Vở kịch Jane Eyre của nhà hát Blackeyed Theatre trở lại sân khấu và được công chiếu trực tuyến

Đạo diễn Adrian McDougall chia sẻ chân thành với Mark Ludmon về việc đoàn kịch Blackeyed Theatre tái hợp vở kịch chuyển thể Jane Eyre qua các buổi diễn trực tiếp tại rạp và nền tảng phát trực tuyến theo yêu cầu.

Ảnh: Alex Harvey-Brown

Đoàn Blackeyed Theatre đã đi được sáu tháng trong hành trình lưu diễn kéo dài 10 tháng cho vở kịch chuyển thể từ tiểu thuyết kinh điển của Charlotte Brontë, Jane Eyre, thì đại dịch Covid-19 bùng phát. Khi cả đoàn đang chuẩn bị lên sân khấu đêm khai màn tại New Theatre Royal Portsmouth, lệnh hạn chế đến các rạp hát đã buộc họ phải dừng chuyến lưu diễn ngay sau đêm diễn đó, giống như toàn bộ ngành sân khấu lúc bấy giờ. Nhà sáng lập kiêm giám đốc nghệ thuật Adrian McDougall nhớ lại: “Lịch trình ban đầu kéo dài đến tận tháng 7 – và tháng cuối cùng là tại Trung Quốc. Tôi đã ngồi lại với dàn diễn viên và thành thật với họ rằng cơ hội để đưa vở diễn quay lại trong thời gian lưu diễn là rất thấp – và chắc chắn không thể đi Trung Quốc vì đó là tâm dịch khi đó.” Tuy nhiên, đó không phải là kết thúc. Vào ngày 3 và 4 tháng 11 tới, dàn diễn viên sẽ không chỉ hội ngộ trên sân khấu trước khán giả trực tiếp tại Nhà hát Wilde ở Trung tâm Nghệ thuật South Hill Park (Bracknell, Berkshire) với các biện pháp giãn cách, mà vở diễn còn được ghi hình để phát trực tuyến suốt mùa thu này.

Ảnh: Alex Harvey-Brown

Đây là cột mốc đáng nhớ sau một giai đoạn bận rộn khi Blackeyed Theatre thực hiện thành công đêm diễn duy nhất của vở The Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde vào tháng 9, cũng được diễn trực tiếp và ghi hình phát sóng. Adrian chia sẻ: “Bảy tháng qua là thời gian tôi làm việc vất vả nhất từ trước đến nay. Những tuần đầu tiên tôi dành trọn tâm sức để tìm cách hỗ trợ dàn diễn viên Jane Eyre khi họ đột ngột mất việc. Giống như nhiều nghệ sĩ tự do khác, họ không có các quyền lợi như nhân viên chính thức trong tình huống đó.” Nhờ nhận được khoản hỗ trợ khẩn cấp từ Hội đồng Nghệ thuật Anh (Arts Council England), đoàn đã có thể hỗ trợ phần lớn cho ê-kíp Jane Eyre. Đồng thời, Adrian cũng quyết tâm tìm cách để một công ty sân khấu vẫn giữ được “ngọn lửa” khi các rạp hát đóng cửa. “Chỉ qua một đêm, chúng tôi mất đi mục đích sống vì không có rạp mở cửa, công việc của chúng tôi là bất khả thi. Vì vậy, chúng tôi phải đa dạng hóa, tìm cách mới để tiếp cận khán giả và trở nên thiết thực hơn.”

Lần đầu tiên, Blackeyed thử sức với việc trình diễn kỹ thuật số. Nhờ hỗ trợ của Hội đồng Nghệ thuật, bản ghi hình sản phẩm Teechers (vở hài kịch của John Godber) từ năm 2018 đã được đưa lên mạng cho các trường học trong suốt mùa hè, kèm theo các tài liệu bổ trợ như video phỏng vấn dàn diễn viên. Vở kịch đã tiếp cận hơn 500 trường học với khoảng 13.000 học sinh theo dõi, tạo ra một khoản thu nhập từ phí bản quyền. Adrian giải thích: “Chúng tôi đã bỏ rất nhiều công sức để đưa nội dung lên mạng và phát triển dự án mà mọi người thực sự muốn mua, bởi vì kịch trực tuyến miễn phí chỉ có giới hạn nhất định. Nó không bền vững và về lâu dài sẽ tạo ra thông điệp sai về giá trị thực của sân khấu. Thực tế việc này mang lại nhiều lợi ích: tạo ra nội dung các trường học cần, tạo nguồn thu quan trọng cho chúng tôi, và trả tiền bản quyền cho diễn viên, nhà thiết kế, đạo diễn từ các show cũ.”

