RECENSIE: Network, Lyttelton, National Theatre ✭✭✭✭✭

Bryan Cranston in Network Network

Lyttelton, National Theatre

13/11/17

5 Sterren

Boek tickets voor Network

Met Bryan Cranston in de hoofdrol. Geregisseerd door Ivo van Hove. Script door Lee Hall. Drie namen die ervoor hebben gezorgd dat deze productie volledig is uitverkocht, hoewel de 'Friday Rush' en dagkaarten nog kansen bieden.  Deze bewerking is gebaseerd op de film uit 1976 van Paddy Chayefsky en is een vlijmscherpe satire op de kijkcijferstrijd van een fictieve tv-zender. De cijfers schieten omhoog wanneer hun belangrijkste nieuwsanker, Howard Beale, wordt ontslagen en aankondigt dat hij live op televisie zelfmoord zal plegen.  Het is een visionaire blik op wat volgt, wanneer programmadirecteur Diana Christiansen de macht van Beales acties begint uit te buiten om de koppositie in de ratings te veroveren. Hall beschikt natuurlijk over de wijsheid van achteraf, maar de productie is een huiveringwekkende en vermakelijke analyse van mediamanipulatie en onze eigen medeplichtigheid daaraan.

Bryan Cranston (midden) in een scène uit Network.

Het decor vormt de tv-studio; links van het publiek bevindt zich de regiekamer en rechts, opmerkelijk genoeg, een echt restaurant genaamd Foodwork, waar toeschouwers tijdens de voorstelling een driegangendiner geserveerd krijgen. We zien alles, ofwel live, ofwel via de schermen; camera's leggen de actie vast en projecteren dit over het hele decor. Het is de meest geslaagde versmelting van live en opgenomen elementen die ik ooit heb gezien. Het speelt feilloos in op onze gewenning aan multimedia, met genoeg prikkels om onze berucht korte aandachtsspanne vast te houden. Het geluid van de etende gasten, de reclames en tv-shows uit de jaren '70, en de uitstekende soundtrack vechten om onze aandacht terwijl het drama zich ontvouwt. Gelukkig zorgt de onberispelijke cast voor een zinderende avond.

Douglas Henshall en Michelle Dockery in Network

Bryan Cranston is fenomenaal als Howard Beale. Hij bezit de gave om zowel direct in de camera te spelen als zijn vertolking te projecteren naar de enorme zaal, waarmee hij de barrière tussen acteur en publiek geleidelijk afbreekt – sommige gelukkige toeschouwers mogen de beroemdheid zelfs even aanraken. Hij is warm, innemend en angstaanjagend als Beale; de beroemde "I’m mad as Hell, and I’m not going to take it anymore"-monoloog heeft de tragiek van de ondergang van King Lear. Als zijn beste vriend en hoofd nieuws, is Douglas Henshall uitstekend. Hij probeert het beste te doen voor Howard, maar verliest zijn morele kompas in zijn affaire met Diana, die met een ijzige perfectie wordt neergezet door Michelle Dockery – een vrouw zonder hart of ziel, behalve als het om de kijkcijfers gaat.

Een scène uit Network (midden) en op het scherm Bryan Cranston

In veel opzichten is de "mad as Hell"-toespraak de climax van de show, waardoor het tweede uur van deze aaneengesloten voorstelling zonder pauze wat begint in te zakken. Juist wanneer we vaart zouden moeten maken naar de onvermijdelijke ondergang van Beale (er is immers maar één manier waarop hij uit deze 'Big News Brother'-hel kan ontsnappen zodra de kijkcijfers dalen), krijgt de verhaallijn tussen Max en Diana te veel de overhand. Het is lastig om mee te leven met twee harteloze individuen, mede omdat de rol van de bedrogen echtgenote van Max wat mager geschreven is. Ook de toevoeging van het restaurant blijft me niet volledig overtuigen, zeker omdat er zo weinig scènes in plaatsvinden. Wanneer Dockery en Henshall bovendien een scène buiten het National Theatre beginnen (wat de New Yorkse setting doorbreekt) en vervolgens het decor en het restaurant opwandelen, voelde dat net iets te bedacht aan.

Bryan Cranston (op scherm) in een scène uit Network

Toch is er enorm veel te bewonderen in deze strakke, naadloze versmelting van media, die laat zien hoe medeplichtig we zijn aan onze eigen manipulatie. De schaduw van Trump hangt, impliciet of expliciet, zwaar over de voorstelling; een realityster kan immers president worden. Als we echt zó kwaad zijn, waarom ondernemen we dan niet meer actie? Totdat Fiona Bruce haar script verscheurt en een tirade tegen de Brexit afsteekt, is dit het dichtste dat we bij een diepgaande analyse van 'fake news' en de poppenspelers erachter gaan komen. Zet alles op alles voor een ticket.

Foto's van Network zijn van Jan Versweyveld.

KLIK HIER VOOR INFORMATIE OVER NETWORK IN HET NATIONAL THEATRE