ĐÁNH GIÁ: Vở nhạc kịch Moby Dick tại Nhà hát Union ✭✭✭

Dàn diễn viên vở Moby Dick. Ảnh: Pamela Raith Moby Dick The Musical

Nhà hát Union

18 tháng 10 năm 2016

3 Sao

Đặt vé ngay “Hãy gọi tôi là Ishmael!” là một tựa đề nhạc kịch đầy hứa hẹn, khao khát được đưa lên sân khấu – một cái tên gây ấn tượng mạnh ngay từ đầu.  Và có lẽ nó đã làm được điều đó…  Những dòng mở đầu trong bản hùng ca kinh điển của Herman Melville về cuộc đấu tranh vĩnh cửu giữa Con người và Thiên nhiên vốn rất dễ bị đem ra làm trò giễu nhại theo phong cách musical parody. Và trong vở nhạc kịch tuyệt vời này của Hereward Kaye (nhạc, lời và kịch bản) cùng Robert Longden (kịch bản, nhạc và lời), phong cách đó được khai thác triệt để. Tác phẩm hiện đang có chuyến trở lại đầy xứng đáng nhân kỷ niệm 25 năm ngày ra mắt tại “phòng thí nghiệm nhạc kịch” đầy sáng tạo trên phố Union.  Trong số nhiều điểm hấp dẫn, lý do lớn nhất để bạn nên đi xem chính là phần âm nhạc lộng lẫy: 24 con số âm nhạc (với 80% thời lượng là hát thoại xuyên suốt) tràn đầy năng lượng và sự truyền cảm, khiến người nghe cảm thấy như có những đóa hoa đang nở rộ trong lòng, ngập tràn niềm vui.  Tối qua, tại buổi khai màn chính thức, đích thân Kaye đã có mặt để chứng kiến phần âm nhạc vẫn giữ nguyên được sự tươi mới và cuốn hút, và – thực tế – còn có sự góp mặt của nhà sản xuất West End huyền thoại từ bản gốc, Cameron Macintosh.  Dàn diễn viên 11 người đã thể hiện các bài hát với sự tâm huyết rạng ngời, được hỗ trợ bởi ban nhạc rock 4 người sành điệu (dưới sự chỉ đạo bậc thầy của nghệ sĩ dương cầm Lee Freeman).

Anton Stephans và Brenda Edwards trong vở Moby Dick. Ảnh: Pamela Raith

Tiền đề của chương trình rất hài hước và đơn giản.  Chúng ta đang ở trong phòng tập thể dục của Học viện Nữ sinh St Godley – dưới sự dàn dựng và biên đạo của Andrew Wright đầy nhiệt huyết - các hàng ghế đầu ngồi trên những băng ghế dài, lắng nghe bài phát biểu của bà Hiệu trưởng lập dị, Dame Rhoda Hottie (Anton Stephans vào vai nữ giả nam với lớp trang điểm đậm và phong cách thời trang phô trương – trang phục của Juliette Craft và trợ lý Amber Harding).  Có thông báo rằng ngôi trường đang đối mặt với các lệnh trừng phạt từ cơ quan thanh tra Ofsted đáng sợ; họ yêu cầu một “sự cải thiện ngoạn mục”; vậy là bà hiệu trưởng, hiểu theo đúng nghĩa đen, đã quyết định dàn dựng một vở nhạc kịch ngay tại phòng tập!  Vở kịch được viết riêng bởi một học sinh tên là Dinah Sores (bạn có nhận ra phong cách chơi chữ hài hước kiểu Anh qua những cái tên này không?).  Đây là một cấu trúc kịch lồng kịch rất quyến rũ và nó phát huy hiệu quả nhất khi được thể hiện trực diện trước mắt khán giả.

Tuy nhiên, lý do chính xác cho việc chọn câu chuyện triết học Mỹ giữa thế kỷ 19 về những người săn cá voi (như tựa đề đã ghi) có phần hơi khó hiểu đối với tôi, và đó có lẽ là một trong những điểm chưa thực sự gắn kết trong kịch bản mà bản dựng này có thể làm rõ hơn trong các lần chỉnh sửa sau.  Vẫn còn vài chi tiết nhỏ khác.  Trên ghế ngồi của khán giả là các tờ bướm tóm tắt cốt truyện và danh sách nhân vật.  Có lẽ, thông tin này nên được lồng ghép khéo léo hơn vào phần dẫn dắt để tạo ra cấu trúc mạch lạc và rõ ràng hơn.  Hiện tại, vở diễn đôi khi giống như việc dàn dựng một “concept album” hơn là một vở kịch có đủ sức nặng độc lập trên sân khấu.

