RECENSIE: Gently Down The Stream, Park Theatre ✭✭✭✭

Paul T Davies recenseert Martin Shermans toneelstuk Gently Down The Stream, geregisseerd door Sean Mathias, nu te zien in het Londense Park Theatre.

Ben Allen en Jonathan Hyde in Gently Down The Stream. Foto: Marc Brenner Gently Down The Stream.

Park Theatre

18 februari 2019

4 sterren

Boek Nu

Beau, een homoseksuele man op leeftijd, leidt een rustig leven in Londen. Een toevallige ontmoeting via de destijds nieuwe website Gaydar brengt hem in contact met Rufus, een jongere man met een 'daddy'-fixatie en een voorliefde voor de muziek en cultuur uit het begin en midden van de twintigste eeuw. Beau is een cocktailpianist, een mix van Brooklyn en het 'Deep South', die Mabel Mercer begeleidde – een inmiddels grotendeels vergeten nachtclubzangeres, maar een idool voor Rufus. Ze beginnen een jarenlange relatie, maar net als Beau zijn hart en leven openstelt voor de liefde, ontmoet Rufus Harry. Dit is echter geen tragisch relaas over verloren liefde en de eenzaamheid van de oudere homoseksueel. Via de herinneringen van Beau heeft toneelschrijver Martin Sherman een prachtig stuk over de queergeschiedenis gecreëerd, schitterend vertolkt door een cast onder de liefdevolle regie van Sean Mathias.

Harry Lawtey en Ben Allen in Gently Down The Stream. Foto: Marc Brenner

Jonathan Hyde is fantastisch als Beau; er is hier geen sprake van vervlogen zuidelijke tragiek, hij is waardig, elegant, een baken van pijn, maar ook van liefde en mogelijkheden. Omdat hij altijd verwacht dat het slecht afloopt voor de homoseksuele man, onthullen zijn monologen een leven vol homofobie en onderdrukking, die uiteindelijk leiden naar gelijkwaardigheid en innerlijke rust. Zijn eerste liefde komt om bij een brandstichting in een homoclub in New Orleans – een waargebeurd incident dat in de vergetelheid was geraakt, maar door Sherman weer een plek krijgt in de geschiedenis – en zijn tweede sterft aan de gevolgen van aids. Geen wonder dat Beau terughoudend is in de liefde, maar Hyde voert ons vakkundig mee langs zijn kwetsbaarheid en trots, en de mogelijkheden van de liefde.

Jonathan Hyde als Beau. Foto: Marc Brenner

Ben Allen is eveneens uitstekend als Rufus. Het is een compliment aan zowel het script als de acteurs dat een relatie van oprechte genegenheid zo goed wordt neergezet. Als veel jongere man met een "lichte vorm van bipolaire stoornis", wat de nodige uitdagingen met zich meebrengt, krijgt Rufus van Beau de ruimte. Hierdoor ontmoet hij Harry, een performancekunstenaar. Deze rol had onderontwikkeld kunnen blijven, maar Sherman werkt het personage goed uit en Harry Lawtey grijpt de kans met beide handen aan, waarbij hij de rol vakkundig transformeert van een egocentrische kunstenaar naar een liefdevolle vader. Om aan te tonen hoe ver we zijn gekomen, geeft Beau Rufus weg aan Harry op hun trouwdag, waarna een oprechte liefde en vriendschap tussen de drie personages bloeit. Als het stuk eindigt, houdt "Oom" Beau hun dochter vast: een symbool van de pracht en kracht van 'alternatieve' (hoewel steeds vaker mainstream) gezinnen.

Jonathan Hyde en Ben Allen. Foto: Marc Brenner

Op sommige momenten vereisen de vragen van Rufus over de artiesten die Beau kende iets te veel uitleg, bedoeld om het publiek te informeren en als overgang tussen de scènes, maar daar staat veel tegenover. Het kinderliedje "Row row row your boat gently down the stream" vormt de basis voor een prachtige anekdote uit de Tweede Wereldoorlog, een tijd waarin homoseksuele mannen en vrouwen tenminste werden getolereerd door de autoriteiten, die iedereen nodig hadden op strategische plekken. (De terugslag aan beide kanten van de Atlantische Oceaan was hard zodra de oorlog voorbij was.) Wanneer Beau aan het eind het liedje zingt voor het kind in zijn armen, is het bijna onmogelijk om niet diep geraakt te worden.

Laat u niet misleiden door het woord 'gently' in de titel. Het heeft misschien niet de epische reikwijdte en ambitie van The Inheritance of Angels in America, maar Shermans compacte stuk deelt desondanks een paar rake klappen uit. Het is subliem, prachtig en een voorstelling om van te genieten.

Tot 16 maart 2019

RESERVEER TICKETS VOOR GENTLY DOWN THE STREAM