RECENSIE: The Past Is A Tattooed Sailor, Old Red Lion Theatre ✭✭✭

The Past Is A Tattooed Sailor

Old Red Lion Theatre

6 augustus 2016

3 sterren

BOEK NU Simon Blow’s ‘The Past is a Tattooed Sailor’ is een autobiografisch toneelstuk geregisseerd door Jeffrey Mayhew. Als een strakgelegde zeemansknoop vertelt het een verhaal over jeugd, klasse en tijd, vastgelegd aan een boei van nostalgie. “Ik had een complexe jeugd,” zegt Blow, “ik verloor beide ouders en een erfenis op jonge leeftijd... Toen ik mijn oudoom Stephen Tennant ontmoette, voelde het alsof ik eindelijk thuiskwam in het huis dat ik allang kwijt was. Ik leerde van hem over zijn exotische verleden alsof het er nog steeds was, en nog veel meer, zoals dit drama onthult.”

Jojo Macari speelt op invoelende wijze de rol van Joshua, een jongen die een leven vol tegenstrijdigheden leidt: van stand, maar straatarm. Samen met zijn vriend, de bouwvakker Damien (Denholm Spurr), probeert Joshua te ontsnappen aan de beperkingen van zijn sociale klasse om hun leven te verbeteren. Zonder een echte familiebasis in zijn jeugd, en nog steeds achtervolgd door pijnlijke familieperikelen, zoekt Joshua zijn oudoom Napier (Bernard O’Sullivan) op. Deze geprivilegieerde, excentrieke en ijdele oude man is inmiddels aan bed gekluisterd en heeft enkel bedienden en geesten om zich gezelschap te houden. De hele tijd gaat oom Napier op in dagdromen en vertelt hij verhalen over vervlogen tijden – over dagen met Siegfried Sassoon en Virginia Woolf, en over dansen op de muziek van Igor Stravinsky. Maar wanneer zijn geest verschijnt (Nick Finegan) – een vitale, jonge versie van zijn huidige grijze en ouder wordende zelf – wordt Napier gekweld door doodsangst, wanhopig om zijn jeugd te behouden. Terwijl de band tussen Joshua en zijn oom groeit, wakkert Damien het idee van een naderende erfenis aan, wat alleen wordt gedwarsboomd door Joshua’s reeds welgestelde neef, Patrick (John Rayment).

Het script doet mij denken aan Oscar Wilde en zijn Dorian Gray; tijdens het kijken dacht ik zelfs dat het een goede roman zou zijn. Hoewel er enkele prachtig geschreven legato-dialogen zijn, is het script soms wat overvol en voelen bepaalde scènes nogal staccato aan. Daarnaast voelt de intimiteit tussen de personages op sommige momenten wat gekunsteld, wat de samenhang van het verhaal niet altijd ten goede komt. Desondanks is het relaas boeiend en vaak herkenbaar, vooral in de behandeling van thanatofobie (de angst voor de dood). Het gevoel onthecht te zijn van onze jeugd kan net zo overweldigend zijn voor ons als voor oom Napier, terwijl we het onvermijdelijke – dat wat niet bewaard kan worden – proberen uit te stellen. We zijn tenslotte geen marmelade.

Nick Finegan’s jonge en romantische Napier vormt een uitstekende spiegel voor de oudere versie, en Denholm Spurr gaat volledig op in zijn rol als Damien – een brutale Londense ‘whippersnapper’ – en als de Franse zeeman Jean Baptiste. De herinneringen en wanhopige pogingen van de oude oom Napier om complimentjes te vissen worden door Bernard O’Sullivan met oprechte emotionaliteit en humor gebracht. Zijn strijd tussen ‘verleden en heden’ is bij vlagen ontroerend, wanneer hij zich probeert vast te klampen aan elk fysiek object dat zijn jeugd kan conserveren, uit angst voor de realiteit dat zijn verleden enkel nog voortleeft in de nevelen van zijn geheugen.

Napier komt niet alleen tot leven door het spel van O’Sullivan, maar ook door het decorontwerp van Rosie Mayhew. De grillige persoonlijkheid van het personage krijgt vorm door een excentrieke inrichting: roze behang met motieven, een kitscherige kroonluchter en een zebraprint tapijt sieren de slaapkamer. De schermen zijn beschilderd met tekeningen van matrozen en beelden die rechtstreeks uit Napiers dagdromen lijken te komen. Een glinsterend zilveren laken en een wit kanten deken bedekken de chaise longue, terwijl Napier pastelkleurige chiffon sjaals door zijn vingers laat glippen tijdens zijn nostalgische monologen.

‘The Past is a Tattooed Sailor’ biedt een mooie balans tussen serieuze thema's en gevatte opmerkingen, gebracht door een cast met een goede energie. O’Sullivans vertolking van oom Napier maakte me bijna weemoedig naar de tijd met mijn eigen opa; hoe hij met een kop thee in zijn hand en koekkruimels op zijn kin vertelde over hoe hij ooit aan een broek van acteur Albert Finney was gekomen. We hebben allemaal dierbare herinneringen en versies van onszelf waar we met plezier op terugkijken. Napier verlangt wanhopig naar Marseille en de getatoeëerde zeelieden, en ik gunde hem van harte die innerlijke rust. Ik had alleen gehoopt meer van zijn verhalen te horen en ze gaandeweg de voorstelling tot leven te zien komen. Hoewel ik oom Napier aan het eind het liefst een knuffel wilde geven, ontbrak de echte emotionele diepgang om me volledig te raken. Maar of je het stuk nu goed vindt of niet, een belofte is ingelost en Blow’s oom leeft voort in het Old Red Lion Theatre. “Ik heb gedaan wat hij me ooit vroeg,” zegt Blow: “Beloof me dat je me niet vergeet als ik er niet meer ben.” ‘The Past is a Tattooed Sailor’ is tot 27 augustus 2016 te zien in het Old Red Lion Theatre.

BOEK NU VOOR THE PAST IS A TATTOOED SAILOR