Aimee Hobson và dàn diễn viên trong vở Moby Dick. Ảnh: Pamela Raith

Về dàn diễn viên, chúng ta có thể chấp nhận kiểu hoán đổi giới tính cho vai bà giáo hiệu trưởng theo phong cách hài kịch truyền thống, nhưng tại sao một số “nữ sinh” lại do các nam diễn viên thủ vai?  Một lần nữa, điều này có thể tạo ra những tràng cười thú vị.  Có lẽ nó đã thành công, nhưng nếu vậy thì những lời giải thích đã bị át đi trong không khí vui nhộn ồn ã của buổi diễn.  Tất nhiên, đây là những ngày đầu của không gian nhà hát, và cần thời gian để hoàn thiện mọi khâu vận hành.  Thiết kế âm thanh của Gareth Tucker đã có những bước tiến trong việc giải quyết các vấn đề về độ rõ của âm thanh, mặc dù lời bài hát đôi khi vẫn hơi khó nghe do sự cân bằng giữa nhạc công và ca sĩ vẫn chưa thực sự mượt mà.  Tuy nhiên, phần ánh sáng của Tim Deiling lại rất chắc tay.

Tạm gác lại những vấn đề kỹ thuật, dàn diễn viên ở đây thực sự xuất sắc, ít nhất là ở khả năng thanh nhạc.  Giọng baritone trầm ấm của Stephans đã sưởi ấm trái tim khán giả trong nhiều phân đoạn kịch tính.  Tiếp theo là Brenda Edwards (trong vai Miss Mona Lott đóng vai vợ của Ahab, Esta), cô chưa bao giờ hát hay hơn thế: giọng hát của cô có lẽ là phù hợp nhất với phong cách và cảm xúc âm nhạc của Kaye và Longdon, và các tiết mục của cô đòi hỏi âm vực rộng nhất (mặc dù kịch bản khiến nhân vật này biến mất khá lâu ở giữa câu chuyện).  Người dẫn chuyện là Rachel Ann Raynham (trong vai Dinah, đóng vai Ishmael).  Thay vì đóng vai trò là một điểm nghỉ ngơi thanh bình sau những cảnh quay náo nhiệt, nhân vật này lại quá lún sâu vào các tình tiết: bằng cách xóa nhòa ranh giới giữa câu chuyện và người kể chuyện, chúng ta có xu hướng mất đi sự phân biệt quý giá giữa chúng.  Hãy xem cách người dẫn chuyện trong vở “The Rocky Horror Show” cân bằng sự điên rồ của cốt truyện bằng phong thái điềm tĩnh tuyệt vời, giúp khán giả tận hưởng cả hai tốt hơn nhiều.  Ở đây, phong cách “giễu nhại trong giễu nhại” có vẻ hơi bị quá đà một chút.

Sam Barrett và Brenda Edwards trong vở Moby Dick. Ảnh: Pamela Raith

Có những thành viên khác trên con tàu săn cá voi Pequod: Perola Congo vào vai Charity Case (đóng vai Queequeg); Laura Mansell là Amanda Poker (vai Starbuck); Glen Facey là Buster Cherry (vai Pip); Rebekah Lowings là Daisy Mae Blow (vai Tashtego); Aimee Hodnett là Fonda Cox (vai Stubb); Grant McConvey là Wayne Kerr (vai Elijah); Sam Barrett là Earl Lee Riser (vai Coffin); và giọng nói của chính Moby Dick được thể hiện bởi Russell Grant.  Điểm thú vị của định dạng kịch lồng kịch là ở chỗ tốt nhất, nó luôn luân chuyển giữa các câu chuyện để chúng ta thấy được sự khác biệt và tương đồng.  Ví dụ điển hình nhất có lẽ là vở “Kiss Me, Kate”, và đó có thể là một hướng dẫn hữu ích để làm rõ kịch bản ở đây.  Như hiện tại, việc trở lại với sự “bình thường” của ngôi trường, nơi mọi người có những cái tên gợi nhớ đến phong cách hài hước của Benny Hill hay loạt phim Carry On, mang lại một chút bất ngờ.

Bản dàn dựng của Andrew Wright đã làm hết sức để khán giả tập trung vào những điểm rạng rỡ của vở diễn.  Tuy nhiên, có lẽ cần nhiều hơn là một sự chỉ đạo quyết liệt và những bước nhảy sôi động để mang lại cảm giác gắn kết chặt chẽ cho sự lắp ghép từ những phần riêng lẻ tuyệt vời này.  Tôi tin rằng đội ngũ sáng tạo chắc chắn sẽ vượt qua thử thách này, và các nhà sản xuất táo bạo, Amy Anzel và Matt Chisling, đã sẵn sàng đưa tác phẩm tiến xa hơn trong hành trình của mình.

Diễn đến ngày 12 tháng 11 năm 2016

ĐẶT VÉ XEM NHẠC KỊCH MOBY DICK TẠI ĐÂY