RECENSIE: As You Like It, Southwark Playhouse ✭✭✭

As You Like It

Southwark Playhouse

19 september 2014

3 sterren

'As You Like It’ is een stuk waarover ik nog steeds mijn twijfels heb. Laat ik er maar gewoon eerlijk over zijn. (Shakespeare is inmiddels al heel wat jaren dood, dus het is niet zo dat hij me nu passief-agressief gaat ontvolgen op Twitter of iets dergelijks.)

Naar mijn mening is ‘As You Like It’ niet Will's beste werk. Omdat ik nogal dweperig en romantisch ben over het vermeende leven van onze geliefde Bard, laten we aannemen dat hij simpelweg interessantere dingen aan zijn hoofd had terwijl hij dit specifieke stuk schreef. Misschien had hij een onmogelijke deadline... of een kater? Laten we ons voorstellen dat Will op een onverwacht stormachtige dag in de stad per ongeluk de pagina’s van vier nieuwe meesterwerken liet vallen en ze lukraak weer aan elkaar bond. Zo ontstond 'As You Like It' – een langdradige, fragmentarische komedie met personages wier lot in handen ligt van een irrationele hertog, wiens humeur net zo veranderlijk is als het weer in het stuk zelf.

Maar we vergeven het Shakespeare al snel; 'As You Like It' is immers een van de meest geciteerde stukken uit het repertoire, met de beroemde "De hele wereld is een podium"-toespraak in de tweede akte. De ingrediënten voor een prima, zij het overvolle, komedie zijn allemaal aanwezig: twee broers die tot elkaar staan als water en vuur; twee jonkvrouwen – de een lang en intellectueel, de ander klein en levendig; vermommingen en bedrog; het bevrijdende bos; een nar, enzovoort. De poëzie van het stuk en Rosalinds krachtige pleidooi voor wijze vrouwen bieden ook meer dan genoeg voldoening voor de teksthongerige toeschouwer.

Net als de warrige, ongebreidelde komedie zelf, zijn mijn gedachten over deze productie een mengelmoes van tegenstrijdigheden. Gezien de talloze subplots en schijnbaar willekeurige zijpaden, verdient regisseur Derek Bond een groot compliment voor het neerzetten van een meesterlijk heldere vertolking van het verhaal. Toch neemt de productie het publiek mee op een onvoorspelbaar theatraal avontuur. Gedurende twee uur reizen we door uitdagend terrein – van gortdroog en fantasieloos naar vrolijk en bedwelmend – waarbij sommige haltes onderweg succesvoller zijn dan andere. De eerste twintig minuten zijn gespeend van kleur, muziek of humor. Dat is een verrassing na de brutale publiciteit en de nog brutalere proloog door Simon Lipkin als Touchstone de nar. Deze aanvankelijke somberheid wordt alleen verlicht, wellicht onbedoeld, door de opkomst van Minal Patel als Charles de Worstelaar, gekleed in wat lijkt op een damesjas en een Tarzan-outfit.

Toch bleef ik hoop houden; de Southwark Playhouse stelt haar bezoekers immers zelden teleur. En raad eens? De beloning komt, en die is uitzonderlijk. De slepende saaiheid maakt plaats voor de zuchten van een cello en de eerste sneeuwvlokken op het toneel, wat een publiek dat tot dan toe verdronk in expositie compleet doet herleven. De overgang van het hof naar het Bos van Arden, waarbij wit papier neerdaalt op de hoofden van onze bedroefde reizigers, begeleid door de schitterende muziek van Jude Obermuller, is een moment van zo'n adembenemende schoonheid dat alles wat eraan voorafging vergeten is. Ik verlangde naar theatrale magie en waande me plotseling in Narnia.

Vervolgens, met het neerwaarts dwarrelende groene papier van de zomer, komt de vrolijkheid van het stuk pas echt los. Lipkin zou nog grappig zijn als hij alleen zijn eigen naam voorlas, maar hij blaast deze productie echt leven in wanneer hij verschijnt met Audrey, de benevelde schapenpop. En het is niet alleen de speelse Lipkin; Joanna Hickman zet een heerlijk komische Phebe neer met een onvervalst accent. Phebe is aantoonbaar een van Shakespeare’s meer overbodige personages, maar haar aanwezigheid wordt volledig gerechtvaardigd door Hickmans briljante, verwaande optreden – om nog maar te zwijgen van Rosalinds gevatte opmerking: “Verkoop jezelf zolang het kan: je bent niet voor elke markt.”

De hoogte- en dieptepunten wisselen elkaar af, maar hoe wisselvallig de productie ook is, de getalenteerde cast blijft consequent sterk. Harry Livingstone speelt de ontevreden jongere broer die dichter en minnaar wordt, Orlando de Boys. Livingstone heeft een serene uitstraling, een weemoedige charme en een heerlijk naturel spel – en die geheime glimlach naar Rosalind verwarmt zelfs de meest kille harten. Sally Scott is eveneens ontwapenend als Rosalind – op haar best in haar vermomming als brutale lakei met snor, terwijl ze haar minnaar op de proef stelt en eraan herinnert dat als het op vrouwen aankomt: “Hoe wijzer, hoe eigenzinniger.”

PS kortom: 'As You Like It' is een recensie van twee uitersten – een stuk dat slingert van flets naar gedurfd en van somber naar stralend – maar het is absoluut een bezoek waard, al was het maar voor de tien prachtige acteerprestaties en een heerlijke Shakespeareaanse ontsnapping aan het grauwe Londen in september.

As You Like It is nog tot 18 oktober 2014 te zien in de Southwark Playhouse

Foto's: Robert Workman