RECENSIE: Allelujah!, Bridge Theatre ✭✭✭✭

Paul T Davies bespreekt Alan Bennetts nieuwe toneelstuk Allelujah!, dat momenteel te zien is in het Bridge Theatre.

De cast van Allelujah! in het Bridge Theatre. Foto: Manuel Harlan Allelujah!

The Bridge Theatre

19 juli 2018

4 sterren

Boek Nu!

Ik moet direct bekennen dat Allelujah! op sommige momenten wat rommelig aanvoelt. Maar aangezien het een Alan Bennett-rommel is, is het oneindig veel succesvoller dan het beste werk van de meeste toneelschrijvers. Hij levert altijd zijn handelsmerken: gevatte noordelijke oneliners, een wereld waarin een simpele 'vanilla slice' een enorme lachsalvo teweegbrengt, en een aanhoudende kritiek op het beleid dat Engeland en de Engelse identiteit heeft uitgehold. Het stuk speelt zich af in ‘The Beth’, een ziekenhuis waar mensen hun hele leven terecht kunnen, precies het soort instelling dat niet langer in de gunst staat bij het Britse Ministerie van Volksgezondheid. Terwijl het ziekenhuis vecht voor zijn voortbestaan en de dagelijkse strijd levert voor bedden op de Dusty Springfield-geriatrieafdeling, doet Dr. Valentine zijn uiterste best met zijn immens vriendelijke en begripvolle houding. Zuster Gilchrist heeft daarentegen een meer praktische aanpak; haar advies over ouderen is resoluut: “Wacht niet te lang met sterven.” Een documentaireploeg filmt op de afdeling als onderdeel van de campagne om het ziekenhuis open te houden, en de komst en het overlijden van mevrouw Maudsley (ook wel Pudsey Nightingale genoemd) geeft het stuk een scherpe, zeer actuele focus.

Louis Mahoney (Neville) en Cleo Sylestre (Cora) in Allelujah!. Foto: Manuel Harlan

Het probleem is dat er te veel personages zijn, en ik verlangde naar meer tijd om een kleiner aantal echt te leren kennen. In het bijzonder de relatie tussen Joe – een prachtige vertolking door Jeff Rawle als ex-mijnwerker die aan een longziekte lijdt – en zijn zoon Colin (een uitstekende Samuel Barnett), een ambtenaar die werkt voor de minister van Volksgezondheid en het ziekenhuis wil sluiten. Deze verhaallijn had verder uitgediept kunnen worden; het biedt een krachtige confrontatie tussen de Thatcher-ideologie en de realiteit van zorgbehoeften. Het verkent ook het voortdurende dilemma: je wilt je kinderen steunen in een beter leven dan je zelf had, maar verlangt er ondertussen naar dat ze bij je terugkeren. Sacha Dhawan speelt een hartverwarmende Dr. Valentine, die met deportatie wordt bedreigd door een visumprobleem terwijl hij wanhopig het ziekenhuis probeert te redden; zijn goedheid wordt uiteindelijk zijn ondergang. Deborah Findlay is de perfecte zuster Gilchrist: nuchter en uitgesproken, tot ze net voor de pauze in een geweldige onthulling haar sinistere kant laat zien. Onder de patiënten is Gwen Taylor hilarisch als de nuffige Lucille, en Simon Williams steelt bijna de show als de knorrige Ambrose, die de avances van Hazel afweert terwijl je hart breekt wanneer hij constant wacht op een bezoeker die nooit komt opdagen. Dankzij de geniale toevoeging van het gedicht 'Ten Types of Hospital Visitor' zijn hij en het publiek zich ervan bewust dat er voor deze patiënten nog maar één bezoeker rest.

De cast van Allelujah!. Foto: Manuel Harlan

Een vreugdevol aspect van de productie is het koor dat de patiënten hebben gevormd voor een benefietconcert. De dansscènes (met sublieme choreografie van Arlene Phillips) en de zang zorgen niet alleen voor effectieve overgangen tussen de scènes, maar tonen ook het innerlijke leven en het vroegere geluk van de patiënten. Het is prachtig om een cast van oudere acteurs het podium zo te zien beheersen. Hoewel de vrolijke afsluiting de boodschap misschien wat verwatert, zijn er zoveel ontroerende momenten die me bij zullen blijven. Wel is er Andy, een stagiair die – bijna als vanzelfsprekend – wordt neergezet als dom, uit de arbeidersklasse en gemeen. Ik ben het een beetje beu dat jongeren steeds op deze manier worden gepresenteerd, ook al is zijn wreedheid functioneel voor de plot.

De cast van Allelujah!. Foto: Manuel Harlan

De regie van Nicholas Hytner voelt hier en daar nog als een 'work in progress', en de eerste helft mag wat strakker. Maar het uitstekende ontwerp van Bob Crowley zorgt ervoor dat de actie soepel verloopt, en het stuk is op zijn best wanneer de vierde wand wordt doorbroken en de stijl minder realistisch wordt. Bovenal richt Bennett zijn scherpe blik op ons allemaal. “Als mensen hun ouders zo liefhebben, waarom stoppen ze hen dan weg en komen ze niet op bezoek?” vraagt zuster Gilchrist. Omdat ik vorig jaar mijn moeder aan dementie heb verloren, raakte het stuk me op vele emotionele niveaus. Uiteindelijk is dat de reden waarom ik van Bennett hou, en waarom ik u aanraad om dit stuk en deze geweldige cast te zien.

BOEK NU JE TICKETS VOOR ALLELUJAH!