RECENSIE: The Pianist Of Willesden Lane, St James Theatre ✭✭✭✭✭

The Pianist Of Willesden Lane

St James Theatre

13 september 2016

5 sterren

Boek Tickets Als ik achteraf gezien één advies had kunnen geven aan de 'ik' die voor de deuren van het St James Theatre stond te wachten, dan was het dit: 'Snel - koop zakdoekjes. De mouw van je vest zal niet genoeg zijn.' Prachtig intiem en opmerkelijk aangrijpend: Hershey Felder en Mona Golabek’s ‘The Pianist of Willesden Lane’ is zonder twijfel een van de beste en meest ontroerende theaterstukken die ik ooit heb gezien. In deze oneman-show vertelt Golabek het waargebeurde verhaal van haar moeder, Lisa Jura, een ambitieuze pianiste die als Joodse vluchteling met het Kindertransport van Wenen naar Groot-Brittannië werd gestuurd - een reddingsprogramma waarbij 9.354 kinderen vóór het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog naar veiligere oorden werden geëvacueerd.

Lisa Jura is een onschuldig jong meisje dat opgroeit te midden van toenemend antisemitisme en ervan droomt om ooit piano te spelen in de Wiener Musikverein. Bij een spelletje kaarten wint Lisa's vader een enkel ticket voor het Kindertransport, waardoor haar ouders gedwongen worden om slechts één van hun kinderen in veiligheid te brengen. Het gevolg is dat Lisa afscheid moet nemen van haar familie, maar ondanks de onzekere toekomst moedigt haar moeder haar aan om haar muzikale talent vast te blijven houden. Met een ongelooflijke wilskracht en bravoure belandt Jura in het tehuis van Mrs. Cohen aan Willesden Lane in Londen. Ondanks de angst om het welzijn van haar familie, houdt ze zich aan de belofte die ze haar moeder deed en realiseert ze haar droom om concertpianiste te worden.

Grote, goudomrande lijsten sieren het toneel en het projectieontwerp van Andrew Wilder vult deze met beelden van Jura's familie, vrienden en de plaatsen die ze bezoekt in Wenen en Groot-Brittannië. Er worden filmbeelden getoond van Joodse gezinnen die op straat uiteen worden gerukt, mannen die uit hun huizen worden gesleept en hulpeloze kinderen die vol hoop in veiligheid worden gebracht, wat de realiteit en de kracht van het verhaal versterkt.

Mona Golabek is een warme, innemende verteller en ondanks het feit dat het over haar moeder gaat, vertelt ze het verhaal met volledige bescheidenheid en onbaatzuchtigheid. De mensen in het leven van Lisa Jura komen tot leven door het afwisselend gevatte en aangrijpende script van Hershey Felder en de subtiele karakteriseringen van Golabek. De beschreven gebeurtenissen worden begeleid door muziekstukken van Grieg, Beethoven en Debussy, die door Golabek zelf met schijnbaar gemak en intense vurigheid op een zwarte vleugel worden gespeeld, waarmee ze haar ongelooflijke talent toont. Wanneer Golabek voor de laatste keer achter de piano plaatsneemt, na de laatste hartverscheurende woorden van haar 90 minuten durende monoloog, gaat ze volledig op in het climactische derde deel van Griegs Pianoconcert in a-mineur (op. 18). Ze speelt met een dusdanige oerkracht dat het je de adem beneemt.

Het stuk wordt prachtig en eenvoudig verteld, zonder opsmuk of illusie: gewoon één vrouw, haar piano en een verhaal - en ik hing aan haar lippen en aan elke noot. Ik verwachtte hier en daar wat gesnotter en het ritselen van zakdoekjes, maar het was tussen Golabeks uitvoering van Beethovens 'Mondschein' sonate en Debussy's 'Clair de Lune' dat ik me gewonnen gaf aan de knoop in mijn maag en de brok in mijn keel, en ik begon te snikken - van die ongecontroleerde uithalen.

Nu de voorstelling na de eerdere reeks van dit jaar terugkeert naar het St James Theatre, had ik het geluk de galavoorstelling van ‘The Pianist of Willesden Lane’ bij te wonen ten bate van World Jewish Relief. Ik ontmoette Mona Golabek na afloop en wist er met moeite een paar woorden van dank uit te persen. Dit suggestieve en prachtige theaterstuk is ook pijnlijk actueel - een verhaal dat niet alleen toebehoort aan Lisa Jura en alle vluchtelingen uit eerdere oorlogen, maar ook aan hen die nu de zee oversteken om de Syrische en Turkse grenzen te ontvluchten, in de hoop op een beter leven.

De moeder van Mona Golabek was haar inspiratiebron en onder dit verhaal ligt een onverwoestbare moeder-dochterband. Terwijl ik door de broeierige Buckingham Palace Road richting Victoria Station liep, nog behoorlijk onder de indruk, bleef het beeld van Lisa Jura in mijn hoofd hangen: zittend achter de piano, prachtige muziek spelend en haar verhaal vertellend aan haar dochter - een verhaal dat op een dag een bejubeld theaterstuk zou worden. Ik voelde plotseling de sterke drang om mijn eigen moeder eens even heel stevig te knuffelen.

‘The Pianist of Willesden Lane’ is nog tot en met 22 oktober 2016 te zien in het St James Theatre.

BOEK TICKETS VOOR THE PIANIST OF WILLESDEN LANE