RECENSIE: Outlying Islands, King's Head Theatre ✭✭✭✭

Mark Ludmon bespreekt David Greigs toneelstuk Outlying Islands, dat momenteel te zien is in het Londense King's Head Theatre.

Foto: Jack Sain Outlying Islands

King’s Head Theatre, Londen

Vier sterren

Boek Nu

Eilanden nemen een speciale plek in binnen onze verbeelding. Voor Shakespeare's Prospero is het een plek van magie en zelfontdekking, terwijl het bij William Goldings Lord of the Flies juist de woeste instincten van de mens naar boven haalt. Ze zijn ook een plek voor transformatie in David Greigs toneelstuk Outlying Islands uit 2002, dat dankzij theatergezelschap Atticist zijn eerste Britse revival beleeft sinds de premières in het Edinburghse Traverse Theatre en het Londense Royal Court. Zijn naamloze eiland ligt in de Buiten-Hebriden, slechts een mijl lang en een halve mijl breed, gelegen in de Atlantische Oceaan op 40 mijl van het vasteland. Het is onbewoond door mensen en wordt bezocht door twee jonge wetenschappers, Robert en John, die door de overheid zijn ingehuurd om de flora en fauna te inventariseren, waaronder de vale stormvogeltjes. Ze verblijven in een verlaten kapel en zijn alleen met de stugge oude eigenaar van het eiland, Kirk, en zijn onderdrukte volwassen dochter Ellen, die de zomer doorbrengen in een nabijgelegen hut om toezicht te houden op de jonge indringers.

Foto: Jack Sain

Ver verwijderd van de beschaving begint het eiland zijn macht uit te oefenen op de jonge mannen, die diep geraakt worden door het woeste gedrag van de enorme vogelpopulaties op de kliffen. De amorele wreedheid van de natuur wordt omarmd door Robert, die de wereld ziet als een laboratoriumexperiment en de voorkeur geeft aan vogels boven mensen, terwijl John ertegen vecht en zich vastklampt aan zijn Britse fatsoensnormen. Ellen ondergaat de grootste transformatie; zij ontworstelt zich aan de controle van haar puriteinse vader en ontdekt haar eigen krachtige identiteit, die evenzeer een natuurkracht is als het eiland zelf – waarvan wordt gezegd dat het is gevormd door een vrouwelijke reus die een steen in zee wierp. Het mystieke gevoel van het landschap wordt versterkt door de 'heidense' geschiedenis en de uitstraling als een buitenaardse plek waar de tijd is verdampt.

Zoals in veel van Greigs werk, toont dit stuk zijn interesse in individuen in omgevingen waar zij een mix van verwantschap en ontworteling ervaren. Het verhaal speelt zich af in de zomer van 1939 en vangt het gevoel van een geschiedenis die de adem inhoudt voor de wrede realiteit van de oorlog die mogelijk in het verschiet ligt voor deze drie jonge mensen. De sfeer wordt versterkt door het uitstekende sounddesign van Christopher Preece, dat de ruimte vult met het geraas van zwermende stormvogels en gierende wind. Sluit even je ogen en je waant je bijna op een afgelegen, door storm geteisterd eiland met honderden vogels boven je hoofd. Het decor van Anna Lewis vult de theaterruimte prachtig en roept zowel het desolate eiland als het schrale onderkomen van de kapel op.

Foto: Jack Sain

Jack McMillan geeft diepgang en humor aan John, een gereserveerde Schot uit Edinburgh die volledig uit zijn element is in de wildernis van de Hebriden, terwijl Tom Machell aan Robert een innemende charme geeft die wordt onderstreept door een bijna psychopathische intensiteit. Ken Drury is passend streng als de puriteinse extremist Kirk, die ondanks zijn vermeende christelijke waarden meer begaan is met geld en materie dan met de natuur om hem heen – een cruciaal ethisch vraagstuk in het stuk. Rose Wardlaw maakt indruk als Ellen; zij evolueert geloofwaardig van een zwijgzame, gehoorzame dochter naar een zelfbewuste, gepassioneerde vrouw naarmate haar omstandigheden veranderen.

Een paar jaar na het schrijven van Outlying Islands schreef Greig dat hij theater wilde maken dat "de structuur van de realiteit verscheurt en de mogelijkheden van de verbeelding opent". Deze nieuwe productie, intelligent geregisseerd door Jessica Lazar, vangt dat verlangen om de grenzen van de werkelijkheid op te zoeken en thema's te verkennen over onze plek als individu in relatie tot de samenleving en de natuur. Nog steeds fris en levendig: dit is een langverwachte revival die ons voorbereidt op Greigs werk voor de komende toneelbewerking van Bill Forsyths film Local Hero, waarin opnieuw een buitenstaander wordt getransformeerd door het bijna magische landschap van Schotland.

Te zien in het King's Head Theatre tot en met 2 februari 2019

BOEK TICKETS VOOR OUTLYING ISLANDS