RECENSIE: Hello/Goodbye, Hampstead Theatre ✭✭

Miranda Raison en Shaun Evans in Hello/Goodbye. Foto: Manuel Harlan Hello/Goodbye

Hampstead Theatre

3 februari 2015

2 Sterren

"Peter Souters Hello/Goodbye is zijn eerste toneelstuk, een gevatte eigentijdse romantische komedie en een soort Private Lives voor onze tijd." Aldus artistiek directeur Edward Hall in de programmatoelichting voor Hello/Goodbye, dat nu op het hoofdpodium van het Hampstead Theatre staat, na een eerste reeks in de kleine zaal waar een "sensationele mond-tot-mondreclame voor een bezettingsgraad van meer dan 97% zorgde".

Drie punten moeten direct worden aangestipt.

Ten eerste, zoals een gevatte collega opmerkte: Private Lives is de moderne Private Lives. Ten tweede: Hello/Goodbye mag dan veel zijn, maar een romantische komedie is het niet.

Ten derde: degenen die verantwoordelijk zijn voor die "sensationele mond-tot-mondreclame" hebben heel wat uit te leggen.

Het kernprobleem met Souters stuk is dat het geen toneelstuk is. Het is een reeks schetsen uit een televisiedrama of sitcom, uitgesmeerd over twee lange scènes. Het leunt volledig op de intense intimiteit die televisie kan creëren en die wellicht enigszins nagebootst kan worden in een kleine ruimte zoals Hampstead Downstairs. Wellicht.

Toegegeven, het uitgangspunt is interessant: bekijk het eerste uur van de ontmoeting tussen een koppel en het laatste uur van hun samenzijn. Je ziet meteen hoe dat een boeiende televisieserie zou kunnen zijn, met zes afleveringen over zes verschillende stellen, ergens in de programmering van BBC3 of Channel 4. Het zou ook prima werken als hoorspel.

Souters achtergrond ligt bij televisie- en radioschrijven, en dat is te merken. Je kunt, zoals ik een tijdje deed in de eerste akte, je ogen sluiten en naar het gekibbel luisteren en precies evenveel plezier beleven als met je ogen open. De uiterlijke verschijning van de personages in je eigen hoofd creëren helpt om de tekortkomingen van de theatrale ervaring te verzachten.

Souter heeft hier de focus gelegd op de gevatte repliek, de slimme sneer en de onthullende belediging, in plaats van op de personages die de regels uitspreken. In theater is karaktervorming net zo belangrijk, zo niet belangrijker, dan dialoog. Als je niet in de personages kunt geloven, werkt het stuk niet.

De manier waarop deze personages elkaar ontmoeten is volstrekt belachelijk: twee verschillende makelaars hebben hetzelfde appartement aan twee verschillende mensen tegelijk verhuurd, en beiden komen op hetzelfde moment aan om in te trekken. De vonken vliegen eraf. De romance bloeit op. Ja hoor, natuurlijk.

Om redenen die mij ontgaan, is de zaal voor deze productie omgebouwd tot een driezijdig podium (thrust stage). Vermoedelijk hoopten regisseur Tamara Harvey en ontwerpster Lucy Osborne hiermee iets terug te vangen van de intimiteit die de kleine zaal van nature bood. Alleen is het decor van Osborne niet vanaf elke stoel goed te zien: het stuk staat wel op een open podium, maar wordt gespeeld alsof er een traditionele lijst omheen zit. Onbegrijpelijk.

Het mannelijke hoofdpersonage, Alex, is een eenling, een zenuwachtige introvert, een bebrilde en belezen geek met een passie voor verzamelen: hij heeft collecties over de meest uiteenlopende onderwerpen – elk speeltje uit een McDonald's Happy Meal; gesigneerde foto's van iedereen die ooit op de maan heeft gelopen; ongeopende dozen Star Wars-actiefiguren; insecten. Je begrijpt het wel. Ondanks zijn zelfverklaarde introversie, is hij in staat om tegen een wildvreemde – een schreeuwende vrouw met een grote mond die hem dreigt te laten aftuigen door haar rugby-spelende vriend – op te scheppen over zijn buitengewone seksuele prestaties die op het niveau van de "Commonwealth Games" zouden liggen. Zijn kunnen zou geloofwaardig kunnen zijn; zijn gepoch erover staat haaks op de rest van zijn karakter.

