erom schreeuwt – stampvoetend en rollend over de vloer – om gemaakt te worden.  En wellicht is dat ook gebeurd...  De openingswoorden van Herman Melville's magistrale epos over de eeuwige strijd tussen mens en natuur lenen zich perfect voor een parodiërende musical-spoof, en dat krijgen we volop in deze prachtige voorstelling van Hereward Kaye (muziek, teksten en script) en Robert Longden (script, muziek en teksten). Het stuk krijgt hier een welverdiende herneming ter ere van het 25-jarig jubileum in het immer vindingrijke laboratorium voor muziektheater aan Union Street.  Van de vele aantrekkelijke kanten is de magnifieke score zonder twijfel de beste reden voor een bezoek: twee dozijn muzikale nummers (de show is voor 80% doorgecomponeerd) vol zeldzame energie en aanstekelijkheid, die bij het horen aanvoelen als bloemen die in je opengaan en je vullen met vreugde.  Gisteravond, bij de officiële première, was Kaye zelf aanwezig om te horen hoe fris en aanstekelijk de score nog steeds klinkt, evenals de oorspronkelijke West End-producent van de show, Cameron Macintosh.  De 11-koppige cast brengt de nummers met briljante overgave, ondersteund door een strakke vierkoppige rockband (onder de meesterlijke leiding van muzikaal leider Lee Freeman op de toetsen).

Anton Stephans en Brenda Edwards in Moby Dick. Foto: Pamela Raith

Het uitgangspunt van de show is grappig en simpel opgezet.  We bevinden ons op de St Godley’s Academy for Girls, in de gymzaal – en zoals geregisseerd en gechoreografeerd door de bruisende Andrew Wright – zitten de voorste rijen op bankjes, terwijl ze worden toegesproken door de extravagante directrice, Dame Rhoda Hottie (Anton Stephans, volledig in de mascara en met een flamboyante kledingstijl – kostuums van Juliette Craft, geassisteerd door Amber Harding).  Er wordt aangekondigd dat de school wordt bedreigd met sancties door de gevreesde onderwijsinspectie (Ofsted); een 'drastische verbetering' is vereist. De directrice neemt de inspecteurs letterlijk bij hun woord en kondigt de opvoering van een musical in de gymzaal aan!  Het is 'op maat' geschreven door een van de leerlingen, ene Miss Dinah Sores (vult u bij deze namen zelf maar in wat voor universum de schrijvers hebben gecreëerd).  Dit is een charmante omlijsting die het beste werkt als het direct voor onze neus wordt gehouden.

De exacte reden om dit mid-19e-eeuwse Amerikaanse filosofische verhaal over de walvisvaart (vereeuwigd in de titel) te kiezen, ontging me echter een beetje, en dat is misschien een van de kleine onvolkomenheden in het script die deze productie scherper had kunnen stellen.  Er zijn er nog een paar.  Op onze stoelen lagen pamfletten met een samenvatting van het plot en de personages.  Wellicht is dit informatie die handiger verwerkt had kunnen worden in de expositie, wat de show een strakkere lineaire structuur en meer helderheid zou geven.  Nu voelt het nog steeds meer als de enscenering van een ‘conceptalbum’ dan als een zelfstandig toneeldrama.

Aimee Hobson en de cast in Moby Dick. Foto: Pamela Raith

Wat de cast betreft: we kunnen een Miss Frinton-achtige gender-swap voor de matronale schooljuffrouw wel accepteren, maar waarom werden sommige ‘meisjes’ door jongens gespeeld?  Ook hier had iets heel grappigs van gemaakt kunnen worden.  Misschien is dat ook zo, maar dan gingen de verklarende woorden verloren in het rumoerige plezier van de uitvoering.  Natuurlijk staat het theater nog in de kinderschoenen en zal het tijd en zorg kosten om de kinderziektes eruit te filteren.  Het geluidsontwerp van Gareth Tucker boekt hier al vooruitgang, hoewel de verstaanbaarheid van de teksten bij de versterkte zang nog niet altijd optimaal is; de balans tussen muzikanten en zangers blijft momenteel een fascinerend complex punt.  Het lichtontwerp van Tim Deiling was daarentegen een stuk trefzekerder.

Afgezien van deze technische zaken is de cast uitmuntend en werd er vocaal alles uit het materiaal gehaald.  De rijke bariton van Stephans verwarmde de harten in zijn vele dramatische nummers.  Brenda Edwards (als Miss Mona Lott die Ahabs vrouw Esta speelt) heeft nog nooit beter geklonken: van alle spelers paste haar stem misschien wel het beste bij de specifieke stijl van Kaye en Longdons score, en haar nummers boden haar de grootste reikwijdte (hoewel ze door het script een behoorlijk lange tijd uit beeld verdwijnt).  De verteller is Rachel Ann Raynham (als Dinah, die Ismaël speelt).  In plaats van de vertelfunctie te gebruiken als een rustpunt in de doldwaze vrolijkheid, raakt ze verstrikt in de netten, gespietst door harpoenen en aangespoeld op de kust: door de grens tussen het verhaal en de verteller te laten vervagen, verliezen we het waardevolle onderscheid tussen beide.  Denk aan hoe de verteller in ‘The Rocky Horror Show’ de absurditeit van het plot perfect in balans brengt met kalmte, waardoor we van beide veel meer kunnen genieten.  Hier is de ‘spoof-in-een-parodie’ wellicht wat te veel van het goede.

Sam Barrett en Brenda Edwards in Moby Dick. Foto: Pamela Raith

Er zijn meer bemanningsleden aan boord van de Pequod: Perola Congo is Miss Charity Case (als Queequeg); Laura Mansell is Amanda Poker (als Starbuck); Glen Facey is Miss Buster Cherry (als Pip); Rebekah Lowings is Daisy Mae Blow (als Tashtego); Aimee Hodnett is Fonda Cox (als Stubb); Grant McConvey is Wayne Kerr (als Elijah); Sam Barrett is Mr Earl Lee Riser (als Coffin); en de stem van Moby Dick zelf werd ingesproken door Russell Grant.  Het interessante van een toneelstuk-in-een-toneelstuk is dat het normaal gesproken schakelt tussen de twee verhalen, zodat we de verschillen én overeenkomsten zien.  Het klassieke voorbeeld hiervan is ‘Kiss Me, Kate’, wat als een goede leidraad had kunnen dienen voor de balans in dit script.  Nu komt de terugkeer naar de ‘normaliteit’ van de school, waar iedereen namen heeft die doen denken aan de Carry On-films, een beetje als een verrassing.

De productie van Andrew Wright doet er alles aan om ons te laten focussen op de vele kwaliteiten van de show.  Er is echter wellicht meer nodig dan alleen een stevige regie en levendige choreografie om deze losse verzameling van schitterende onderdelen echt tot een samenhangend geheel te smeden.  Ik ben er echter van overtuigd dat de makers de uitdaging aankunnen, en de onverschrokken producenten Amy Anzel en Matt Chisling lijken klaar om de show naar een volgend podium te brengen.

Te zien tot 12 november 2016

BOEK TICKETS VOOR MOBY DICK THE MUSICAL