RECENZJA: The Scottsboro Boys, Garrick Theatre ✭✭✭✭✭

The Scottsboro Boys: (od lewej) Keenan Munn-Francis (Eugene Williams), Emmanuel Kojo (Clarence Norris), Rohan Pinnock-Hamilton (Olen Montgomery), Carl Spencer (Andy Wright), James T Lane (Ozie Powell), Joshua Da Costa (Roy Wright), Brandon Victor Dixon (Haywood Patterson), Dex Lee (Charles Weem), Emile Ruddock (Willie Roberson). The Scottsboro Boys

Garrick Theatre

27 października 2014

5 Gwiazdek

Musicale to fascynujące medium. Czasami bywają lekkie i beztroskie, ale – jak pokazuje przypadek The Scottsboro Boys – potrafią też stać się zwierciadłem, w którym odbija się wielka niesprawiedliwość społeczna.

Historia „chłopców z Scottsboro” jest słabo znana poza granicami Stanów Zjednoczonych. W 1931 roku dziewięciu czarnoskórych młodych ludzi podróżowało pociągiem towarowym, gdy zostali zatrzymani w Scottsboro w stanie Alabama i oskarżeni o zgwałcenie dwóch białych kobiet, które jechały tym samym składem. Cała dziewiątka została uznana za winnych i skazana na krzesło elektryczne. Pomimo dowodów jasno wskazujących na ich niewinność, w kolejnych procesach biali ławnicy wielokrotnie podtrzymywali wyroki skazujące. Dzięki aktywnej kampanii politycznej, napędzanej głównie przez Partię Komunistyczną, sprawa pozostawała w centrum uwagi opinii publicznej przez wiele lat. Ostatecznie, w wyniku ogromnych kosztów procesowych oraz pewnych prawnych i administracyjnych zabiegów, część chłopców wyszła na wolność.

The Scottsboro Boys jest prezentowany w formie staroświeckiego minstrel show. Tego typu występy były niegdyś popularną rozrywką, w której zazwyczaj biali wykonawcy występowali z twarzami pomalowanymi na czarno (blackface). Tutaj ten zabieg został odwrócony i wzmocniony: w spektaklu występuje afroamerykańska obsada, która wciela się we wszystkie postacie tej historii – w tym rzekome ofiary gwałtu, szeryfów i prawników.

Interlokutor (gospodarz show), grany przez Juliana Glovera, pozwala grupie opowiedzieć historię chłopców z Scottsboro „taką, jaka była naprawdę”. Zbyt późno uświadamia sobie, że stracił kontrolę nad narracją. Zamiast widowiska pełnego sentymentalnych, wygładzonych wspomnień i popisów takich jak taniec Cakewalk, widzowie otrzymują bezkompromisową relację z tamtych wydarzeń. W utworach takich jak „Southern Days”, to, co zaczyna się jako sielankowe wspomnienie Południa, kończy się odniesieniami do Ku Klux Klanu i płonących krzyży, a scena, w której najmłodszy z chłopców jest terroryzowany przez strażników przed krzesłem elektrycznym, poraża autentycznością.

Interesujące jest to, że reżyserka i choreografka Susan Stroman, która nie jest nowicjuszką w świecie wielkich musicali, przygotowała inscenizację bez nadmiernego przepychu. Siła The Scottsboro Boys opiera się na kunszcie aktorskim zespołu. Za jedyne rekwizyty służą im krzesła, tamburyny i skromne kostiumy, co sprawia, że przekaz spektaklu staje się jeszcze mocniejszy. To niedościgniony, niesamowity zespół wykonawców, któremu udaje się tchnąć ogromną dawkę humoru w historię, która z natury budzi oburzenie. Aż trudno uwierzyć, że dopiero w 2013 roku chłopcy z Scottsboro zostali oficjalnie ułaskawieni.

Spektakl wyszedł spod pióra jednego z najwybitniejszych duetów w historii teatru muzycznego – Johna Kandera i Freda Ebba. Musical nie był ukończony w momencie śmierci Freda Ebba w 2004 roku. Kander dokończył dzieło, dopisując teksty piosenek, dzięki czemu na scenę mogło trafić to, co należy uznać za ich być może najwybitniejsze osiągnięcie.

The Scottsboro Boys wyprzedało się do ostatniego miejsca podczas krótkiego sezonu w Young Vic w zeszłym roku, a obecna seria w Garrick Theatre jest również ograniczona do 20 tygodni. Nie przegapcie tego niezwykłego dzieła teatru muzycznego.