ELEŞTİRİ: Emilia, Vaudeville Tiyatrosu Londra ✭✭✭✭✭

Mark Ludmon, Morgan Lloyd Malcolm'un Londra Vaudeville Theatre'da sahnelenen Emilia oyununu değerlendiriyor.

Emilia'da Clare Perkins, Saffron Coomber ve Adele Leonce. Fotoğraf: Helen Murray Emilia

Vaudeville Theatre, Londra

Beş Yıldız

Bilet Al 16. yüzyılın ataerkil toplumunda sesini duyurmaya çalışan sıra dışı bir siyahi kadının, Morgan Lloyd Malcolm imzalı bu etkileyici hikâyesi üzerine acaba dünyanın bir erkeğin daha yazısına ihtiyacı var mı? The Globe'dan geçtiğimiz hafta West End'e transfer olan yapım eleştirmenlerden tam not aldı, ancak 400 yıl sonra bile beğeni dünyasının hakemleri (benim gibi) ağırlıklı olarak beyaz erkeklerden oluşmaya devam ediyor. The Stage ve Daily Telegraph dışındaki ana akım basın —genelde olduğu gibi— oyuna yalnızca erkek bakış açısıyla yaklaştı; bu durum, erkeklerin kontrolü ve izninden öte kendi seslerini bulan kadınları anlatan bir oyun için oldukça ironik. Ancak geçtiğimiz Ağustos ayında The Globe'daki orijinal prodüksiyondan o kadar etkilenmiştim ki, bu coşkulu ve sarsıcı değişim çığlığının Vaudeville Theatre’ın daha butik atmosferinde nasıl bir yankı uyandıracağını görmek için sabırsızlanıyordum.

1.400 kişilik açık hava mekanından 690 kişilik kapalı bir tiyatroya taşınmak, oyunun gücünden hiçbir şey eksiltmemiş. Aksine, geçen yıl Oscar Wilde sezonunun o nazik nüktelerine ev sahipliği yapan bir sahnede, 16 kişilik dinamik, tamamı kadınlardan oluşan kadronun performansı bambaşka bir vuruş gücü katmış. Başkarakter Emilia öyle devasa bir güç ki, onu canlandırmak için üç oyuncu gerekiyor: Olgun Emilia rolünde Clare Perkins geri dönerken, gençlik dönemlerini Saffron Coomber ve Adelle Leonce devralıyor; üçü de etkileyici performanslara imza atıyor. Birbirine destek olan kız kardeşler gibi, bazı teorilere göre Shakespeare'in sonelerindeki meşhur “Esmer Hanım” (Dark Lady) ilham perisi olan Emilia Bassano Lanier'in bölük pörçük tarihi kayıtlarına dayanan hikâyesini anlatıyorlar. Lloyd Malcolm, gerçek Emilia hakkında bilinen, çoğunlukla erkeklerin kalemi ve bakış açısıyla çarpıtılmış o az sayıdaki bilgiyi ustalıkla almış ve boşlukları doldurarak 16. yüzyıl sonu ve 17. yüzyıl başında özgür ruhlu bir kadın şairin verdiği mücadeleleri hayal etmiş. Geçmişe demir atmış olsa da oyun, feminizm ve #MeToo hareketinden beslenerek 21. yüzyıl kadınları için fazlasıyla tanıdık bir yankı ve güncellik sunuyor.

Emilia kadrosu. Fotoğraf: Helen Murray

William Shakespeare, Emilia'nın arkadaşı ve sevgilisi olarak karşımıza çıkıyor; Charity Wakefield bıyığı ve özgüvenli yürüyüşüyle karakteri yine harika canlandırıyor. Başta bir müttefik gibi görünse de, nihayetinde Emilia'nın yeteneğine verebileceği en büyük ödülün, onun kelimelerini ve fikirlerini kendi fikirleriymiş gibi pazarlamak olduğuna inanıyor. Emilia'nın asıl müttefikleri etrafındaki kadınlar ve oyun, kız kardeşliğin gücünü kutluyor. Kadronun çoğunun birden fazla rol üstlendiği oyunda, Sarah Seggari genç Leydi Cordelia rolünde büyüleyici bir komedi sunarken, Nadia Albina ise Leydi Katherine Howard olarak sert ama kırılgan bir duruş sergiliyor. Maço karakterleri ise toksik Lord Thomas Howard rolünde Jackie Clune, Emilia’nın ilk sevgilisi Lord Henry Carey rolünde Carolyn Pickles ve eğlenceli derecede hırçın eşi Alphonso rolünde Amanda Wilkin canlandırıyor.

Yönetmen Nicole Charles, ekibe yeni katılan besteci Luisa Gerstein ve ses tasarımcısı Emma Laxton ile birlikte tamamı kadınlardan oluşan yaratıcı bir ekibe liderlik ediyor. Geleneksel enstrümanları modern ses efektleriyle harmanlayan ve topluluğun vokal gücünden beslenen şarkılarla zenginleşen bir işitsel atmosfer yaratmışlar. Tasarımcı Joanna Scotcher, The Globe'un ruhunu, Zoe Spurr'un yüksek enerjili aksiyona yoğunluk katan ışık tasarımıyla birleşen ahşap basamaklar ve çerçevelerden oluşan esnek bir yarı daireyle Vaudeville'e taşımış. Oyun kolektif hareketi savunduğu gibi, oyuncular ve yaratıcı ekip de tarihin tozlu sayfalarında kaybolmuş bir hayatı aydınlatmak için el ele veriyor; sadece Emilia için değil, toplumun baskın güçleri tarafından susturulan veya görmezden gelinen herkes için konuşuyorlar. Şimdiye kadar her performansta ağırlıklı olarak kadınlardan oluşan izleyici kitlesi ayakta alkışlarken, Emilia'nın benim görüşlerime ihtiyacı yok; ancak yeni yuvasında öfke ve acıyla kükreyen, güç veren bir direniş çağrısı olmaya devam ediyor.

15 Haziran 2019'a kadar devam ediyor

VAUDEVILLE THEATRE'DA EMILIA İÇİN BİLET ALIN