ĐÁNH GIÁ: Orlando tại Nhà hát Garrick, London ✭✭✭

Libby Purves, chuyên gia phê bình kịch nghệ của theatreCat, đánh giá vở diễn Orlando do Michael Grandage Company sản xuất với sự góp mặt của ngôi sao Emma Corrin tại Nhà hát Garrick.

Emma Corrin trong Orlando. Ảnh: Marc Brenner Orlando

Nhà hát Garrick

3 Sao

Đặt Vé Ngay NHỮNG PHIÊN BẢN WOOLF TRONG CUỘC DẠO CHƠI ĐỊNH HÌNH GIỚI TÍNH

Một Virginia Woolf đeo kính, vẻ mặt đầy lo âu trong chiếc chân váy nâu giản dị và áo len tẻ nhạt chắc chắn là không đủ. Thế nên, bản dàn dựng của Michael Grandage đã hào phóng mở màn với cả một "đàn" Woolf - tận chín người - trong phiên bản chuyển thể mới của Neil Bartlett từ tác phẩm giả tưởng mang hơi hướng nữ quyền đầy mộng mơ của nữ văn sĩ nổi tiếng. Họ (hay Cô ấy) xuất hiện để vừa kể, vừa hỗ trợ cho câu chuyện về một chàng thanh niên được Nữ hoàng Elizabeth I ưu ái. Anh ta sống một cuộc đời trường thọ kỳ diệu như một nhân thể thuần khiết, chẳng mấy già đi trong khi trải qua đủ hỉ nộ ái ố, để rồi chuyển mình thành một người phụ nữ vào khoảng thời gian giữa thời đại Georgian và Victoria. Và điều quan trọng là, cô ấy cực kỳ oán ghét việc phải làm phái nữ trong thời đại sau.

Cũng dễ hiểu thôi, bởi đó là thời đại mà Woolf sinh ra, và bà cùng những nữ anh hùng của mình cũng như người tình Vita Sackville West đã phải đấu tranh không ngừng cho đến khi bà tự sát vào năm 1944.

Debra Baker, Oliver Wickham và Akuc Bol. Ảnh: Marc Brenner Sự xuất hiện của hàng loạt phiên bản Woolf mang lại hiệu quả thị giác tốt, thể hiện khao khát của con người được sống với nhiều bản ngã khác nhau thay vì bị trói buộc trong một vai trò cố định. Có một sự mỉa mai nhẹ nhàng ở đây, bởi những nỗi ám ảnh về giới tính và làn sóng chính trị bản sắc căng thẳng của thời đại chúng ta đôi khi lại giống như một cái bẫy hơn là sự tự do mà Orlando hằng mong cầu: "tôn thờ hạnh phúc và tuân theo dục vọng dù nó đến dưới bất kỳ hình thức nào". Tác phẩm này luôn giữ được sức hút mãnh liệt, và thú thực, một phiên bản kinh phí thấp tại Jermyn gần đây (https://theatrecat.com/2022/05/15/orlando-jermyn-st-theatre-wc2/) đã thôi thúc tôi xem lại nó, bởi sự hóm hỉnh duyên dáng và vẻ tươi vui tự nhiên của bản dựng đó.

Tuy nhiên, phiên bản của Neil Bartlett lại mang đến cảm giác hơi hụt hẫng: dù dí dỏm và tinh quái, nó vẫn có gì đó thiếu chiều sâu, đôi khi lại còn pha trộn một cách táo bạo phong cách giả-Shakespeare và vay mượn từ cả 'Some Like It Hot' lẫn 'Cabaret'. Phần dàn dựng thì tuyệt đẹp: sương mù giăng kín Hội chợ Băng năm 1603 ở London, các chuyển động liên hồi, và phục trang của Peter McKintosh thì không chê vào đâu được - không chỉ dành cho một Orlando thần thái mà còn được thay đổi xoành xoạch cho các phiên bản Woolf khi họ biến hóa thành các nhân vật khác. Vở kịch cũng có vài mẩu chuyện đùa khá duyên, và Deborah Findlay trong vai bà quản gia "Mrs Grimsditch" hộ tống Orlando qua các thế kỷ là một điểm sáng mỗi khi xuất hiện. Về lý thuyết, đây lẽ ra phải là một món quà đặc biệt dành cho thế hệ trẻ với cái nhìn cởi mở về giới tính (genderfluid), nhưng vị khách trẻ tôi dắt đi cùng lại không mấy ấn tượng: cậu ấy cảm thấy sự phân biệt trong kịch có phần lỗi thời. Cậu ấy còn nhận xét rằng nếu vở này diễn tại Edinburgh Fringe thì có vẻ hợp hơn, còn ở West End hào nhoáng thế này... thì chưa tới tầm.

Chúng tôi cũng đồng ý rằng giá như Neil Bartlett can đảm thêm vào một đoạn kết, nơi Orlando mạnh mẽ bước qua phong trào giải phóng phụ nữ và đi thẳng tới thực tại để đối mặt với những định kiến hiện nay. Nhưng khi nữ tác giả qua đời vào những năm 1940, câu chuyện cũng dừng lại, chỉ còn lại chút triết lý sống hạnh phúc và một bước đi về phía ánh sáng. Ngoài ra, nếu vở kịch giữ lại được một số cuộc hội ngộ với các thi sĩ lớn như trong nguyên tác, có lẽ nội dung sẽ đậm đà và sâu sắc hơn.

Nhưng thôi không sao. Có một điều chắc chắn là: Emma Corrin sẽ nhận được những lời cầu hôn đầy say đắm từ hầu hết... 74 giới tính (theo cách người ta vẫn nói vui). Không ai có thể đáng yêu và mang vẻ đẹp phi giới tính hoàn hảo hơn thế, từ lúc chàng trai ấy để lộ sự tinh nghịch đầy nam tính dưới lớp áo Elizabethan cho đến khi trong hình hài một quý cô với lớp nội y thế kỷ 18 và bộ đồ tennis những năm 1940. Corrin toát ra một sự lôi cuốn đầy can đảm, và nếu bạn là một trong những người may mắn mua được vé giá 10 bảng trong chương trình mười ngàn vé ưu đãi của MGC, bạn sẽ thấy hoàn toàn hài lòng. Về mặt giải trí thì ổn, còn về mặt tư tưởng thì có lẽ chưa hẳn. Tuy vậy, công bằng mà nói, vẫn có rất nhiều vé phổ thông dưới 60 bảng - một mức giá ấn tượng cho một vở diễn với 11 diễn viên tại West End hiện nay. Đừng ngần ngại. Hãy đến để phải lòng Corrin, nhưng đừng mong đợi một trải nghiệm làm thay đổi cả thế giới quan của bạn.

Vở kịch công diễn tại Nhà hát Garrick đến hết ngày 24 tháng 2