RECENSIE: Teh Internet Is Serious Business, Royal Court ✭✭

Teh Internet Is Serious Business. Foto: Tristram Kenton Teh Internet Is Serious Business Royal Court Jerwood Theatre Downstairs 4 oktober 2014 2 sterren

Waarschijnlijk zat de aanwijzing al in de titel. Wanneer het woord "The" verkeerd gespeld wordt als "Teh", dan moet dat toch iets betekenen? Een protest tegen de automatische spellingcorrectie op computers? Een teken dat correct taalgebruik er niet toe doet op het internet? Een suggestie dat haast onderdeel is van de nieuwe wereldorde op het web? Of de gedachte dat spelling simpelweg irrelevant is?

Of misschien is het gewoon een PR-stunt? Hoewel, als dat zo was, zou je verwachten dat het theaterpersoneel het spelletje meespeelt, volgens de aloude traditie van de theaterwereld.

Maar niet bij het Royal Court, waar de medewerkers gewoon "The" zeggen in plaats van "Teh" bij de première van Tim Prices toneelstuk Teh Internet Is Serious Business in het Jerwood Theatre Downstairs.

Hoewel 'Serious' al genoeg weggeeft over de titel, zwelgt de regie van Hamish Pirie en het algemene concept in kinderlijke fantasie, de "veiligheid" van gekleurde uniformen en speelgoed, het knipoog-schild van anonimiteit en het overheersende gevoel dat alles een spelletje is. Maar daar is niets nieuws of artistiek vernieuwend aan; de buitenwereld bekijkt het internet al jarenlang door dat prisma. Hoe dwaas dat ook mag zijn.

Evenmin is er sprake van onthullende of verhelderende inzichten in de teksten van Price. Wat voor thema's of kwesties hij ook probeert aan te kaarten, ze blijven vaag door de korte, losjes met elkaar verbonden scènes die het verhaal vormen. Het internet is een plek waar iedereen kan zeggen wie ze maar willen en waar niemand dat ooit hoeft te weten; het is een plek waar de slimmen de minder slimmen kunnen corrumperen of vernietigen; een plek waar de vrije verbeelding van de jeugd de werkelijke macht heeft, in plaats van de huidige overheid; een plek waar wetteloosheid als een recht wordt gezien.

Daar is niets nieuws aan.

Sterker nog, het Royal Court heeft onlangs 'The Nether' geproduceerd, dat deze thema's op een veel vernuftigere wijze behandelde.

Het meest interessant hier is de verkenning van de essentie van corruptie.

In de openingsscène worden ondervragers langzaam gecorrumpeerd door hun gevangenen; gewone burgers veranderen onder druk van hun gelijken in een collectieve avatar; bedrijfssystemen worden platgelegd door hackers; en klokkenluiders corrumperen hackers door hun anonimiteit af te nemen.

Het meest intrigerende deel van het stuk is wanneer twee online gedaantes (belichaamd door een nerd en een zijdezachte kat) met elkaar praten in programmeercode (althans, daar lijkt het op) en elkaar proberen af te troeven. De zegevierende kat spint bijna van zinnelijk genot wanneer de strijd is gewonnen, maar het is absoluut fascinerend om deze vreemde, bijna buitenaardse uitwisseling te zien en je te realiseren dat dit soort zaken dagelijks, misschien wel elk uur, plaatsvinden op het internet – soms voor de grap, soms als onderdeel van iets duisters.

De grote (merendeels uitstekende) cast brengt diverse archetypen en memes tot leven die door de jaren heen over het internet zijn geraasd: de neerbuigende Willy Wonka met zijn gevatte oneliner, de Grumpy Cat, de sociaal onhandige pinguïn, de trieste Stormtrooper, de actiegroep Anonymous, en nog veel meer. Dit is aanvankelijk grappig en slim, maar het concept leidt nergens tot een dieper inzicht of een echte climax.

Een van de problemen bij het presenteren van pseudo-menselijke avatars — de creaties van machines en de wetenschap die het internet als een soort Atlas op de schouders draagt — is dat het erg moeilijk is om empathie voor dergelijke personages te voelen. Ze zijn makkelijk te verachten of te herkennen, maar moeilijk om van te houden of om mee mee te leven. Price lost dit probleem niet op in zijn script en ook de regie van Pirie schiet hier tekort.

Het resultaat is uiteindelijk nogal saai.

Het decor van Chloe Lamford is vrij interessant en vermijdt gelukkig elk voor de hand liggend computerlandschap. In plaats daarvan is het een schaduwwereld, misschien een hybride van beelden uit games die mensen kennen van verloren uren op het web; misschien een weergave van de saaie, grijze blokken van het moderne leven, afgezet tegen de razernij, kleur en onverwachte wendingen die het internet voor sommigen kenmerken. Er is een soort gracht gevuld met gekleurde ballenbakballen, een vloer en wanden van grijze zeshoeken waardoor acteurs opkomen en afgaan, en boven het podium hangen netten vol gekleurde ballen die, onvermijdelijk, in een vrolijke chaos op het toneel worden losgelaten.

Veel van de acteurs zijn erg goed, maar het is niet eenvoudig ze te identificeren. Ongebruikelijk voor het Royal Court was er geen programmaboekje met script en biografieën van de cast beschikbaar. "Het stuk wordt nog steeds geschreven" was de uitleg.

Inderdaad.