Juliet, het vrouwelijke hoofdpersonage, verzamelt minnaars. Ze lijkt niet in staat trouw te zijn en nadat ze seks heeft gehad met de beste vriend van haar vriend op diens trouwdag, is ze niet langer samen met die vriend. Vandaar haar noodzaak om in te trekken in het appartement dat Alex al in bezit heeft genomen. Op papier dus het ideale relatiemateriaal voor een voorzichtige, kieskeurige introvert. Tsja, misschien in een parallel universum.

Deze onwaarschijnlijke personages voeren een onwaarschijnlijke woordenstrijd, waarbij gevatheid het wapen naar keuze is, om vervolgens nog onwaarschijnlijker de koffer in te duiken. Het is even banaal als bizar.

Om strikt eerlijk te zijn: sommige dialogen toveren een glimlach op het gezicht, en af en toe lach je hardop. Maar de algehele ervaring is langdradig en voorspelbaar (vooral "de twist" in de tweede akte). Bewondering voor een enkele fraai geformuleerde zin is onvoldoende om deze productie te rechtvaardigen.

Wat deze productie wel de moeite waard maakt, mocht je twee uur over hebben, zijn de acteerprestaties – althans, voor het grootste deel. Shaun Evans bewijst overtuigend zijn vakmanschap; zijn vertolking van Alex is complex, rijk aan detail en uiterst innemend. Elke zenuwtrek, elk rechtzetten van zijn bril, elk rukje aan zijn trui, elk stil moment om de spanning te breken – het komt allemaal samen in een volkomen geloofwaardig personage dat stand probeert te houden in een ongeloofwaardige wereld.

Evans is vooral sterk in zijn omgang met de twee bijfiguren, Luke en Amanda. Luke is de bedrogen ex-vriend van Juliet die naar het appartement komt na haar luidruchtige eisen om hulp. Leo Starr, die inviel voor de verhinderde Luke Neal, was perfect als de knappe, aardige vent die door Juliet is afgedankt. Evans en Starr zetten moeiteloos die typisch mannelijke, luchtige verstandhouding neer die ontstaat wanneer twee kerels elkaar voor het eerst ontmoeten en een beetje, maar niet veel, gemeen hebben.

Bathsheba Piepe heeft de lastigere rol van een mysterieuze indringster in de tweede akte. In haar professionele toneeldebuut is Piepe verfrissend innemend en een genot om naar te kijken. Wanneer haar aanwezigheid achteraf verklaard wordt, blijkt haar spel tot dat moment fantastisch gedoseerd te zijn. Zij en Evans hebben precies de juiste chemie om hun kennismaking geloofwaardig te maken.

Het vrouwelijke hoofdpersonage Juliet noemen moet Souters idee van een slimme vondst zijn geweest, want het personage lijkt in niets op de heldin van Shakespeare. Grillig, egoïstisch, schreeuwerig tot trommelvlies-splijtend toe, wreed en sarcastisch: deze Juliet is oogverblindend mooi van buiten, maar afschuwelijk van binnen. Miranda Raison, een begaafd en meeslepend actrice, doet haar best om deze karikatuur tot leven te wekken, maar het is een zware opgave. Ze is op haar best in de tweede akte en maakt het materiaal vaker wel dan niet beter dan het eigenlijk is.

Maar de grootste tekortkoming, zeker in de eerste akte, is het totale gebrek aan seksuele chemie tussen Raison en Evans. Ze bereiken amper het niveau van een schoolplein-vriendschap, laat staan een oprechte volwassen relatie gebaseerd op lust en liefde. Dit ligt meer aan het script dan aan de acteurs, maar het is dodelijk voor het slagen van het stuk.

De onderliggende boodschap van de "romance" in het hart van het stuk is dat mensen bereid moeten zijn om de dingen die hen uniek maken volledig weg te gooien of te veranderen om hun partner gelukkig te maken. Dit is even verrassend als onbegrijpelijk.

Hello/Goodbye stelt teleur als toneelstuk, en zeker als romantische komedie. Evans en Raison doen hun best, Evans in het bijzonder, maar hun inspanningen onder regie van Tamara Harvey kunnen de inherente gebreken van de tekst niet verbloemen.

Niet romantisch en niet bepaald grappig.

Hello/Goodbye speelt tot 28 februari 2015 in Hampstead Theatre