RECENSIE: King Kong - A Comedy, The Vaults ✭✭✭✭

Samuel Donnelly en Rob Crouch in King Kong King Kong: A Comedy

The Vaults Theatre

5 juli 2017

4 sterren

Boek nu

Dit is een van de krachtigste moderne mythen, gevoed door diepe en oeroude menselijke driften, die op magnifieke wijze in het hart van onze geïndustrialiseerde beschaving worden geplaatst. Het concept ontstond begin jaren 30 bij producent Merion C. Cooper en werd vervolgens door de grote detectiveschrijver Edgar Wallace uitgewerkt tot een eerste script. Het zou het laatste, onvoltooide werk van de avonturenauteur zijn voor zijn dood. Het is niet overdreven om te zeggen dat hij hiermee een eigen soort eigentijds 'mysterie' creëerde met een bijna religieus karakter, dat uiteindelijk vorm kreeg door de gezamenlijke talenten van James Ashmore Creelman en Ruth Rose, met bijdragen van stop-motion pionier Willis O’Brien.

Brendan Murphy en Samuel Donnelly in King Kong

In dit verhaal is de mensheid ofwel de enorme menigte in de meest geavanceerde economische en culturele hoofdstad van die tijd, New York City, ofwel de eilandstam die een angstig offer brengt aan de wilde incarnatie van de Natuur: ‘het beest’ uit de roman van Wallace, een gigantische gorilla genaamd Kong. Hij is de onstuitbare verschijningsvorm van de pure, massieve en onverschrokken levensenergie die men op veilige afstand probeert te houden achter een immense muur. Mensen, gevangen in hun gebouwen en machines en hun geordende, mechanische levens – vrijwel elke vorm van moderniteit komt in het plot voor – bevinden zich aan de angstige randen van een natuurlijke wereld waarvan ze onherroepelijk vervreemd zijn geraakt. Ze worden tegenover de natuur geplaatst in een elegant geconstrueerd, prachtig gevarieerd titanengevecht met slechts één, verschrikkelijk tragische afloop.

Benjamin Chamberlain en Rob Crouch in King Kong

Als een tragedie vraagt het dus om een komische persiflage, en dat is precies wat het hier krijgt. Het komische vernuft van Daniel Clarkson schijnt als een zoeklicht in de duistere wereld van verloren eilanden en exotische wezens, waar de verschoppelingen van de Grote Depressie aanspoelen om de strijd aan te gaan met de bron van de Natuur, die meedogenloos hard kan toeslaan. Geïnspireerd door de komedies uit die tijd en alles wat daarna kwam, heeft Clarkson een script geschreven vol gevatte oneliners en verbale hoogstandjes die liefhebbers van parodieën nog steeds bekoren. Regisseur Owen Lewis slaagt er grotendeels in om deze sketches en grappen fris en levendig te houden; op sommige momenten waan je je bij een show van The Marx Brothers of een verloren fragment uit ‘Hellzapoppin’. Er zijn ook genoeg moderne verwijzingen: Monty Python is een duidelijke inspiratiebron – er is zelfs een scène waarin iemand met een vis in het gezicht wordt geslagen. Het is soms lastig om deze grappen precies goed te timen (ik weet zeker dat er tijdens de speelperiode, die tot september loopt, nog veel geschaafd zal worden), maar het merendeel van de show staat als een huis.

Benjamin Chamberlain in King Kong

Het chaotische en doldwaze tempo wordt ondersteund door de rappe vijfkoppige cast: de gemoedelijke Rob Crouch, met een stem als vintage port en Stilton, maakt van Carl Denham meer een Orson Welles dan de vlotte Robert Armstrong uit 1933. Aan de andere kant is Sam Donnelly, onlangs nog te zien in ‘The Boys in The Band’ en hier onherkenbaar met een zeemansbaard als de kapitein van de SS Venture, een stuk charmanter dan Frank Reicher in de originele film. De rol van Ann Darrow (de Fay Wray-rol) wordt met de vasthoudendheid van een jonge Katharine Hepburn vertolkt door Alix Dunmore, in een rol die misschien nog een tikkeltje meer diepgang had kunnen gebruiken – het zou mooi zijn haar op haar eigen voorwaarden te zien winnen, in plaats van alleen maar mee te gaan in het chauvinisme van de mannen. Haar ‘love interest’ Jack Driscoll wordt op Woody Allen-achtige wijze neergezet (ik zei toch dat het eclectisch was?) door Ben Chamberlain, die daarnaast nog talloze andere rollen briljant invult. Brendan Murphy vult de gaten op als Token Guy, Marv en Larry, stuk voor stuk heerlijke personages. Eigenlijk speelt iedereen meerdere rollen. Achter de schermen moet het een fantastische chaos zijn met bergen kostuums en rekwisieten (met dank aan Sophia Simensky). Geheel in de geest van de film blijft de rol van Kong zelf meesterlijk ingetogen; hij is eigenlijk meer gesuggereerd dan getoond, waarbij het hoofd, een hand en een model hun opwachting maken als passend eerbetoon aan het vakmanschap van de oude RKO Studio's. Deze terughoudendheid om het monster in volle glorie te tonen doet denken aan de prachtige opera van Harrison Birtwistle, ‘The Second Mrs Kong’, die – net als deze hervertelling – eigenlijk vooral over de mensen gaat.

Rob Crouch and Alix Dunmore in King Kong

In deze wereld wordt orde geschept door het prachtig eenvoudige maar suggestieve Art Deco-decor van Simon Scullion (die ook de rekwisieten ontwierp). Dit, in combinatie met de secure regie van Lewis en de precisie van Tim Mascalls prachtige belichting – die speelt met tinten en diepte om talloze effecten te creëren – brengt de epische reis die we ondernemen tot leven. Dit alles wordt gebracht door het kundige gezelschap ‘Monkey Live’. Er staat niets in het programmaboekje over wie ze zijn, maar het zou me verbazen als ze geen plannen hebben voor een tournee of een overplaatsing naar het West End. Zoals het er nu voorstaat, zijn ze er bijna. In de tweede helft dwaalt de aandacht soms wat af wanneer er wellicht te veel tijd wordt besteed aan dialoog, terwijl het verhaal dan juist behoefte heeft aan tempo en actie. Er is op Skull Island veel meer ruimte voor spektakel dan de schrijver ons tot nu toe geeft, dus wellicht wordt er op dit moment nog aan het script gesleuteld. Wat een opwindende gedachte!

Ondertussen, zoals Clarkson in een internetfilmpje al opmerkt: het is eigenlijk best grappig, dus je zou eigenlijk zelf even moeten gaan kijken. Ik ben in ieder geval blij dat ik dat gedaan heb.

Tot en met 27 augustus 2017

BOEK TICKETS VOOR KING KONG