ELEŞTİRİ: Orlando, Garrick Theatre Londra ✭✭✭

Tiyatro eleştirmenimiz Libby Purves (theatreCat), Michael Grandage Company'nin Garrick Theatre'da sahnelediği ve Emma Corrin'in başrolünde yer aldığı Orlando oyununu inceliyor.

Emma Corrin, Orlando rolünde. Fotoğraf: Marc Brenner Orlando

Garrick Theatre

3 Yıldız

Bilet Al WOLF SÜRÜSÜ CİNSİYET BÜKÜCÜLER ARASINDA DOLANIYOR

Kahverengi eteği ve kasvetli hırkasıyla gözlüklü, endişeli görünümlü tek bir Virginia Woolf asla yetmez; bu yüzden Michael Grandage'ın prodüksiyonu, Neil Bartlett'in bu klasik tuhaf-feminist fantezi uyarlamasında dokuz kişilik koca bir Woolf sürüsüyle başlıyor. Onlar/O (They/She), Kraliçe I. Elizabeth'in genç gözdesinin hikayesini hem anlatmak hem de hikayeye eşlik etmek için oradalar. Bu genç kahraman, masum bir 'herkes' olarak mucizevi bir şekilde hayatta kalıyor, aşkı, kaybı ve macerayı yaşarken yaşlanmıyor ve bir noktada Georgian ile Victoria dönemleri arasında kadına dönüşüyor. En can alıcı nokta ise, özellikle Victoria döneminde kadın olmaktan derin bir hoşnutsuzluk duyması.

Bu oldukça haklı bir tepki, zira Woolf'un doğduğu, kahramanlarının ve sevgilisi Vita Sackville West’in 1944'teki intiharına kadar kurtulmak için çabaladığı dönem tam da buydu.

Debra Baker, Oliver Wickham ve Akuc Bol. Fotoğraf: Marc Brenner Woolf kalabalığı, insanın tek bir role hapsolmadan birçok farklı kişi olma ihtiyacını etkili bir şekilde yansıtıyor. Burada hoş bir ironi var; zira günümüzün cinsiyet nevrozu ve katı kimlik politikaları, Orlando'nun talep ettiği “mutluluğu yüceltme ve hangi formda gelirse gelsin tutkuya boyun eğme” özgürlüğünden ziyade bir kapana kısılmışlık hissi veriyor. Kitap her zaman ilgi çekici; hatta Jermyn'deki çok daha düşük bütçeli yakın tarihli bir versiyon (https://theatrecat.com/2022/05/15/orlando-jermyn-st-theatre-wc2/), o yapımın kendine has komik tarzı ve doğal neşesiyle beni etkileyip eseri tekrar okumaya itmişti.

Ancak Neil Bartlett'in versiyonu nedense biraz hayal kırıklığı yarattı: nüktedan ve muzip olsa da içi pek dolu gelmedi; bazen kurnazca Shakespeare taklidi metinleri harmanlıyor, bazen de Some Like It Hot ve Cabaret’den göndermeler aşırıyor. Sahneleme ise şahane: 1603 Londra'sındaki Buz Panayırı'nın sisi, bitmek bilmeyen devingenlik ve Peter McKintosh'un muazzam kostümleri... Bu kostümler sadece ilahi Orlando’nun üzerinde değil, Woolf sürüsü onun karşılaştığı diğer karakterlere dönüştükçe hızla değişiyor. Bazı iyi espriler de var; özellikle Orlando'ya yüzyıllar boyunca eşlik eden hizmetçi/kıyafet görevlisi “Mrs Grimsditch” rolündeki Deborah Findlay her sahnede ayrı bir keyif veriyor. Teoride akışkan cinsiyetli nesil için biçilmiş kaftan olmalıydı ama yanımda götürdüğüm o nesle mensup kişi pek etkilenmedi; ayrımları biraz eski moda buldu. Ayrıca, bu oyunun Edinburgh Fringe'de olsa cuk oturacağını ama West End’e pek de yakışmadığını belirtti.

Ayrıca Neil Bartlett'in cesurca bir karar verip, Orlando’nun kadın hakları mücadelesinden geçerek günümüze ulaştığı ve bizim önyargılarımızla yüzleştiği bir son bölüm eklemiş olmasını dilerdik. Ancak yazar 1940'larda öldüğünde hikaye de duruyor; geriye sadece biraz 'mutlu ol' felsefesi ve ışığa doğru bir yürüyüş kalıyor. Belki orijinalindeki büyük şairlerle geçen karşılaşmaların bir kısmına izin verilseydi, daha zengin bir içerik sunulabilirdi.

Yine de can sağlığı. Bir şeyden eminiz: Emma Corrin, o malum 74 cinsiyetin çoğundan aşk ilanı dolu teklifler alacak. Elizabeth dönemi gömleğinin altındaki o haylaz duruşundan, 18. yüzyıl iç çamaşırlarına ve 1940’ların tenis kıyafetine kadar; Corrin’den daha şirin, daha androjen bir tip bulamazsınız. Canlandırdığı karakterde cesur bir sevimlilik var ve eğer MGC’nin söz verdiği 10.000 adetlik 10 sterlinlik biletlerden bulabildiyseniz, sonuçtan memnun kalırsınız. Entelektüel olarak olmasa da eğlence bazında tatmin edici. Hakkaniyetli olmak gerekirse, 60 sterlinin altında da pek çok bilet mevcut ki 11 kişilik bir West End prodüksiyonu için bu günlerde etkileyici bir fiyat. Bu yüzden hevesiniz kırılmasın. Belki Corrin'e hayran kalırsınız. Ama devrim niteliğinde bir şey beklemeyin.

24 Şubat'a kadar Garrick Theatre'da görülebilir.