ELEŞTİRİ: Europe, Leeds Playhouse ✭✭✭✭

Jonathan Hall, Leeds Playhouse'ta sahnelenen David Greig imzalı Europe oyununu değerlendiriyor.

Europe oyununda Ladel Bryant (Billy), Dan Parr (Berlin) ve Alex Nowak (Horse). Fotoğraf: The Other Richard Europe

Leeds Playhouse

4 Yıldız

Bilet Al

Uzak bir sınır kasabası; bir fabrika, bir istasyon ve bir kulüpten ibaret. Etraftaki çam ormanlarında kurtlar geziyor ama kasabaya her geçen gün daha fazla sokuluyorlar. Fabrika işçi sayısını azaltıyor, hatta istasyon bile kapanmak üzere. Amsterdam, Varşova ve Berlin'den gelen trenler yakında hiç durmadan gürültüyle geçip gidecek. Kaldırımlar ve meydanlar çöplerle dolup taşarken kasaba sakinlerinin hayatları ve hayalleri sefalete ve korkuya teslim olacak.  David Greig'in Balkan Savaşı'na tepki olarak 1994'te yazdığı bu dramı hakkında 2007'de yapılan bir eleştiride, oyunun güncelliğinden hiçbir şey kaybetmediği söylenmişti; maalesef Leeds Playhouse'taki bu enerjik prodüksiyonu izlerken benim düşüncelerim de tam olarak buydu. Oyunun ekonomi, mülteci tutumları gibi pek çok teması; Suriye, Donald Trump ve Brexit'in damga vurduğu günümüz haber başlıklarında rahatsız edici yansımalar buluyor.

Europe oyununda Jo Mousley (Katia) ve Robert Pickavance (Sava). Fotoğraf: The Other Richard

Tartışmalar ve fikirler, eklektik bir karakter yelpazesiyle insani bir boyuta taşınmış; kendi kasabalarının çöküşe ve anarşiye sürüklenişine tanık olan yerinden edilmiş bir baba ve kızı ile ‘rasyonelleştirme’ adı altında işinden ve varlığından edilen fabrika işçileri. Döviz ve pasaport işlerinden köşeyi dönen tekinsiz bir yerel uyanık ve televizyonda tatil programlarını izleyip raylara bakarak uzaklarda bir hayatın hayalini kuran bir genç kız. Tüm bu karakterler, artık geçerliliğini yitirmiş kuralları umutsuzca uygulamaya çalışan ve artık işlemeyen bir tarifeye anlam kazandırmaya çalışan, kurallara takıntılı bir istasyon şefi tarafından denetleniyor.

Bu, fikirleri olan bir oyun; öfkeli ve can yakıcı bir şekilde güncel fikirler. İlk yarıda, bu fikirlerin karakterlerin önüne geçme eğilimi vardı; ancak oyun benim için ikinci yarıda —tıpkı o harap tren istasyonu gibi— alev aldı. Tepkilerin, eylemleri rahatsız edici sonuçlara sürüklemesiyle, bu kavramların karakterler üzerindeki tüm o vahşi etkisini gördük. Ve bu sonuçlar, 2018 Britanya'sı için maalesef fazlasıyla inandırıcı.

Europe oyununda Darren Kuppan (Morocco) ve Jo Mousley (Katia). Fotoğraf: The Other Richard

Oyunun bu gergin ve keskin doğası, yenilenen Leeds Playhouse'un 'Pop-up' sahnesi için biçilmiş kaftan; geçici tiyatronun tuğla, beton ve kirişleri, Amanda Stoodley'nin tasarladığı dekorun o dökülen kapıları ve paslı raylarıyla kusursuzca bütünleşiyor.

Hikaye, güçlü ve kendini adamış bir kadro tarafından hayat buluyor; hem siyasi hem de duygusal olarak ihanete uğramış, şaşkın ve öfkeli fabrika işçisi rolünde Dan Parr ve hayatta kalmak için ne gerekiyorsa yapan, ideallerini ve duygularını gizlemeye kararlı alaycı mülteci rolünde Jo Mousley dikkat çekiyor. Alex Nowak, ‘iyi bir dost’ ve içki arkadaşlığından bir katile dönüşen adamın yolculuğunu ürpertici derecede inandırıcı kılıyor; böylece düzen ile anarşi arasındaki çizginin ne kadar tehlikeli derecede ince olduğunu gösteriyor.

Europe oyununda Robert Pickavance (Sava) ve Joe Alessi (Fret). Fotoğraf: The Other Richard

James Brining'in enerjik rejisi, Greig'in karmaşık ve iç içe geçmiş metnini ustalıkla yönetiyor; ideolojinin daha çetrefilli tartışmalarına, metnin temposunun düşmesine engel olan dramatik bir motor gücü katmayı başarıyor.

Oyun sonrası eve dönüp Brexit ağırlıklı haberlere bakmak, keşke daha fazla insan ‘Love Island’ gibi programları bir kenara bırakıp, tıpkı David Greig'in 1994'te yaptığı gibi güncel meseleler ve ideallerle ilgilenseydi diye düşündürdü beni.

3 Kasım 2018'e kadar

EUROPE OYUNUNA BİLET AL