Ảnh: Alex Harvey-Brown

Blackeyed Theatre hiện đang xây dựng một thư viện số theo yêu cầu, với bản ghi hình vở nhạc kịch Anh Oh! What a Lovely War (2011) được thêm vào danh sách cùng Jekyll and Hyde và Teechers. Adrian nói: “Chúng tôi rút ra được nhiều bài học từ Jekyll and Hyde – lần đầu tiên chúng tôi ghi hình một vở diễn chuyên nghiệp để phát sóng. Việc cân bằng giữa quay phim và biểu diễn trực tiếp là một thách thức, nhất là khi có khán giả tại rạp. Bạn cần khán giả để truyền lửa cho diễn viên, để cảm nhận không khí sân khấu cộng hưởng, nhưng đồng thời lại phải đối mặt với việc làm sao thu được năng lượng đó qua ống kính.” Thách thức lớn nhất nằm ở ánh sáng, vì cả Jekyll and Hyde và Jane Eyre đều là những câu chuyện mang phong cách Gothic u tối với nhiều bóng đổ. “Chúng tôi phải chỉnh mức sáng sao cho hài hòa cả ở rạp lẫn trên hình, và đặt máy quay đủ gần để bắt trọn chi tiết nhưng không làm cản trở tầm nhìn của khán giả.” Adrian, với tư cách đạo diễn của Jane Eyre, thừa nhận phim ảnh từng là lĩnh vực “xa lạ” với anh nhưng anh đã thích nghi rất nhanh. “Chúng tôi chưa bao giờ nghĩ tới điều này cho đến khi đại dịch xảy ra. Hiện tại có thể chưa thấy rõ, nhưng về lâu dài, đây chính là 'trong cái rủi có cái may' khi đẩy chúng tôi tiến tới kỷ nguyên số.” Anh rất mừng khi khảo sát từ vở Teechers cho thấy kịch trực tuyến làm tăng sự gắn kết của khán giả. “Đại đa số đều cảm thấy kịch trực tuyến không hề thay thế việc đi xem trực tiếp, mà ngược lại, nó khuyến khích mọi người muốn đến rạp nhiều hơn và giúp sân khấu tiếp cận được lượng khán giả rộng lớn hơn nhiều so với trước đây.”

Với việc dàn diễn viên Jane Eyre được tập trung theo mô hình “vòng tròn an toàn”, họ sẽ có một ngày rưỡi diễn tập để lấy lại phong độ trước các buổi diễn tuần tới. Adrian tin rằng không cần thay đổi “công thức chiến thắng” vốn đã chinh phục hơn 19.000 khán giả tại 40 thị trấn và thành phố trước lệnh phong tỏa. “Chúng tôi sẽ tái tạo lại linh hồn của vở diễn, nhưng điều thú vị là những cảm xúc và góc nhìn mới mà các diễn viên sẽ mang lại sau một quãng nghỉ dài. Sự tươi mới đó, cộng với những trải nghiệm của sáu tháng qua, chắc chắn sẽ tạo nên một tác động mạnh mẽ cho một vở diễn vốn đã đầy cảm xúc như Jane Eyre.”

Ảnh: Alex Harvey Brown

Anh mô tả tác phẩm của Blackeyed Theatre là một bản chuyển thể trung thành với nguyên tác, với dàn diễn viên năm người bao gồm Kelsey Short trong vai Jane và Ben Warwick vai Ngài Rochester, cùng với Camilla Simson, Eleanor Toms và Oliver Hamilton. Các diễn viên cũng đồng thời là nhạc công, biểu diễn trực tiếp âm nhạc của nhạc sĩ George Jennings để dẫn dắt câu chuyện đầy kịch tính. Đây là câu chuyện mang tính phổ quát về một người phụ nữ trẻ có tư tưởng độc lập đang tìm lối đi riêng, nhưng Adrian tin rằng một vài khía cạnh sẽ chạm đến khán giả sâu sắc hơn sau những tháng ngày giãn cách và cô lập. “Vở kịch kể về hành trình Jane không ngừng đấu tranh trước nghịch cảnh để yêu và được yêu, dù luôn đối mặt với những mất mát to lớn. Qua đó, cô hiện lên như một hình bóng đơn độc giữa cuộc đời – không cha mẹ, lớn lên trong sự ghẻ lạnh – và luôn khao khát kết nối con người. Đó là một con đường dài và đôi khi rất cô độc. Giống như mọi kiệt tác văn học, nó mang tính vượt thời gian, nhưng đặc biệt trong năm nay, câu chuyện này sẽ gây tiếng vang mạnh mẽ. Cảm giác như tất cả chúng ta đều đã chiến đấu chống lại nghịch cảnh suốt bảy tháng qua. Sau cùng, đó là một thông điệp vô cùng tích cực về sức mạnh của tinh thần con người vượt qua mọi gian khó.”

https://youtu.be/mP58-1DdNLw

Adrian dự đoán buổi trở lại với Jane Eyre sẽ là một trải nghiệm tràn đầy cảm xúc cho tất cả. “Tôi đã ngồi dưới hàng ghế khán giả khi diễn Jekyll and Hyde vào tháng 9, và thực sự cảm nhận được niềm khát khao cháy bỏng về một trải nghiệm sân khấu chung. Khi màn nhung khép lại, cảm xúc vỡ òa không chỉ từ diễn viên mà còn từ khán giả – đó là sự giải tỏa cho những gì chúng ta đã nhớ nhung và thèm khát: sự kết nối cộng đồng chỉ có được tại thánh đường sân khấu.”

Vở Jane Eyre sẽ được công diễn tại Nhà hát Wilde, Bracknell vào ngày 3 và 4 tháng 11, sau đó sẽ được phát trực tuyến theo yêu cầu trong suốt mùa thu tại blackeyedtheatre.co.uk.