RECENSIE: An Octoroon, National Theatre ✭✭✭✭✭

Paul T Davies recenseert An Octoroon door Dion Boucicault, in een bewerking van Branden Jacobs-Jenkins, nu te zien in het National Theatre.

Ken Nwosu in An Octoroon. Foto: Helen Murray An Octoroon.

The Dorfman, National Theatre.

19 juni 2018

5 sterren

Boek tickets

Dion Boucicault was tussen 1840 en 1880 de meest gevierde en productieve toneelschrijver ter wereld – koningin Victoria behoorde tot zijn vele bewonderaars – en hij was onder meer de grondlegger van het royalty-systeem voor dramaturgen. Hoewel hij nu grotendeels vergeten is, opende zijn stuk The Octoroon uit 1859, gebaseerd op de verschrikkingen van de slavernij die hij in New Orleans zag, onder zowel lovende kritieken als grote verontwaardiging; het beledigde destijds beide kampen in de slavernijdiscussie. Nu presenteert Branden Jacobs-Jenkins zijn bewerking, en de proloog – uitgesproken door een zwarte toneelschrijver over wat het betekent om zwart te zijn – zet direct briljant de toon. In de tijd van Boucicault werden zwarte slaven uiteraard gespeeld door witgeschminkte acteurs. Wanneer we nu een zwarte acteur zich wit zien schminken, een witte acteur een Native American zien spelen met rode schmink en een Aziatische acteur zwart zien gaan, weten we dat we kijken naar een stuk dat de kern van racisme raakt. Wat je aan het begin nog niet weet, is hoe vermakelijk en origineel dit stuk is.

Vivian Oparah en Celeste Dodwell in An Octoroon. Foto: Helen Murray Dit is te danken aan de innovatieve, energieke en verbluffende regie van Ned Bennett, die het melodrama van het origineel omarmt en het zoveel mogelijk uitvoert in de negentiende-eeuwse stijl. Oorspronkelijk opgevoerd in het Orange Tree Theatre en met behoud van die intimiteit, wordt de vierde wand niet alleen doorbroken, maar volledig ingetrapt; de personages richten zich direct tot het publiek en de theatermechaniek ligt volledig bloot. Een zwarte toneelschrijver en Boucicault kibbelen over de aanpak van theater en hoe alles "vroeger beter" was. Meta-theater viert hoogtij terwijl we de crew een scèneverandering zien uitvoeren, terwijl Jacobs-Jenkins uitlegt waarom we de finale van de vierde akte – een brandend schip – niet kunnen krijgen. Toch krijgen we vlammen, we krijgen zwaardvecht-actie en de productie laat je herhaaldelijk met open mond achter door de durf en ambitie. In een treffende scène klaagt Jacobs-Jenkins bij Boucicault dat een foto als plotwending volstrekt nutteloos is in ons tijdperk van selfies. Vervolgens toont hij ons slechts één foto die de verschrikking van racisme op je netvlies brandt.

Iola Evans in An Octoroon. Foto: Helen Murray.

Het ensemble is fantastisch. Ken Nwosu speelt de toneelschrijver, de "held" George en de "slechterik" Closky, en levert een verbazingwekkend fysieke, energieke en krachtige prestatie; in de tweede helft springt hij letterlijk van het ene personage naar het andere. Mocht er dit jaar in Londen een betere mannelijke rol worden neergezet, dan wil ik die zien. Kevin Trainor is heerlijk ondeugend en sarcastisch als de personificatie van Boucicault, en Alistair Toovey brengt geïnternaliseerd racisme perfect over als de huisslaaf Pete. De vrouwen, die kampen met nog meer lagen van onderdrukking, zijn uitmuntend. Iola Evans is aangrijpend kwetsbaar als de Octoroon Zoe, Celeste Dodwell speelt een briljant verwende Grace en Vivian Oparah en Emmanuella Cole becommentariëren de gebeurtenissen met droge observaties en humor. Elke blackout laat je afvragen wat je nu weer gaat zien, en Br’er Rabbit (een knappe fysieke rol van Cassie Clare) is de stof waar nachtmerries van gemaakt zijn. Het stuk wordt live begeleid door cellist Kwesi Edman, waarbij licht en geluid volwaardige personages op zich worden.

Ken Nwosu en Alastair Toovey in An Octoroon. Foto: Helen Murray Opgevoerd als 'theatre-in-the-round', schuilt het genie van het stuk in het feit dat we tegelijkertijd lachen om het melodrama, maar ook volledig gegrepen worden door de impact en de erfenis van racisme. Toegegeven, de laatste akte voelt wat sober aan na het grootse spektakel van de vierde, maar dat doet er nauwelijks toe als je tegenover zo’n originaliteit en stijl staat. Nu het goede nieuws bekend is dat Nine Night in december naar de Trafalgar Studios verhuist, kan ik alleen maar hopen dat An Octoroon zal volgen naar een groter theater of een verlenging krijgt. Tot die tijd: vecht voor een kaartje voor deze uitverkochte reeks. Het is buitengewoon.

Tot 18 juli 2018

BOEK NU VOOR AN OCTOROON